Νέα δεδομένα στις βραχυχρόνιες μισθώσεις φέρνουν ανατροπές για ιδιοκτήτες και επενδυτές – Στο επίκεντρο Αθήνα, Θεσσαλονίκη και οι δημοφιλείς τουριστικοί προορισμοί
Σημαντικές αλλαγές φέρνει το νέο πλαίσιο για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις τύπου Airbnb, δημιουργώντας έντονο προβληματισμό σε χιλιάδες ιδιοκτήτες ακινήτων που βλέπουν να αλλάζουν τα δεδομένα γύρω από την αξιοποίηση της περιουσίας τους.
Οι περιορισμοί που εφαρμόζονται σε συγκεκριμένες περιοχές, οι αυξημένες τιμές στα τουριστικά καταλύματα και οι νέες ρυθμίσεις για μεταβιβάσεις ακινήτων διαμορφώνουν ένα εντελώς διαφορετικό σκηνικό στην αγορά. Το ζήτημα δεν αφορά πλέον μόνο τον τουρισμό, αλλά επηρεάζει άμεσα την αξία των ακινήτων, τις επενδύσεις, τις γονικές παροχές και το εισόδημα χιλιάδων οικογενειών.
Λιγότερα Airbnb και ακριβότερες διακοπές
Η ζήτηση για καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης παραμένει ιδιαίτερα υψηλή, ειδικά κατά τη θερινή περίοδο. Ωστόσο, η προσφορά σε αρκετές περιοχές παρουσιάζει σημάδια περιορισμού, με αποτέλεσμα οι τιμές να ακολουθούν ανοδική πορεία.
Σε δημοφιλείς προορισμούς όπως η Μύκονος, η Σαντορίνη, η Πάρος, η Νάξος, η Ρόδος, η Κέρκυρα και η Κρήτη, οι ταξιδιώτες βρίσκονται αντιμέτωποι με ακριβότερες επιλογές διαμονής και μειωμένη διαθεσιμότητα, ιδιαίτερα όσο πλησιάζει η κορύφωση της τουριστικής περιόδου.
Η εξέλιξη αυτή ενισχύει την ανησυχία ότι η οικονομική διαμονή γίνεται ολοένα και πιο δύσκολη για χιλιάδες επισκέπτες.
Το Airbnb μετατρέπεται σε πολιτικό και οικονομικό ζήτημα
Για πολλούς ιδιοκτήτες, οι βραχυχρόνιες μισθώσεις αποτελούν βασική πηγή εισοδήματος. Τα τελευταία χρόνια πραγματοποιήθηκαν σημαντικές επενδύσεις σε ανακαινίσεις, εξοπλισμό και ενεργειακές αναβαθμίσεις, με στόχο την εκμετάλλευση των ακινήτων μέσω πλατφορμών όπως το Airbnb.
Σήμερα όμως, η αύξηση της φορολογίας, τα λειτουργικά έξοδα, οι νέες υποχρεώσεις και οι περιορισμοί που επιβάλλονται σε ορισμένες περιοχές αλλάζουν τους οικονομικούς υπολογισμούς.
Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση επιδιώκει να αυξήσει τη διαθεσιμότητα κατοικιών για μακροχρόνια μίσθωση, σε μια προσπάθεια να αντιμετωπιστεί η στεγαστική πίεση που παρατηρείται κυρίως στα μεγάλα αστικά κέντρα.
Η 1η Ιουλίου φέρνει κρίσιμες αλλαγές
Καθοριστική ημερομηνία θεωρείται πλέον η 1η Ιουλίου, καθώς τίθενται σε εφαρμογή νέες διατάξεις που περιλαμβάνονται στο πολυνομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.
Οι αλλαγές αφορούν όχι μόνο τις νέες εγγραφές βραχυχρόνιων μισθώσεων, αλλά και περιπτώσεις πώλησης, δωρεάς ή γονικής παροχής ακινήτων που διαθέτουν ενεργό Αριθμό Μητρώου Ακινήτου (ΑΜΑ).
Ιδιαίτερα στη Θεσσαλονίκη, οι ιδιοκτήτες που δραστηριοποιούνται στην Α’ Δημοτική Κοινότητα καλούνται να λάβουν αποφάσεις άμεσα, καθώς οι νέοι περιορισμοί αναμένεται να επηρεάσουν σημαντικά την αγορά.
Αθήνα και Θεσσαλονίκη στο επίκεντρο των περιορισμών
Στην Αθήνα, οι αναστολές νέων εγγραφών Airbnb έχουν ήδη αλλάξει τα δεδομένα σε περιοχές με έντονη τουριστική δραστηριότητα.
Πλάκα, Μοναστηράκι, Θησείο, Κουκάκι, Μεταξουργείο, Κολωνάκι, Εξάρχεια, Παγκράτι και Νέος Κόσμος συγκαταλέγονται στις περιοχές όπου οι περιορισμοί επηρεάζουν άμεσα τις νέες επενδύσεις και τη λειτουργία βραχυχρόνιων μισθώσεων.
Αντίστοιχα, στη Θεσσαλονίκη το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στο ιστορικό και εμπορικό κέντρο της πόλης, όπου συγκεντρώνεται μεγάλος αριθμός ακινήτων που αξιοποιούνται μέσω Airbnb.
Το μεγάλο «αγκάθι» στις μεταβιβάσεις ακινήτων
Το σημείο που προκαλεί τις μεγαλύτερες αντιδράσεις αφορά τη σύνδεση της βραχυχρόνιας μίσθωσης με την ιδιοκτησία του ακινήτου.
Σύμφωνα με τις προβλέψεις του νέου πλαισίου, σε περιοχές όπου ισχύει αναστολή νέων εγγραφών, ένα ακίνητο που σήμερα λειτουργεί νόμιμα ως Airbnb ενδέχεται να χάσει το σχετικό δικαίωμα μετά από πώληση, γονική παροχή ή δωρεά.
Με άλλα λόγια, ο νέος ιδιοκτήτης μπορεί να μην έχει τη δυνατότητα να συνεχίσει τη βραχυχρόνια μίσθωση, ακόμη κι αν το ακίνητο λειτουργούσε κανονικά μέχρι τη μεταβίβαση.
Εξαίρεση προβλέπεται μόνο για τις περιπτώσεις κληρονομικής διαδοχής, όπου διατηρείται η δυνατότητα συνέχισης της δραστηριότητας.
Έντονες αντιδράσεις από την αγορά ακινήτων
Παράγοντες της αγοράς υποστηρίζουν ότι η δυνατότητα εκμετάλλευσης ενός ακινήτου μέσω Airbnb έχει πλέον ενσωματωθεί στην εμπορική του αξία.
Οι χαρακτηρισμοί «επενδυτικό ακίνητο», «έτοιμο Airbnb», «υψηλή απόδοση» και «άμεση εκμετάλλευση» αποτελούν βασικά στοιχεία στις αγγελίες πώλησης κατοικιών τα τελευταία χρόνια.
Όπως επισημαίνουν, η απώλεια της δυνατότητας βραχυχρόνιας μίσθωσης μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τόσο τις τιμές πώλησης όσο και τη συνολική επενδυτική αξία πολλών ακινήτων.
Γονικές παροχές και δωρεές στο μικροσκόπιο
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και η επίδραση των νέων ρυθμίσεων στις γονικές παροχές.
Χιλιάδες οικογένειες αξιοποίησαν τα τελευταία χρόνια τα ευνοϊκά φορολογικά δεδομένα για τη μεταβίβαση περιουσίας στα παιδιά τους. Πλέον όμως, πολλοί φοβούνται ότι μια τέτοια κίνηση μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια του δικαιώματος βραχυχρόνιας μίσθωσης και συνεπώς σε απώλεια εισοδήματος.
Οι ιδιοκτήτες ζητούν ο ΑΜΑ να συνδέεται με το ίδιο το ακίνητο και όχι με το πρόσωπο του ιδιοκτήτη, ώστε να αποφεύγονται στρεβλώσεις και αβεβαιότητα στην αγορά.
Θα επιστρέψουν τελικά τα ακίνητα στη μακροχρόνια μίσθωση;
Το μεγάλο ερώτημα που παραμένει ανοιχτό είναι αν οι νέοι περιορισμοί θα πετύχουν τον βασικό στόχο της κυβέρνησης, δηλαδή την αύξηση των διαθέσιμων κατοικιών για μακροχρόνια ενοικίαση.
Επαγγελματίες του κλάδου εκφράζουν επιφυλάξεις, τονίζοντας ότι αρκετά ακίνητα έχουν διαμορφωθεί αποκλειστικά για τουριστική χρήση ή βρίσκονται σε περιοχές όπου η ζήτηση προέρχεται κυρίως από επισκέπτες και όχι από μόνιμους κατοίκους.
Έτσι, η απώλεια ενός ΑΜΑ δεν συνεπάγεται απαραίτητα ότι το ακίνητο θα επιστρέψει στην αγορά της μακροχρόνιας μίσθωσης.
Τι πρέπει να κάνουν τώρα οι ιδιοκτήτες
Οι ειδικοί συνιστούν στους ιδιοκτήτες να εξετάσουν άμεσα το καθεστώς των ακινήτων τους, ειδικά εάν βρίσκονται σε περιοχές όπου εφαρμόζονται ή πρόκειται να εφαρμοστούν περιορισμοί.
Παράλληλα, όσοι σχεδιάζουν πώληση, γονική παροχή ή δωρεά ακινήτου θα πρέπει να ενημερωθούν αναλυτικά για τις συνέπειες που μπορεί να έχει η μεταβίβαση στη δυνατότητα συνέχισης της βραχυχρόνιας μίσθωσης.
