Αναμένεται αύξηση των ορίων ηλικίας από το 2027
Το υπουργείο Οικονομικών σχεδιάζει αλλαγές στα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης, οι οποίες θα τεθούν σε εφαρμογή μετά το 2027. Το νέο πλάνο, που βρίσκεται υπό επεξεργασία, προβλέπει αύξηση των ηλικιακών ορίων από 1,5 έως και 2 χρόνια, φτάνοντας ενδεχομένως τα 63,5 έτη για όσους έχουν 40 έτη ασφάλισης και τα 68,5 έτη για πλήρη σύνταξη. Ο κύριος παράγοντας πίσω από αυτή τη μεταρρύθμιση είναι η προβλεπόμενη αύξηση του προσδόκιμου ζωής.
Η γήρανση του πληθυσμού αλλάζει τα δεδομένα
Σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, οι κυβερνήσεις αναγκάζονται να προσαρμόσουν τα ασφαλιστικά τους συστήματα εξαιτίας της συνεχούς γήρανσης του πληθυσμού. Οι γεννήσεις μειώνονται, ενώ οι ηλικιωμένοι αυξάνονται, επιβαρύνοντας σημαντικά τα συνταξιοδοτικά ταμεία. Σε ημερίδα στην Αθήνα, ο επικεφαλής οικονομολόγος του ΟΟΣΑ, Αλβάρο Περέιρα, τόνισε ότι η γήρανση αποτελεί απειλή για τη βιωσιμότητα των κοινωνικών δομών, όπως η υγεία και η εργασία.
Νέο Παρατηρητήριο για τη δημογραφία
Η υπουργός Κοινωνικής Συνοχής, Δόμνα Μιχαηλίδου, ανακοίνωσε την ίδρυση Παρατηρητηρίου Δημογραφικών Εξελίξεων, ενός θεσμικού εργαλείου για την παρακολούθηση των πληθυσμιακών μεταβολών και την εισήγηση κατάλληλων πολιτικών. Το Παρατηρητήριο θα συμβάλει στη λήψη αποφάσεων βασισμένων σε στοιχεία, κυρίως σε σχέση με το πώς το προσδόκιμο ζωής θα επηρεάζει το ασφαλιστικό σύστημα.
Η λογική πίσω από τη σύνδεση ηλικίας και προσδόκιμου ζωής
Η νέα προσέγγιση βασίζεται στο ότι όσο αυξάνεται το προσδόκιμο ζωής, τόσο παρατείνεται και ο εργασιακός βίος. Έτσι, η σύνταξη θα αποδίδεται αργότερα, ελαφρύνοντας τη δαπάνη για τα ταμεία. Από το 2027, στην Ελλάδα θα εφαρμοστεί για πρώτη φορά αυτή η σύνδεση με βάση τις προβλέψεις για όσους είναι άνω των 65 ετών.
Ποιοι θα επηρεαστούν και ποιοι ίσως γλιτώσουν
Όπως προκύπτει από ανάλογο μοντέλο που εφαρμόζεται στη Δανία, όσοι έχουν ήδη περάσει το 55ο έτος ενδέχεται να εξαιρεθούν από τις αυξήσεις, ενώ οι νεότεροι εργαζόμενοι θα κληθούν να εργαστούν περισσότερα χρόνια πριν συνταξιοδοτηθούν.
Οι τρεις πιθανές φόρμουλες υπολογισμού
Η προσαρμογή μπορεί να γίνει με διαφορετικούς ρυθμούς:
– Αναλογία 1 προς 1: Για κάθε έτος αύξησης του προσδόκιμου, τα όρια αυξάνονται κατά 1 έτος.
– Αναλογία 1 προς 2/3: Για κάθε επιπλέον έτος ζωής, η ηλικία συνταξιοδότησης αυξάνεται κατά 8 μήνες.
– Αναλογία 1 προς 1/3: Η αύξηση φτάνει τους 4 μήνες ανά επιπλέον έτος ζωής.
Οι δείκτες που θα καθορίσουν τις τελικές αποφάσεις
Οι αποφάσεις θα ληφθούν βάσει τριών κρίσιμων δεικτών:
- Δείκτης εξάρτησης: Ο λόγος ηλικιωμένων προς εργαζόμενους, που προβλέπεται να φτάσει το 60%.
2. Δείκτης γήρανσης: Για κάθε 100 εργαζόμενους, αναλογούν 170 ηλικιωμένοι.
3. Δείκτης γονιμότητας: Βελτιωμένος μεν (από 1,3 σε 1,5), αλλά ακόμα μακριά από το 2,1 που θεωρείται αναγκαίο.
Τι προβλέπει η Εθνική Αναλογιστική Αρχή
Σύμφωνα με νέα μελέτη της Εθνικής Αναλογιστικής Αρχής, η ηλικία των 62 και 67 ετών για πλήρη συνταξιοδότηση θα αυξηθεί κατά 1,5 χρόνο έως το 2030. Από το 2028 έως το 2070 αναμένονται σταδιακές αυξήσεις που μπορεί να φτάσουν τα 67,5 χρόνια για πλήρη σύνταξη.
Το μέλλον του προσδόκιμου ζωής
Οι προβλέψεις είναι σαφείς: το προσδόκιμο ζωής για τους άνδρες θα φτάσει τα 86,5 έτη και για τις γυναίκες τα 90,4 έτη έως το 2070. Αυτές οι εξελίξεις καθιστούν αναγκαία την επανεξέταση του τρόπου με τον οποίο αντιμετωπίζουμε την έννοια της συνταξιοδότησης και της ενεργής ζωής.
