Το υπουργείο Ανάπτυξης βρίσκεται σε διαδικασία αξιολόγησης των παρεμβάσεων που έχει εφαρμόσει για την αντιμετώπιση των αυξήσεων στις τιμές βασικών αγαθών, με την ισχύ των υφιστάμενων μέτρων να εκπνέει στις 30 Απριλίου. Η προσοχή εστιάζεται σε τρία βασικά εργαλεία: το ανώτατο όριο στο μικτό περιθώριο κέρδους σε προϊόντα ευρείας κατανάλωσης, την απαγόρευση εκπτώσεων για εταιρείες που έχουν προβεί σε ανατιμήσεις, και την ειδική ρύθμιση για το βρεφικό γάλα.
Οι τιμές υπό παρακολούθηση – αποφάσεις με βάση τον πληθωρισμό
Η πολιτική ηγεσία του υπουργείου έχει ξεκαθαρίσει πως οι αποφάσεις για τη συνέχιση ή τροποποίηση των μέτρων θα ληφθούν με γνώμονα την πορεία του πληθωρισμού. Αν και, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, ο γενικός πληθωρισμός παρουσίασε ελαφρά κάμψη τον Μάρτιο, διαμορφούμενος στο 2,4% από 2,5% τον Φεβρουάριο, η εικόνα στα τρόφιμα είναι διαφορετική. Εκεί καταγράφηκε αξιοσημείωτη άνοδος, με τον δείκτη να φτάνει το 2,2% από μόλις 0,2% τον προηγούμενο μήνα.
Τα παραπάνω δεδομένα ενισχύουν τις σκέψεις για παράταση ορισμένων περιοριστικών μέτρων. Συγκεκριμένα, εξετάζεται η επέκταση του χρονικού ορίζοντα της ρύθμισης που απαγορεύει στις επιχειρήσεις που αυξάνουν τις τιμές να πραγματοποιούν προσφορές και προωθητικές ενέργειες για διάστημα τριών μηνών. Το ενδεχόμενο η παράταση να υπερβεί τους δύο μήνες παραμένει ανοιχτό, με στόχο την ανάσχεση των εποχικών αυξήσεων που προκαλούνται από αυξημένη ζήτηση σε συγκεκριμένα προϊόντα.
Εργαλείο ελέγχου και ο Κώδικας Δεοντολογίας
Η συνέχιση του συγκεκριμένου μέτρου λειτουργεί επίσης ενισχυτικά στην εφαρμογή του Κώδικα Δεοντολογίας που βρίσκεται ήδη σε ισχύ. Ο κώδικας αυτός στοχεύει στην καταπολέμηση πρακτικών τεχνητής αύξησης τιμών με σκοπό την παροχή φαινομενικά ελκυστικών εκπτώσεων. Με άλλα λόγια, αποτρέπει φαινόμενα όπου οι τιμές ανεβαίνουν τεχνητά πριν ξεκινήσει μια προσφορά, ώστε το τελικό όφελος για τον καταναλωτή να είναι πλασματικό.
Στο «μικροσκόπιο» το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους
Ωστόσο, ο πιο έντονος προβληματισμός αφορά το πολυσυζητημένο μέτρο του πλαφόν στο μικτό περιθώριο κέρδους. Το συγκεκριμένο εργαλείο εφαρμόζεται πάνω από τέσσερα χρόνια, περιορίζοντας τη δυνατότητα των επιχειρήσεων να πωλούν με αυξημένα ποσοστά κέρδους συγκριτικά με αυτά που ίσχυαν τον Δεκέμβριο του 2021. Οι κυρώσεις για παραβάτες είναι αυστηρές, με τα προβλεπόμενα πρόστιμα να αγγίζουν τα 5 εκατομμύρια ευρώ.
Οι συζητήσεις για την τύχη του μέτρου βρίσκονται σε εξέλιξη και, σύμφωνα με πληροφορίες, εξετάζεται και μια πιο ευέλικτη τροποποίηση: να παραμείνει μεν σε ισχύ, αλλά να περιοριστεί σε ορισμένες κατηγορίες βασικών αγαθών – όπως το ψωμί και το γάλα – και για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Αυτή η προσέγγιση θα έδινε τη δυνατότητα για πιο στοχευμένη εφαρμογή, χωρίς την πλήρη κατάργηση του πλαισίου προστασίας των καταναλωτών.
Ειδική περίπτωση: το βρεφικό γάλα
Παρόμοιες σκέψεις και διλήμματα υπάρχουν και για τη ρύθμιση που αφορά το βρεφικό γάλα, ένα ιδιαίτερα ευαίσθητο προϊόν. Σήμερα, η ισχύουσα νομοθεσία προβλέπει ότι το μικτό περιθώριο κέρδους δεν μπορεί να υπερβαίνει το λειτουργικό κόστος της επιχείρησης, όπως αυτό προκύπτει από τις τελευταίες οικονομικές καταστάσεις, προσαυξημένο κατά 7% επί των καθαρών κερδών. Το αυστηρό αυτό πλαίσιο ενδέχεται επίσης να αναθεωρηθεί, καθώς υπάρχουν φωνές που ζητούν μεγαλύτερη ευελιξία, χωρίς ωστόσο να χαθεί ο προστατευτικός του χαρακτήρας.
Το αμέσως επόμενο διάστημα θα είναι καθοριστικό, καθώς αναμένονται οι τελικές αποφάσεις για το ποια από τα μέτρα θα συνεχίσουν να ισχύουν, ποια θα τροποποιηθούν και ποια ίσως οδηγηθούν σε κατάργηση. Όλα θα κριθούν από την ισορροπία μεταξύ της ανάγκης για σταθερότητα στην αγορά και της προστασίας των νοικοκυριών από τις αυξήσεις στο καλάθι της καθημερινότητας.
Μάθετε τα πάντα για ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ – ΔΥΠΑ – ΟΠΕΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΦΚΑ εδώ
