Σημαντικές εξελίξεις φέρνει για τους ιδιοκτήτες ακινήτων ο νέος Κώδικας Αυτοδιοίκησης, καθώς το τελικό σχέδιο νόμου που κατατέθηκε στη Βουλή περιλαμβάνει παρεμβάσεις οι οποίες αλλάζουν το τοπίο σε δημοτικά τέλη, επιβαρύνσεις και μισθώσεις ακινήτων προς φορείς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Οι αλλαγές προέκυψαν έπειτα από διαβουλεύσεις μεταξύ της Πολιτείας και της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ιδιοκτητών Ακινήτων (ΠΟΜΙΔΑ), με αποτέλεσμα να τροποποιηθούν βασικές διατάξεις που είχαν προκαλέσει έντονες αντιδράσεις κατά τη διάρκεια της δημόσιας συζήτησης.
Η πιο σημαντική εξέλιξη αφορά την αποφυγή ενός νέου φόρου στα ακίνητα, ενώ ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η νέα αντιμετώπιση των μη ηλεκτροδοτούμενων ακινήτων, η οποία επηρεάζει χιλιάδες ιδιοκτήτες σε ολόκληρη τη χώρα.
Δεν προχωρά το νέο τέλος υπέρ των Περιφερειών
Ένα από τα βασικά ζητήματα που απασχόλησαν τους ιδιοκτήτες ήταν η πρόβλεψη για επιβολή νέας οικονομικής επιβάρυνσης υπέρ των Περιφερειών.
Το αρχικό σχέδιο προέβλεπε τη δημιουργία Τέλους Περιφερειακής Ανάπτυξης, το οποίο θα επιβαλλόταν στα ακίνητα με συντελεστή που θα μπορούσε να φτάσει έως και το 0,35‰.
Η συγκεκριμένη πρόταση είχε προκαλέσει αντιδράσεις, καθώς εκτιμήθηκε ότι θα λειτουργούσε ως ένας επιπλέον φόρος στην ακίνητη περιουσία και θα επιβάρυνε ακόμη περισσότερο τους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας.
Τελικά, η διάταξη αυτή δεν συμπεριλήφθηκε στο τελικό νομοσχέδιο, γεγονός που θεωρείται ιδιαίτερα θετική εξέλιξη για τους ιδιοκτήτες.
«Ψαλίδι» στο Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης
Αλλαγές υπάρχουν και στο Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης που θα αντικαταστήσει υφιστάμενες χρεώσεις των δήμων.
Ενώ αρχικά είχε προβλεφθεί ανώτατος συντελεστής 1‰, το τελικό κείμενο περιορίζει το ποσοστό στο 0,70‰, μειώνοντας έτσι το οικονομικό βάρος για πολλούς ιδιοκτήτες.
Ωστόσο, παρέχεται ειδική δυνατότητα σε δήμους που κινδυνεύουν να χάσουν σημαντικά έσοδα από τη μετάβαση στο νέο σύστημα να προσαρμόσουν τον συντελεστή προς τα πάνω, μόνο εφόσον αποδεικνύεται ότι τα έσοδά τους υποχωρούν κάτω από συγκεκριμένο όριο σε σχέση με το 2025.
Με τον τρόπο αυτό επιχειρείται να διατηρηθεί η οικονομική ισορροπία των δήμων χωρίς να υπάρξουν οριζόντιες αυξήσεις για όλους.
Αποφεύχθηκε η «δέσμευση» ακινήτων για δεκαετίες
Μία ακόμη διάταξη που προκάλεσε προβληματισμό αφορούσε τις μισθώσεις ιδιωτικών ακινήτων προς Δήμους και Περιφέρειες.
Σύμφωνα με τις αρχικές προβλέψεις, υπήρχε ο κίνδυνος να δημιουργηθεί ένα καθεστώς εξαιρετικά μακροχρόνιων μισθώσεων, το οποίο στην πράξη θα μπορούσε να δεσμεύει ακίνητα για έως και 27 χρόνια.
Η προοπτική αυτή αντιμετωπίστηκε με επιφυλάξεις από τους ιδιοκτήτες, οι οποίοι θεωρούσαν ότι θα περιόριζε σημαντικά την ευελιξία αξιοποίησης της περιουσίας τους.
Τελικά, η διάταξη αυτή δεν προχώρησε, γεγονός που σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς θα διευκολύνει τη συνέχιση των συνεργασιών μεταξύ ιδιωτών και αυτοδιοικητικών φορέων.
Τι αλλάζει στα κενά και μη ηλεκτροδοτούμενα ακίνητα
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στις νέες ρυθμίσεις που αφορούν τα ακίνητα χωρίς ενεργή ηλεκτροδότηση.
Μέχρι σήμερα οι ιδιοκτήτες έπρεπε να προχωρούν σε συγκεκριμένες διαδικασίες και να καταθέτουν υπεύθυνες δηλώσεις στους δήμους προκειμένου να απαλλαγούν από δημοτικά τέλη καθαριότητας και φωτισμού.
Το νέο πλαίσιο αλλάζει τη φιλοσοφία του συστήματος.
Αντί της πλήρους απαλλαγής μέσω δήλωσης, θεσπίζεται ειδικός μειωμένος συντελεστής που αντιστοιχεί στο 10% των κανονικών χρεώσεων.
Η εφαρμογή του θα γίνεται αυτόματα από τη στιγμή που διακόπτεται η παροχή ηλεκτρικού ρεύματος.
Πώς θα ενεργοποιείται η έκπτωση
Η διαδικασία προβλέπει ότι ο δήμος θα ενημερώνεται για τη διακοπή της ηλεκτροδότησης είτε από τον ΔΕΔΔΗΕ είτε από τον ίδιο τον ιδιοκτήτη.
Από τη στιγμή της γνωστοποίησης, οι αρμόδιες δημοτικές υπηρεσίες θα έχουν προθεσμία ενός μήνα για να μεταφέρουν το ακίνητο στο νέο καθεστώς μειωμένων χρεώσεων.
Η ρύθμιση αφορά αποκλειστικά τα τέλη καθαριότητας και φωτισμού και αναμένεται να περιορίσει τη γραφειοκρατία για χιλιάδες πολίτες.
Ποιες επιπλέον κατηγορίες ακινήτων εντάσσονται
Ο μειωμένος συντελεστής δεν θα αφορά μόνο τα ακίνητα στα οποία έχει διακοπεί η ηλεκτροδότηση.
Στο νέο καθεστώς εντάσσονται επίσης χώροι που χρησιμοποιούνται χωρίς να διαθέτουν ηλεκτρολογική εγκατάσταση, αλλά και ακίνητα με εξαιρετικά χαμηλή κατανάλωση ηλεκτρικού ρεύματος που εξυπηρετεί αποκλειστικά ανάγκες ασφαλείας, όπως συστήματα συναγερμού ή ηλεκτρικά ρολά.
Η πρόβλεψη αυτή επιχειρεί να καλύψει περιπτώσεις ακινήτων που δεν έχουν ουσιαστική χρήση, αλλά μέχρι σήμερα επιβαρύνονταν με τέλη σαν να ήταν πλήρως λειτουργικά.
Τα αιτήματα που παραμένουν στο τραπέζι
Παρά τις αλλαγές, η ΠΟΜΙΔΑ εκτιμά ότι υπάρχουν ακόμη ζητήματα που χρειάζονται διευκρινίσεις και βελτιώσεις.
Μεταξύ άλλων ζητά να συμπεριληφθούν ρητά οι αποθήκες που αποτελούν ξεχωριστές οριζόντιες ιδιοκτησίες σε πολυκατοικίες, καθώς συνήθως έχουν ελάχιστη κατανάλωση ρεύματος και δεν χρησιμοποιούνται ως κύριοι χώροι.
Επιπλέον, προτείνεται να ενταχθούν στη ρύθμιση και τα αποπερατωμένα ακίνητα που δεν έχουν ηλεκτροδοτηθεί ποτέ, υπό την προϋπόθεση ότι οι ιδιοκτήτες θα τα δηλώνουν στους δήμους.
Οι τελικές αποφάσεις αναμένεται να ξεκαθαρίσουν κατά τη συζήτηση και ψήφιση του νομοσχεδίου στη Βουλή, ωστόσο ήδη οι αλλαγές που περιλαμβάνονται στο τελικό κείμενο θεωρούνται από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις των τελευταίων ετών για την ακίνητη περιουσία και τις δημοτικές επιβαρύνσεις.
