Μια σημαντική αλλαγή στη φορολογία των ελεύθερων επαγγελματιών φαίνεται να βρίσκεται προ των πυλών, καθώς στο οικονομικό επιτελείο εξετάζεται σοβαρά η κατάργηση του τεκμαρτού τρόπου φορολόγησης από το 2027. Το μέτρο, που έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από την πρώτη στιγμή εφαρμογής του, βρίσκεται στο επίκεντρο των κυβερνητικών σχεδιασμών ενόψει της φετινής Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η κυβέρνηση αναζητά παρεμβάσεις που θα βελτιώσουν το φορολογικό περιβάλλον για ελεύθερους επαγγελματίες και μικρομεσαίες επιχειρήσεις, με στόχο να δώσει ένα ισχυρό μήνυμα στήριξης σε μια από τις πιο παραγωγικές ομάδες της οικονομίας.
Το σχέδιο για κατάργηση του τεκμαρτού εισοδήματος
Η συζήτηση επικεντρώνεται στην πλήρη κατάργηση του συστήματος τεκμαρτού προσδιορισμού εισοδήματος μετά το τέλος του 2026. Εφόσον η πρόταση λάβει το τελικό «πράσινο φως», οι αυτοαπασχολούμενοι θα φορολογούνται αποκλειστικά με βάση τα πραγματικά εισοδήματα που δηλώνουν και όχι βάσει προκαθορισμένων κριτηρίων ή τεκμηρίων.
Η συγκεκριμένη αλλαγή θα επηρεάσει τις φορολογικές δηλώσεις που θα υποβληθούν το 2028 για τα εισοδήματα του 2027, ενώ αναμένεται να αποτελέσει μία από τις σημαντικότερες εξαγγελίες του πρωθυπουργού στη ΔΕΘ.
Γιατί προκάλεσε αντιδράσεις το τεκμαρτό σύστημα
Από την πρώτη ημέρα εφαρμογής του, το μέτρο βρέθηκε στο στόχαστρο επαγγελματικών φορέων, επιστημονικών συλλόγων και οργανώσεων αυτοαπασχολουμένων.
Πολλοί ελεύθεροι επαγγελματίες υποστήριξαν ότι το κράτος τούς φορολογεί με βάση εισοδήματα που δεν ανταποκρίνονται απαραίτητα στην πραγματική οικονομική τους εικόνα. Η κριτική επικεντρώθηκε στο γεγονός ότι επιχειρήσεις με χαμηλό τζίρο ή μειωμένη δραστηριότητα επιβαρύνονταν φορολογικά σαν να εμφάνιζαν μεγαλύτερα κέρδη.
Η δυσαρέσκεια που καταγράφηκε σε αρκετούς επαγγελματικούς κλάδους φαίνεται ότι επηρέασε και τις πολιτικές αποφάσεις, οδηγώντας την κυβέρνηση στην αναζήτηση ενός διαφορετικού μοντέλου φορολόγησης.
Η μάχη κατά της φοροδιαφυγής αλλάζει τα δεδομένα
Κυβερνητικές πηγές επισημαίνουν ότι το τεκμαρτό εισόδημα είχε εξαρχής σχεδιαστεί ως ένα μεταβατικό εργαλείο αντιμετώπισης της φοροδιαφυγής και όχι ως μόνιμο στοιχείο του φορολογικού συστήματος.
Η πρόοδος που έχει σημειωθεί τα τελευταία χρόνια στον ψηφιακό έλεγχο των συναλλαγών φαίνεται ότι δημιουργεί πλέον τις προϋποθέσεις για μια διαφορετική προσέγγιση.
Όσο αυξάνεται η δυνατότητα της φορολογικής διοίκησης να εντοπίζει αδήλωτα εισοδήματα και να παρακολουθεί σε πραγματικό χρόνο τις οικονομικές συναλλαγές, τόσο περιορίζεται η ανάγκη χρήσης τεκμαρτών μεθόδων υπολογισμού.
Τα ψηφιακά εργαλεία που φέρνουν την αλλαγή
Καθοριστικό ρόλο στις αποφάσεις θα παίξουν τα σύγχρονα ψηφιακά συστήματα που έχει ήδη θέσει σε εφαρμογή η φορολογική διοίκηση.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:
- Τα ηλεκτρονικά βιβλία myDATA.
- Η διασύνδεση ταμειακών μηχανών και POS.
- Η διεύρυνση των ηλεκτρονικών πληρωμών.
- Η σύνδεση επιχειρήσεων με το σύστημα IRIS.
- Η ηλεκτρονική τιμολόγηση.
- Τα ψηφιακά δελτία αποστολής.
Η κυβέρνηση εκτιμά ότι τα εργαλεία αυτά επιτρέπουν πλέον πιο αξιόπιστη καταγραφή της πραγματικής οικονομικής δραστηριότητας, μειώνοντας την ανάγκη εφαρμογής οριζόντιων φορολογικών τεκμηρίων.
Δεν έρχεται μόνο η κατάργηση του τεκμαρτού
Οι σχεδιασμοί για τη ΔΕΘ δεν περιορίζονται μόνο στο συγκεκριμένο μέτρο.
Στο τραπέζι των συζητήσεων βρίσκονται και πρόσθετες φορολογικές ελαφρύνσεις, οι οποίες θα μπορούσαν να ενισχύσουν ακόμη περισσότερο τη ρευστότητα των επιχειρήσεων και να βελτιώσουν το επενδυτικό κλίμα.
Μεταξύ των προτάσεων που εξετάζονται είναι:
- Μείωση της προκαταβολής φόρου.
- Νέα μείωση φορολογικών συντελεστών για επιχειρήσεις.
- Περαιτέρω ελάφρυνση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.
- Επέκταση της κατάργησης του τέλους επιτηδεύματος σε περισσότερες κατηγορίες επιχειρήσεων.
Οι τελικές αποφάσεις αναμένεται να ληφθούν τους επόμενους μήνες, ανάλογα με την πορεία των δημοσιονομικών μεγεθών και των φορολογικών εσόδων.
Το μήνυμα προς τους ελεύθερους επαγγελματίες
Στο κυβερνητικό επιτελείο θεωρούν ότι η κατάργηση του τεκμαρτού εισοδήματος θα μπορούσε να σηματοδοτήσει μια νέα σχέση εμπιστοσύνης μεταξύ κράτους και επαγγελματιών.
Οι ελεύθεροι επαγγελματίες αποτελούν διαχρονικά έναν ιδιαίτερα σημαντικό πυλώνα της ελληνικής οικονομίας, ενώ η στάση τους επηρεάζει συχνά και τις πολιτικές εξελίξεις.
Για τον λόγο αυτό, η πιθανή κατάργηση του μέτρου από το 2027 αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα και ήδη παρουσιάζεται ως μία από τις πιο ηχηρές φορολογικές παρεμβάσεις που ενδέχεται να ανακοινωθούν στη φετινή ΔΕΘ.
Το αν θα πρόκειται τελικά για οριστική απόφαση ή για ένα ακόμη σενάριο υπό επεξεργασία θα φανεί τους επόμενους μήνες. Ωστόσο, το μόνο βέβαιο είναι ότι χιλιάδες ελεύθεροι επαγγελματίες παρακολουθούν με ιδιαίτερο ενδιαφέρον τις εξελίξεις, περιμένοντας να δουν αν το 2027 θα σημάνει το τέλος μιας από τις πιο αμφιλεγόμενες φορολογικές ρυθμίσεις των τελευταίων ετών.
