Η αγωνία των αγροτών και των κτηνοτρόφων φαίνεται πως φτάνει στο τέλος της. Μετά από εβδομάδες αναμονής και έντονης δυσαρέσκειας, ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Κώστας Τσιάρας, ανακοίνωσε ότι οι πληρωμές προς τους δικαιούχους ξεκινούν από την ερχόμενη εβδομάδα.
Οι καθυστερήσεις, που προκάλεσαν εύλογη αγανάκτηση στον αγροτικό κόσμο, αποδίδονται σε ένα νέο και αυστηρό σύστημα ελέγχων που επιβάλλει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με στόχο να διασφαλιστεί ότι κάθε ευρώ κατευθύνεται νόμιμα και με διαφάνεια. Παρότι η διαδικασία φρέναρε προσωρινά τις εκταμιεύσεις, το Υπουργείο υποστηρίζει ότι ήταν αναγκαία για να αποφευχθούν λάθη και κυρώσεις στο μέλλον.
Πότε αρχίζουν οι πληρωμές
«Αν όλα κυλήσουν ομαλά, από τις 15 Οκτωβρίου οι πληρωμές θα έχουν σταθερή ροή έως το τέλος του μήνα», δήλωσε ο Υπουργός, αφήνοντας να εννοηθεί ότι η κυβέρνηση επιδιώκει να αποκαταστήσει την αξιοπιστία της απέναντι στους παραγωγούς.
Η αρχή θα γίνει με τα “παλιά” βιολογικά προγράμματα — τόσο στη γεωργία όσο και στη μελισσοκομία —, ενώ αμέσως μετά ακολουθούν οι αποζημιώσεις για τις ζωοτροφές που επλήγησαν από την ευλογιά των αιγοπροβάτων.
Στη συνέχεια θα πραγματοποιηθεί η πληρωμή για τις ζημιές από φερτά υλικά σε αγροτικές εκμεταλλεύσεις της Θεσσαλίας, οι οποίες υπέστησαν σοβαρές καταστροφές μετά τον κυκλώνα Daniel.
Παράλληλα, προχωρά και η διαδικασία για την αποζημίωση των θανατωθέντων ζώων εξαιτίας της ευλογιάς, καθώς και η πληρωμή του Μέτρου 23, μόλις ολοκληρωθεί ο έλεγχος των ενστάσεων.
Πιο πίσω η βασική ενίσχυση – αλλά με ημερομηνία λήξης
Σε ό,τι αφορά τη βασική ενίσχυση, ο Κώστας Τσιάρας ξεκαθάρισε ότι η καταβολή της αναμένεται εντός Νοεμβρίου. Η πληρωμή αυτή θα «σύρει» μαζί και τις αποζημιώσεις του ΕΛΓΑ, καθώς η σχετική παρακράτηση γίνεται ταυτόχρονα.
Ο Υπουργός αναγνώρισε ότι οι καθυστερήσεις έχουν προκαλέσει σοβαρά προβλήματα ρευστότητας στην ύπαιθρο, υπογραμμίζοντας όμως πως το πρόβλημα είναι διαχρονικό και διακομματικό. «Η ευθύνη είναι συλλογική, όχι μόνο κυβερνητική», ανέφερε χαρακτηριστικά, αφήνοντας να εννοηθεί πως η γραφειοκρατία και τα χρόνια λάθη του συστήματος έχουν ρίζες που δεν ξεριζώνονται εύκολα.
Το μεγάλο στοίχημα: να σταθεί όρθιος ο πρωτογενής τομέας
Ο Τσιάρας επεσήμανε ότι στόχος της κυβέρνησης είναι η δημιουργία ενός ανθεκτικού, βιώσιμου και διαφανούς πρωτογενούς τομέα, που θα μπορεί να ανταποκρίνεται σε κρίσεις χωρίς να χρειάζεται κάθε φορά “έκτακτες λύσεις”.
Στο Υπουργείο, όπως ανέφερε, έχει τεθεί σε εφαρμογή ένα ολοκληρωμένο σχέδιο εξυγίανσης που θα επιτρέπει ταχύτερες πληρωμές, καλύτερο έλεγχο των δηλώσεων και ηλεκτρονική διασταύρωση των στοιχείων, ώστε να μην επαναληφθούν τα λάθη του παρελθόντος.
Ευλογιά: ενισχυμένοι έλεγχοι και αυστηρή επιτήρηση
Στο μέτωπο της ευλογιάς των αιγοπροβάτων, που απειλεί να εξελιχθεί σε εφιάλτη για την κτηνοτροφία, το Υπουργείο έχει ήδη κινητοποιήσει πάνω από 150 κτηνιάτρους σε όλη τη χώρα. Παράλληλα, ζητήθηκε η συνδρομή της αστυνομίας και των δικαστικών αρχών ώστε να εφαρμοστούν αυστηρά τα μέτρα βιοασφάλειας και να αποτραπεί η εξάπλωση της νόσου.
Η κατάσταση, σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, είναι «ελεγχόμενη αλλά κρίσιμη», ενώ το ενδεχόμενο ενός lockdown στις μετακινήσεις ζώων παραμένει στο τραπέζι, εφόσον υπάρξει νέα έξαρση.
Πολιτικές πιέσεις και… σενάρια παραίτησης
Το τελευταίο διάστημα, η πίεση προς τον Υπουργό έχει ενταθεί. Δημοσιεύματα αναφέρουν ότι ο Κώστας Τσιάρας έχει αφήσει ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο παραίτησης, αν δεν υπάρξουν άμεσες λύσεις στα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι αγρότες. Παρότι από το περιβάλλον του δεν επιβεβαιώνεται κάτι τέτοιο, είναι σαφές ότι η κυβέρνηση βρίσκεται αντιμέτωπη με έντονη κοινωνική δυσαρέσκεια.
Η εικόνα της υπαίθρου είναι σύνθετη: ζημιές από καιρικά φαινόμενα, έξαρση ασθενειών, καθυστερήσεις πληρωμών και αύξηση του κόστους παραγωγής συνθέτουν ένα εκρηκτικό σκηνικό. Μέσα σε αυτό, η υπόσχεση του Υπουργείου ότι «οι αγρότες πάνε επιτέλους ταμείο» αποτελεί ανακούφιση — αλλά και δέσμευση που πρέπει να τηρηθεί χωρίς άλλη καθυστέρηση.
Επιστροφή εμπιστοσύνης ή απλώς μια “ανάσα”;
Το μεγάλο ερώτημα είναι αν αυτή η κίνηση θα σηματοδοτήσει μια νέα εποχή εμπιστοσύνης ανάμεσα στην Πολιτεία και τους ανθρώπους της γης, ή αν πρόκειται απλώς για μια πρόσκαιρη «ανάσα» πριν το επόμενο κύμα δυσαρέσκειας.
Όπως όλα δείχνουν, οι επόμενες εβδομάδες θα είναι καθοριστικές. Αν οι πληρωμές προχωρήσουν όπως υποσχέθηκε ο Τσιάρας, η κυβέρνηση θα έχει κερδίσει πολύτιμο χρόνο. Αν όμως υπάρξουν νέες καθυστερήσεις, το πολιτικό κόστος ίσως αποδειχθεί βαρύτερο από τις ίδιες τις οικονομικές απώλειες.
