Νέα εποχή για τα χρέη σε εφορία, ΕΦΚΑ και τράπεζες
Μια μεγάλη «ανάσα» για νοικοκυριά, επαγγελματίες και επιχειρήσεις φέρνει το νέο πακέτο ρυθμίσεων που προωθεί το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, επιχειρώντας να δώσει λύσεις στα χρέη που συσσωρεύτηκαν μέσα στα χρόνια της οικονομικής κρίσης αλλά και της πανδημίας.
Οι αλλαγές που έρχονται το αμέσως επόμενο διάστημα επηρεάζουν άμεσα εκατοντάδες χιλιάδες οφειλέτες, καθώς περιλαμβάνουν νέες δυνατότητες προστασίας πρώτης κατοικίας, χαμηλότερο όριο ένταξης στον εξωδικαστικό μηχανισμό, ρύθμιση έως 72 δόσεων αλλά και άρση κατασχέσεων τραπεζικών λογαριασμών υπό προϋποθέσεις.
Στόχος των παρεμβάσεων είναι να μειωθεί το ιδιωτικό χρέος με πιο βιώσιμες λύσεις, ώστε περισσότεροι πολίτες να μπορούν πραγματικά να εξυπηρετήσουν τις οφειλές τους χωρίς να οδηγούνται σε οικονομικό αδιέξοδο.
Προστασία πρώτης κατοικίας ακόμη και αν υπάρχει άλλη περιουσία
Η σημαντικότερη ίσως αλλαγή αφορά τον εξωδικαστικό μηχανισμό, καθώς πλέον οι οφειλέτες θα έχουν τη δυνατότητα να εξαιρούν την κύρια κατοικία τους από την υπόλοιπη περιουσία.
Μέχρι σήμερα, η συνολική περιουσιακή εικόνα επηρέαζε καθοριστικά τη ρύθμιση. Με το νέο πλαίσιο, όμως, όποιος επιλέγει να προστατεύσει την πρώτη κατοικία του θα μπορεί να πετυχαίνει καλύτερους όρους αποπληρωμής, καθώς το «κούρεμα» και οι δόσεις θα υπολογίζονται κυρίως με βάση την αξία του ακινήτου και τα πραγματικά εισοδήματά του.
Την ίδια στιγμή, τα υπόλοιπα περιουσιακά στοιχεία θα μπορούν να ρευστοποιούνται μέσω ηλεκτρονικών πλειστηριασμών ώστε να καλύπτεται μέρος των οφειλών. Το οικονομικό επιτελείο θεωρεί πως η συγκεκριμένη παρέμβαση δημιουργεί μια ουσιαστική «δεύτερη ευκαιρία» για ανθρώπους που κινδύνευαν να χάσουν το σπίτι τους.
Ποιοι μπαίνουν πλέον στον εξωδικαστικό μηχανισμό
Ακόμη μία κρίσιμη αλλαγή είναι η μείωση του κατώτατου ορίου οφειλών για ένταξη στον εξωδικαστικό μηχανισμό.
Το όριο πέφτει από τις 10.000 ευρώ στις 5.000 ευρώ, ανοίγοντας τον δρόμο για χιλιάδες νέους δικαιούχους που μέχρι σήμερα έμεναν εκτός διαδικασίας.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, τουλάχιστον 300.000 επιπλέον οφειλέτες αναμένεται να αποκτήσουν πρόσβαση στις ρυθμίσεις, ενώ δεν αποκλείεται ο πραγματικός αριθμός να είναι ακόμη μεγαλύτερος.
Η συγκεκριμένη αλλαγή έρχεται να καλύψει κυρίως περιπτώσεις μικρών χρεών προς Δημόσιο, τράπεζες ή servicers που παρέμεναν «παγωμένα», επειδή υπήρχαν ταυτόχρονα υποχρεώσεις σε διαφορετικούς φορείς.
Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι περίπου 1,5 εκατομμύριο πολίτες έχουν χρέη έως 15.000 ευρώ, ενώ μόνο στην ΑΑΔΕ υπάρχουν περισσότεροι από 430.000 οφειλέτες με υποχρεώσεις μεταξύ 5.000 και 10.000 ευρώ.
Τέλος στις δεσμεύσεις λογαριασμών για όσους πληρώσουν μέρος της οφειλής
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η νέα δυνατότητα άρσης κατάσχεσης τραπεζικού λογαριασμού.
Με το νέο μοντέλο, οφειλέτες που έχουν δεσμευμένους λογαριασμούς θα μπορούν να τους αποδεσμεύσουν, αρκεί να πληρώσουν το 25% της συνολικής οφειλής τους και να ρυθμίσουν το υπόλοιπο ποσό.
Η ρύθμιση αυτή θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική για επιχειρήσεις, ελεύθερους επαγγελματίες αλλά και ιδιώτες που δυσκολεύονται να λειτουργήσουν καθημερινά λόγω κατασχέσεων.
Το μέτρο θα εφαρμόζεται μία φορά για κάθε οφειλέτη και αναμένεται να συνοδευτεί από ειδικές οδηγίες της ΑΑΔΕ σχετικά με τη διαδικασία ενεργοποίησής του.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η σχετική νομοθετική παρέμβαση αναμένεται μέσα στον Ιούνιο.
Έρχεται νέα ρύθμιση έως 72 δόσεων
Παράλληλα, το υπουργείο προχωρά και σε νέα ρύθμιση αποπληρωμής χρεών προς εφορία και ΕΦΚΑ σε έως 72 μηνιαίες δόσεις.
Η ρύθμιση θα αφορά παλαιές οφειλές που δημιουργήθηκαν έως το τέλος του 2023 και θα απευθύνεται τόσο σε φυσικά όσο και σε νομικά πρόσωπα.
Το επιτόκιο θα κινείται στο 5,84%, δηλαδή στα ίδια επίπεδα με τις υπάρχουσες πάγιες ρυθμίσεις άνω των 12 δόσεων, ενώ η ελάχιστη μηνιαία καταβολή θα διαμορφώνεται στα 30 ευρώ.
Οι αριθμοί δείχνουν το μέγεθος του προβλήματος: περίπου 1,3 εκατομμύρια φυσικά πρόσωπα έχουν σήμερα αρρύθμιστα χρέη ύψους 31,5 δισ. ευρώ, ενώ σχεδόν 284.000 επιχειρήσεις εμφανίζουν οφειλές που αγγίζουν τα 63,8 δισ. ευρώ.
Συνολικά, τα χρέη που μπορούν να ενταχθούν στη νέα ρύθμιση υπολογίζονται κοντά στα 95 δισ. ευρώ.
Ρεκόρ ρυθμίσεων μέσω εξωδικαστικού
Την ίδια στιγμή, τα στοιχεία δείχνουν ότι ο εξωδικαστικός μηχανισμός κερδίζει συνεχώς έδαφος.
Οι συνολικές ρυθμίσεις έχουν ήδη ξεπεράσει τις 60.000, με τις οφειλές που εξυπηρετούνται πλέον μέσω του μηχανισμού να φτάνουν τα 18,64 δισ. ευρώ.
Μόνο τον Απρίλιο πραγματοποιήθηκαν περισσότερες από 2.100 νέες ρυθμίσεις, συνολικού ύψους 588 εκατ. ευρώ, καταγράφοντας αύξηση άνω του 50% σε σχέση με πέρυσι.
Παράλληλα, συνεχίζονται με έντονο ρυθμό και οι απευθείας συμφωνίες δανειοληπτών με servicers, όπως οι Intrum, Cepal, DoValue και Qquant. Μέσα στον Μάρτιο του 2026 πραγματοποιήθηκαν περισσότερες από 3.200 διμερείς ρυθμίσεις δανείων συνολικού ύψους 290 εκατ. ευρώ.
Οι εξελίξεις αυτές δείχνουν πως το νέο πλαίσιο επιχειρεί να δώσει μεγαλύτερη ευελιξία στους οφειλέτες, την ώρα που το ιδιωτικό χρέος παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα οικονομικά προβλήματα της χώρας.
