Χιλιάδες συνταξιούχοι με περισσότερα από 30 έτη ασφάλισης αναμένουν τον επανυπολογισμό για αυξήσεις και αναδρομικά που εκκρεμούν από το 2019.
Ποιοι συνταξιούχοι δικαιούνται τα ποσά
Περίπου 15.000 συνταξιούχοι με μακρά ασφαλιστική πορεία βρίσκονται στην τελική ευθεία για να λάβουν αναδρομικά που σε ορισμένες περιπτώσεις φτάνουν ή και ξεπερνούν τα 8.500 ευρώ. Δικαιούχοι είναι κυρίως όσοι διαθέτουν πάνω από 30 έτη ασφάλισης, με έμφαση σε όσους είχαν διαδοχική ή παράλληλη ασφάλιση, αλλά και εκείνους που ασφαλίστηκαν με βαρέα και ανθυγιεινά ένσημα. Τα ποσά αφορούν τον επανυπολογισμό των συντάξεων, καθώς εφαρμόζονται τα αυξημένα ποσοστά αναπλήρωσης που θεσπίστηκαν με τον ν. 4670/2020, τον γνωστό «νόμο Βρούτση».
Τι σημαίνει ο επανυπολογισμός των συντάξεων
Η συγκεκριμένη νομοθεσία τέθηκε σε ισχύ τον Οκτώβριο του 2019 και προέβλεπε βελτιωμένους συντελεστές αναπλήρωσης για όσους είχαν πάνω από 30 χρόνια ασφάλισης. Παράλληλα με τις αυξήσεις, δημιουργήθηκαν και δικαιώματα αναδρομικών. Ωστόσο, οι καθυστερήσεις στις εκκαθαρίσεις, οι οποίες έχουν ανατεθεί από τον e-ΕΦΚΑ σε ιδιωτικές εταιρείες, εμπόδισαν χιλιάδες συνταξιούχους να λάβουν όσα δικαιούνται. Έτσι, αν και οι αλλαγές ισχύουν από το 2019, πολλοί συνταξιούχοι περιμένουν ακόμη.
Πόσα χρήματα μπορούν να πάρουν
Τα ποσά ποικίλλουν ανάλογα με τα χρόνια ασφάλισης και τις αποδοχές. Για ασφαλισμένους με 35-36 έτη υπηρεσίας, τα αναδρομικά ξεκινούν από 3.000 και φτάνουν τα 5.000 ευρώ. Για όσους έχουν 40 χρόνια και υψηλό συντάξιμο μισθό, οι επιστροφές ξεπερνούν τα 8.500 ευρώ. Σε αρκετές περιπτώσεις, οι αυξήσεις στη μηνιαία σύνταξη μπορούν να φτάσουν τα 150-200 ευρώ, βελτιώνοντας σημαντικά το εισόδημα των συνταξιούχων.
Τα προβλήματα που έχουν προκύψει
Σύμφωνα με τον δικηγόρο Διονύση Ρίζο, πολλοί ασφαλισμένοι με πάνω από 30 χρόνια ασφάλισης δεν έχουν δει καμία αλλαγή στις συντάξεις τους. Αυτό σημαίνει ότι δεν τους αποδόθηκαν ούτε οι μηνιαίες αυξήσεις, ούτε τα αναδρομικά που τους αναλογούν. Η εικόνα αυτή παρατηρείται κυρίως σε συνταξιούχους του ΙΚΑ και άλλων ταμείων του ιδιωτικού τομέα, που ενώ πληρούν τις προϋποθέσεις, έχουν μείνει εκτός εκκαθαρίσεων.
Τα ποσοστά αναπλήρωσης
Ο νόμος 4670/2020 ορίζει βελτιωμένα ποσοστά αναπλήρωσης:
- Στα 31 έτη ασφάλισης η προσαύξηση φτάνει το 1,08%.
- Στα 40 έτη η αύξηση ανέρχεται σε 7,2%.
- Για όλα τα ενδιάμεσα χρόνια εφαρμόζονται αναλογικά ποσοστά.
Παρόλα αυτά, σε πολλά εκκαθαριστικά οι αυξήσεις δεν εμφανίζονται. Ο κ. Ρίζος αναφέρει χαρακτηριστικές περιπτώσεις όπου τα ποσά των 91,80 ευρώ και 64,91 ευρώ μηνιαίως, που θα έπρεπε να καταβληθούν, δεν αποδόθηκαν ποτέ.
Ποιοι πρέπει να ελέγξουν τις συντάξεις τους
Οι κατηγορίες συνταξιούχων που πρέπει να ελέγξουν τα εκκαθαριστικά τους είναι:
- Όσοι αποχώρησαν μετά τον Μάιο του 2016.
- Όσοι έχουν πάνω από 30 χρόνια ασφάλισης.
- Όσοι βλέπουν να εφαρμόζονται ακόμα οι συντελεστές του ν. 4387/2016 («νόμος Κατρούγκαλου») αντί των νέων.
- Όσοι εντοπίζουν διαφορές ανάμεσα στο ποσό που λαμβάνουν και σε αυτό που θα έπρεπε να προκύπτει με τους βελτιωμένους συντελεστές.
Η διαδικασία που πρέπει να ακολουθήσουν
Ο e-ΕΦΚΑ καλεί τους δικαιούχους που δεν έχουν λάβει τις αυξήσεις να υποβάλουν αίτηση επανυπολογισμού. Μέσω αυτής της διαδικασίας, μπορεί να αναγνωριστούν τα δικαιώματά τους σε αυξήσεις και αναδρομικά. Ο επανυπολογισμός δεν αφορά όλους, αλλά για όσους έχουν πολλά χρόνια εργασίας είναι ζωτικής σημασίας. Έπειτα από δεκαετίες καταβολής εισφορών, οι συνταξιούχοι δικαιούνται δίκαιη αποτίμηση των συντάξεών τους.
Παραδείγματα από την πράξη
- Ασφαλισμένος με 20 χρόνια στο ΙΚΑ και άλλα 20 στον ΟΑΕΕ, αν και συνολικά έχει 40 έτη ασφάλισης, είδε τη σύνταξή του μειωμένη κατά 30% λόγω πρόωρης αποχώρησης. Ο χρόνος για να διορθωθεί το λάθος μπορεί να φτάσει τα τέσσερα χρόνια, με συνέπεια τεράστια οικονομική απώλεια.
- Συνταξιούχος που έφυγε το 2017 με 38 έτη και σύνταξη 1.200 ευρώ, μετά τον επανυπολογισμό θα λαμβάνει 1.316 ευρώ, δηλαδή 116 ευρώ περισσότερα τον μήνα και συνολικά αναδρομικά 7.540 ευρώ.
Τι δείχνουν οι έλεγχοι
Ο κ. Ρίζος σημειώνει ότι ο ΕΦΚΑ αναγνωρίζει τις καθυστερήσεις και προτρέπει τους συνταξιούχους να ελέγξουν προσεκτικά τις αποφάσεις συνταξιοδότησης. Πολλοί δεν έχουν λάβει καμία ενημέρωση και αγνοούν ότι μπορεί να δικαιούνται αυξήσεις. Σε άλλες περιπτώσεις, οι τεχνικές δυσκολίες στον επανυπολογισμό ή η παράλληλη ασφάλιση κρατούν τις διαδικασίες σε εκκρεμότητα.
Πώς θα γίνει η τελική εκκαθάριση
Με τον επανυπολογισμό θα εξεταστούν και οι αυξήσεις για τα έτη 2023, 2024 και 2025. Αν προκύψει προσωπική διαφορά, οι αυξήσεις συμψηφίζονται. Αν όχι, ο συνταξιούχος κερδίζει άμεσα. Τα ποσά είναι μεικτά, με παρακράτηση 6% για την υγειονομική περίθαλψη. Επίσης, υπάρχει επιπλέον παρακράτηση από 3% έως 14% λόγω της Ειδικής Εισφοράς Αλληλεγγύης για συντάξεις άνω των 1.400 ευρώ, καθώς και φόρος 20% στα αναδρομικά.
