Σημαντικές αλλαγές στις διαδικασίες για κληρονομιές, διαθήκες, κατασχέσεις τραπεζικών λογαριασμών και ηλεκτρονικούς πλειστηριασμούς ενεργοποιεί η ΑΑΔΕ, μέσα από τη νέα εγκύκλιο Ο.3019/2026, προκαλώντας ήδη έντονο ενδιαφέρον σε οφειλέτες, ιδιοκτήτες ακινήτων και πολίτες με εκκρεμείς υποθέσεις περιουσίας.
Οι νέες ρυθμίσεις οδηγούν σε ένα πλήρως ψηφιοποιημένο σύστημα διαχείρισης κρίσιμων νομικών και οικονομικών διαδικασιών, περιορίζοντας τη φυσική παρουσία σε υπηρεσίες και επιταχύνοντας ενέργειες που μέχρι σήμερα απαιτούσαν μεγάλες καθυστερήσεις, γραφειοκρατία και πολλαπλές επισκέψεις.
Στο επίκεντρο των αλλαγών βρίσκονται οι ηλεκτρονικές κατασχέσεις, οι αποδοχές και αποποιήσεις κληρονομιάς εξ αποστάσεως, αλλά και οι νέοι κανόνες στους πλειστηριασμούς ακινήτων.
Ηλεκτρονικές κατασχέσεις μέσω ειδικής πλατφόρμας
Ένα από τα βασικά σημεία της εγκυκλίου αφορά τις κατασχέσεις εις χείρας τρίτων, δηλαδή τις διαδικασίες μέσω των οποίων δεσμεύονται ποσά από τραπεζικούς λογαριασμούς, ενοίκια, απαιτήσεις από πελάτες ή άλλα οικονομικά στοιχεία που βρίσκονται σε τρίτα πρόσωπα.
Πλέον, η δήλωση τρίτου θα πραγματοποιείται αποκλειστικά ηλεκτρονικά μέσω της πλατφόρμας portal.odee.gr, η οποία λειτουργεί υπό την Ομοσπονδία Δικαστικών Επιμελητών Ελλάδας.
Η διαδικασία θα ολοκληρώνεται ψηφιακά από δικηγόρο ή συμβολαιογράφο, με χρήση ειδικού μοναδικού κωδικού δήλωσης, χωρίς να απαιτείται χειρόγραφη υποβολή εγγράφων ή φυσική παρουσία στις αρμόδιες υπηρεσίες.
Η αλλαγή αυτή αναμένεται να επηρεάσει άμεσα χιλιάδες οφειλέτες με ληξιπρόθεσμα χρέη προς το Δημόσιο, τις τράπεζες ή τις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων (servicers), καθώς οι διαδικασίες εκτέλεσης γίνονται πλέον ταχύτερες και περισσότερο αυτοματοποιημένες.
Πιο γρήγοροι πλειστηριασμοί ακινήτων
Παράλληλα, η εγκύκλιος φέρνει σημαντικές παρεμβάσεις και στους ηλεκτρονικούς πλειστηριασμούς ακινήτων, με στόχο να περιοριστούν οι αναβολές και τα εμπόδια που εμφανίζονταν μέχρι σήμερα.
Μέχρι τώρα, σε αρκετές περιπτώσεις πλειστηριασμών υπήρχαν καθυστερήσεις επειδή δεν μπορούσε να οριστεί συμβολαιογράφος από την περιοχή όπου βρίσκεται το ακίνητο. Το αποτέλεσμα ήταν να «παγώνουν» διαδικασίες για μήνες.
Με το νέο πλαίσιο, οι διαδικασίες γίνονται πιο ευέλικτες, επιτρέποντας τη συνέχιση των πλειστηριασμών χωρίς τα γραφειοκρατικά αδιέξοδα που παρατηρούνταν στο παρελθόν.
Η εξέλιξη αυτή θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική για τράπεζες και funds που επιδιώκουν επιτάχυνση στις αναγκαστικές εκτελέσεις, αλλά προκαλεί και ανησυχία σε ιδιοκτήτες ακινήτων που βρίσκονται αντιμέτωποι με οικονομικές εκκρεμότητες.
Νέα δεδομένα σε κληρονομιές και αποποιήσεις
Αλλαγές έρχονται όμως και στις διαδικασίες αποδοχής ή αποποίησης κληρονομιάς, με την ΑΑΔΕ να δίνει πλέον τη δυνατότητα οι σχετικές δηλώσεις να πραγματοποιούνται και μέσω πληρεξούσιου δικηγόρου.
Αυτό σημαίνει ότι ο κληρονόμος δεν θα χρειάζεται σε όλες τις περιπτώσεις να εμφανίζεται αυτοπροσώπως, κάτι που διευκολύνει σημαντικά πολίτες που ζουν στο εξωτερικό, έχουν προβλήματα μετακίνησης ή αδυνατούν να μεταβούν στις αρμόδιες υπηρεσίες.
Η νέα διαδικασία εκτιμάται ότι θα μειώσει σημαντικά τις καθυστερήσεις που παρατηρούνταν σε υποθέσεις κληρονομιάς, ειδικά όταν υπήρχαν εμπλεκόμενοι από διαφορετικές περιοχές ή χώρες.
Δημιουργείται Μητρώο Διαθηκών
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά και η δημιουργία Μητρώου Διαθηκών, στο οποίο θα καταχωρούνται στοιχεία δημοσιευμένων διαθηκών από συμβολαιογράφους και προξενικές αρχές.
Στην περίπτωση διαθήκης που δημοσιεύεται στο εξωτερικό μέσω προξενικής αρχής, ο πρόξενος θα συντάσσει το σχετικό πρακτικό και θα προχωρά στις απαραίτητες καταχωρίσεις.
Το νέο μητρώο στοχεύει να βάλει τέλος στις καθυστερήσεις και στις δυσκολίες εντοπισμού διαθηκών, ειδικά σε περιπτώσεις όπου υπήρχαν περιουσιακά στοιχεία σε διαφορετικές περιοχές ή όταν οι συγγενείς αγνοούσαν την ύπαρξη δημοσιευμένης διαθήκης.
Παράλληλα, διευκολύνονται οι διαδικασίες για Έλληνες του εξωτερικού, αλλά και για άτομα με κινητικές δυσκολίες, καθώς περιορίζεται η ανάγκη φυσικής παρουσίας.
Ψηφιακή επιτάχυνση σε όλο το σύστημα εκτέλεσης
Οι νέες παρεμβάσεις εντάσσονται στη γενικότερη προσπάθεια ψηφιοποίησης των διαδικασιών αναγκαστικής εκτέλεσης και διασύνδεσης όλων των εμπλεκόμενων επαγγελματιών και υπηρεσιών.
Μέσα από το νέο πλαίσιο, ενισχύεται η δυνατότητα ηλεκτρονικής σύνταξης, αποστολής και διαβίβασης εγγράφων, κατασχετήριων εκθέσεων και πράξεων εκτέλεσης, ώστε οι διαδικασίες να ολοκληρώνονται σε μικρότερο χρονικό διάστημα.
Στην πράξη, το νέο σύστημα αναμένεται να αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο διαχειρίζονται οι υποθέσεις οφειλών, πλειστηριασμών και κληρονομιών στην Ελλάδα.
Για χιλιάδες πολίτες, οι αλλαγές αυτές σημαίνουν λιγότερη γραφειοκρατία και ταχύτερη εξυπηρέτηση. Για άλλους όμως, ειδικά όσους έχουν ανοιχτές οικονομικές εκκρεμότητες, το νέο πλαίσιο φέρνει αυξημένη πίεση, καθώς οι διαδικασίες γίνονται πλέον πιο άμεσες, ηλεκτρονικές και δύσκολα αναστρέψιμες.
