Μία θεσμική βόμβα απειλεί να τινάξει στον αέρα την καρδιά των αγροτικών επιδοτήσεων στην Ελλάδα. Με 680.000 αγρότες και κτηνοτρόφους να εξαρτώνται από ευρωπαϊκά κονδύλια ύψους 3 δισ. ευρώ ετησίως, η κρίση στον ΟΠΕΚΕΠΕ δεν είναι απλά διοικητική – είναι υπαρξιακή.
Το τελευταίο διάστημα, η συζήτηση γύρω από τον Οργανισμό Πληρωμών και Ελέγχου Κοινοτικών Ενισχύσεων έχει πάρει φωτιά, με τις αποκαλύψεις για παράτυπες ενισχύσεις σε μη δικαιούχους να προκαλούν καταιγισμό πολιτικών και θεσμικών εξελίξεων. Η παρέμβαση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας και η επιτόπια έρευνα που διενεργήθηκε στα γραφεία του Οργανισμού δημιούργησε κλίμα ασφυκτικής πίεσης, φέρνοντας στην επιφάνεια τις χρόνιες παθογένειες ενός μηχανισμού που πλέον φλερτάρει με την απώλεια ευρωπαϊκής πιστοποίησης.
Ο ΟΠΕΚΕΠΕ στο στόχαστρο: Τι αποκαλύφθηκε
Οι ελεγκτικοί μηχανισμοί της Ε.Ε. εντόπισαν σοβαρές παρατυπίες που αφορούν τη χορήγηση ενισχύσεων σε άτομα άσχετα με την αγροτική παραγωγή. Το πρόβλημα δεν είναι μεμονωμένο, αλλά διαρθρωτικό. Το πληροφοριακό σύστημα του Οργανισμού αποδείχθηκε προβληματικό και ευάλωτο στη χειραγώγηση, επιτρέποντας σε «έξυπνους» να εκμεταλλευτούν τα κενά για προσωπικά οφέλη.
Το αποτέλεσμα; Η ίδια η υπόσταση του ΟΠΕΚΕΠΕ απειλείται. Πληροφορίες θέλουν την κυβέρνηση να μελετά την παράδοση της διαχείρισης των επιδοτήσεων στην ΑΑΔΕ – ουσιαστικά δηλαδή τη μεταφορά του έργου σε μια πιο «αυστηρή» και τεχνοκρατική δομή, αυτή της φορολογικής αρχής.
Αγρότες στον πάγο – Πληρωμές και ΟΣΔΕ στον αέρα
Η αγωνία έχει χτυπήσει κόκκινο στον αγροτικό κόσμο. Η ασάφεια γύρω από τις πληρωμές, σε συνδυασμό με την αβεβαιότητα για την οριστικοποίηση των δηλώσεων ΟΣΔΕ, έχει οδηγήσει σε ένα διοικητικό χάος με σοβαρές οικονομικές συνέπειες. Οι αγρότες βρίσκονται μετέωροι, καθώς χωρίς τις δηλώσεις δεν μπορούν να αποδείξουν τις επιλέξιμες εκτάσεις, να λάβουν δάνεια, ούτε να σχεδιάσουν την επόμενη καλλιεργητική περίοδο.
Την ίδια ώρα, οι περισσότεροι ευρωπαϊκοί εταίροι έχουν ήδη ολοκληρώσει τις διαδικασίες ΟΣΔΕ, αφήνοντας την Ελλάδα πίσω – και μάλιστα με άμεσο ρίσκο στις ενισχύσεις του 2025.
Η «σιωπηλή εξέγερση» των υπαλλήλων
Απέναντι στο κύμα απαξίωσης, οι εργαζόμενοι του ΟΠΕΚΕΠΕ δίνουν τη δική τους μάχη. Με ανακοινώσεις και δημόσιες τοποθετήσεις, υπερασπίζονται το έργο και την αξιοπρέπειά τους, επισημαίνοντας ότι οι ίδιοι είναι που προσπάθησαν –και πέτυχαν– να εντοπίσουν και να αποκόψουν δεκάδες ύποπτες υποθέσεις.
Σύμφωνα με τον Πανελλήνιο Σύλλογο Εργαζομένων, η συνεργασία με τις ευρωπαϊκές και ελληνικές αρχές ήταν πλήρης και άμεση, παρά τα τεράστια εμπόδια: έλλειψη προσωπικού, τεχνικές δυσκολίες, απουσία ειδικών εργαλείων (κτηματολόγιο, δασολόγιο, κτηνιατρικά δεδομένα), και συνεχείς πολιτικές παρεμβάσεις που έχουν καταστήσει τη διοίκηση του Οργανισμού άστατη και αποδυναμωμένη.
Πίσω από τις κουρτίνες: Πόλεμος συμφερόντων ή πραγματική κάθαρση;
Οι εργαζόμενοι θέτουν ευθέως ερωτήματα: Πρόκειται για μία ειλικρινή απόπειρα εξυγίανσης ή μήπως εξελίσσεται μία καλοστημένη στρατηγική διάλυσης του ΟΠΕΚΕΠΕ; Καταγγέλλουν ότι η ενοχοποίηση του προσωπικού είναι βολικό εργαλείο για να καλυφθούν πολιτικές ευθύνες και να περάσει στα ψιλά η ουσιαστική υποβάθμιση ενός κρίσιμου οργανισμού.
Όπως λένε, έχουν ήδη δώσει αγώνα για να επιστραφούν παράνομα καταβληθέντα ποσά και να οδηγηθούν οι υπεύθυνοι στη δικαιοσύνη. Όμως αντί για στήριξη, δέχονται χτυπήματα κάτω από τη μέση – με αλλαγές διοικήσεων κάθε λίγους μήνες και κλίμα συστηματικής αποδόμησης.
Πού οδηγούμαστε;
Αν χαθεί η πιστοποίηση του ΟΠΕΚΕΠΕ, το σύστημα πληρωμών θα μεταβιβαστεί – πιθανότατα – στην ΑΑΔΕ. Η κίνηση αυτή μπορεί να φαντάζει τεχνικά εύλογη, αλλά στην πράξη συνεπάγεται ένα πλήρες restart στη διαχείριση των αγροτικών ενισχύσεων. Οι επιπτώσεις θα είναι τεράστιες: καθυστερήσεις, τεχνικά λάθη, περιορισμένη γνώση της ιδιαιτερότητας του αγροτικού τομέα, και – φυσικά – νέες ανάγκες εκπαίδευσης και υποδομών.
Από την άλλη, η εσωτερική κάθαρση στον ΟΠΕΚΕΠΕ παραμένει επιτακτική. Αλλά όχι μέσα από τυφλές κατηγορίες και αποκεφαλισμούς χωρίς αποδείξεις. Όχι εις βάρος των 680.000 πολιτών που εξαρτώνται από αυτές τις επιδοτήσεις.
Το διακύβευμα: 3 δισ. ευρώ, 680.000 οικογένειες, μία χώρα
Η υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ δεν αφορά μόνο μια δημόσια υπηρεσία. Αφορά τη ραχοκοκαλιά της ελληνικής περιφέρειας, της αγροτικής οικονομίας, της διατροφικής μας ασφάλειας. Αν το σύστημα πληρωμών καταρρεύσει ή μεταβιβαστεί άτακτα, οι συνέπειες θα είναι μακροπρόθεσμες.
Το ερώτημα πλέον είναι ξεκάθαρο: Θέλουμε έναν ισχυρό, διαφανή και εθνικά επωφελή ΟΠΕΚΕΠΕ – ή ετοιμάζουμε το έδαφος για τη σταδιακή του διάλυση;
Μάθετε τα πάντα για ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ – ΔΥΠΑ – ΟΠΕΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΦΚΑ εδώ
