Μια από τις πιο κρίσιμες εξελίξεις για τον αγροτικό κόσμο της χώρας δρομολογήθηκε το βράδυ της Τετάρτης, όταν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή άναψε επίσημα το «πράσινο φως» στο σχέδιο αναμόρφωσης του ΟΠΕΚΕΠΕ. Μετά από εβδομάδες αναμονής, συζητήσεων και έντασης, η κυβέρνηση παίρνει πλέον το οριστικό OK ώστε να ξεκινήσει ο κύκλος των πολυαναμενόμενων πληρωμών. Σύμφωνα με τα όσα έγιναν γνωστά, το χρονοδιάγραμμα είναι ασφυκτικό: σε περίπου δέκα ημέρες αναμένεται να μπουν τα πρώτα χρήματα στους λογαριασμούς των αγροτών.
Όπως αποκάλυψε σε πρωινή συνέντευξή του ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, η έγκριση από τις Βρυξέλλες έφτασε αργά το βράδυ και ανοίγει τον δρόμο για την καταβολή των επιδοτήσεων χωρίς νέες καθυστερήσεις. «Με την επιβεβαίωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, περνάμε άμεσα στο στάδιο της επεξεργασίας των στοιχείων και της εκτέλεσης των πληρωμών», τόνισε χαρακτηριστικά, δίνοντας εικόνα επιτάχυνσης των διαδικασιών.
Η πρώτη φάση χρηματοδότησης αφορά την προκαταβολή της βασικής ενίσχυσης, που αντιστοιχεί στο 70% του συνολικού ποσού. Η καταβολή της θα γίνει με το λεγόμενο «υβριδικό σύστημα», ένα μείγμα παλαιών και νέων ελέγχων, ώστε να εξασφαλιστεί ότι η διαδικασία θα κυλήσει ομαλά όσο το νέο πλαίσιο βρίσκεται σε μεταβατικό στάδιο. Το υπόλοιπο 30% θα ακολουθήσει σε δεύτερο χρόνο, αφού ολοκληρωθούν οι απαραίτητοι έλεγχοι. Στο ίδιο διάστημα προγραμματίζεται και η πληρωμή του μέτρου 23, καθώς και μικρότερων προγραμμάτων που, σύμφωνα με τον σχεδιασμό, θα έχουν τακτοποιηθεί μέχρι το τέλος του έτους.
Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης μίλησε και για το νέο μοντέλο ελέγχων που θα εφαρμοστεί φέτος. Για τους αγρότες θα αξιοποιηθούν δηλώσεις ΑΤΑΚ και ΚΑΕΚ, ενώ στην κτηνοτροφία το σύστημα γίνεται πιο στοχευμένο: η παραγωγή γάλακτος και κρέατος, καθώς και τα τιμολόγια αγοράς ζωοτροφών, θα χρησιμοποιούνται ως αποδεικτικά στοιχεία για να υπολογιστεί ο αριθμός των ζώων κάθε κτηνοτρόφου. Πρόκειται για μια νέα μορφή «τεκμηρίων» που αναμένεται να βάλει τέλος σε χρόνια στρεβλώσεις.
Την ίδια ώρα, αλλάζει και ο τρόπος δήλωσης των βοσκοτόπων: η λεγόμενη «τεχνική λύση» σταματάει και τη θέση της παίρνει το κριτήριο ομορότητας. Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι ένας παραγωγός θα μπορεί να δηλώνει βοσκότοπους μόνο στον νομό όπου βρίσκεται η εκμετάλλευσή του ή στους όμορους νομούς – μια αλλαγή που στοχεύει στο να περιοριστούν οι υπέρογκες και συχνά αδικαιολόγητες δηλώσεις εκτάσεων.
Από το 2026 το τοπίο αλλάζει ακόμη περισσότερο, καθώς η κυβέρνηση σχεδιάζει να εφαρμόσει νέες τεχνολογικές λύσεις, με χρήση δορυφόρων για την παρακολούθηση των καλλιεργειών. Στην κτηνοτροφία, ειδικά μικροτσίπ που θα τοποθετούνται στα αιγοπρόβατα θα καταγράφουν τον πραγματικό αριθμό ζώων και τις κινήσεις τους, δημιουργώντας ένα διαφανές και πλήρως ελεγχόμενο μοντέλο διαχείρισης.
Μια ακόμη σημαντική εξαγγελία αφορά τη δεύτερη ανακατανομή χρημάτων. Όπως δήλωσε ο κ. Χατζηδάκης, από την εφαρμογή του νέου συστήματος θα προκύψουν αδιάθετα κονδύλια, τα οποία όμως δεν θα επιστραφούν στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Αντίθετα, θα επαναδιανεμηθούν σε όσους θεωρούνται «έντιμοι» – δηλαδή σε παραγωγούς που πληρούν όλες τις προϋποθέσεις και δεν παραβιάζουν τους κανόνες. Η δήλωση αυτή προκάλεσε ήδη έντονες συζητήσεις στον αγροτικό κόσμο, καθώς ανοίγει τον δρόμο για πρόσθετες ενισχύσεις, αλλά ταυτόχρονα δημιουργεί απορίες για τα κριτήρια που θα εφαρμοστούν.
Την ίδια στιγμή, όμως, το κλίμα στις αγροτικές κοινότητες παραμένει ιδιαίτερα τεταμένο. Η έγκριση της Κομισιόν και οι διαβεβαιώσεις της κυβέρνησης δεν φαίνεται να αρκούν για να κατευνάσουν την οργή που έχει συσσωρευτεί λόγω καθυστερήσεων, πιέσεων και οικονομικής ασφυξίας. Αγρότες και κτηνοτρόφοι ετοιμάζονται για δυναμικές κινητοποιήσεις, με κεντρικό στόχο τη δημιουργία ενός μεγάλου πανθεσσαλικού μπλόκου στη Νίκαια Λάρισας στις αρχές Δεκεμβρίου.
Οι παραγωγοί από τη Θεσσαλία, μετά τη χθεσινή σύσκεψη στα Φάρσαλα, εμφανίζονται αποφασισμένοι να προχωρήσουν συντονισμένα. Τα αιτήματά τους εστιάζουν στις καθυστερημένες πληρωμές, στα προβλήματα του ΕΛΓΑ, στα χαμηλά τιμολόγια και στη διαχείριση των ζωονόσων που έχουν δημιουργήσει κλίμα απόγνωσης σε πολλές κτηνοτροφικές μονάδες. Η προοπτική μιας ενιαίας, μεγάλου εύρους κινητοποίησης θεωρείται πλέον πιο πιθανή από ποτέ.
Παράλληλα, αντίστοιχες δράσεις προγραμματίζονται και σε άλλες περιοχές της χώρας. Στην Ηλεία, αγροτοκτηνοτροφικοί σύλλογοι προαναγγέλλουν κλιμάκωση, ενώ σήμερα στις 11:30 πραγματοποιείται συγκέντρωση στον Κόμβο Ρουπακίου. Ένα ακόμη μεγάλο ραντεβού έχει οριστεί για τις 22 Νοεμβρίου στην Πάτρα, όπου παραγωγοί από ολόκληρη τη Δυτική Ελλάδα θα ενώσουν τις φωνές τους για να αναδείξουν τα προβλήματα που τους απειλούν άμεσα.
Με τις προσδοκίες για τις επικείμενες πληρωμές να ανεβαίνουν και τις κινητοποιήσεις να κλιμακώνονται, ο αγροτικός κόσμος βρίσκεται σε καμπή. Τα επόμενα 24ωρα θα δείξουν αν οι εξαγγελίες αρκούν για να αποσυμπιέσουν την κατάσταση ή αν ο χειμώνας που έρχεται θα συνοδευτεί από ένα νέο κύμα δυναμικών μπλόκων σε όλη τη χώρα.
