Νέα δικλείδα προστασίας για τους ευάλωτους δανειολήπτες – Τι θα συμβαίνει όταν διαφωνούν με την αποτίμηση της κατοικίας τους
Σημαντική αλλαγή φέρνει ο υπό σύσταση Φορέας Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων για τους ευάλωτους οφειλέτες που κινδυνεύουν να χάσουν την πρώτη κατοικία τους. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό που προωθείται, οι πολίτες που θα υποβάλουν αίτηση ένταξης δεν θα είναι υποχρεωμένοι να αποδεχθούν τη μεταβίβαση του ακινήτου τους, ακόμη και αν έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία εκτίμησης της αξίας του.
Η πρόβλεψη αυτή θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς δίνει στους οφειλέτες τη δυνατότητα να αξιολογήσουν την πρόταση που θα λάβουν και να αποφασίσουν ελεύθερα εάν τους συμφέρει ή όχι να προχωρήσουν στη συμφωνία.
Δεν δεσμεύει η αίτηση συμμετοχής
Μέχρι σήμερα, πολλοί ενδιαφερόμενοι εξέφραζαν ανησυχίες για το ενδεχόμενο να εγκλωβιστούν σε μια διαδικασία από τη στιγμή που θα κατέθεταν αίτηση στον φορέα. Ωστόσο, οι τελευταίες πληροφορίες από το οικονομικό επιτελείο ξεκαθαρίζουν ότι η αίτηση δεν θα ισοδυναμεί με οριστική αποδοχή της μεταβίβασης.
Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και μετά την ολοκλήρωση της αποτίμησης της κατοικίας, ο ιδιοκτήτης θα μπορεί να αποχωρήσει από τη διαδικασία χωρίς να προχωρήσει η πώληση του ακινήτου.
Στην πράξη, εάν ένας ιδιοκτήτης θεωρήσει ότι η αξία που αποδόθηκε στο σπίτι του είναι χαμηλότερη από την πραγματική εμπορική του αξία, θα έχει το δικαίωμα να απορρίψει την πρόταση και να σταματήσει τη διαδικασία.
Παράδειγμα που δείχνει πώς θα λειτουργεί
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αφορά κατοικία που αποτιμάται στις 100.000 ευρώ. Εάν ο ιδιοκτήτης εκτιμά ότι η πραγματική της αξία είναι σημαντικά υψηλότερη, δεν θα είναι υποχρεωμένος να αποδεχθεί την τιμή που προέκυψε από την αξιολόγηση.
Αντίθετα, θα μπορεί να αρνηθεί τη μεταβίβαση και να μην προχωρήσει η συμφωνία με τον φορέα. Εφόσον όμως συμφωνήσει με την αποτίμηση και τους όρους που θα του παρουσιαστούν, η διαδικασία αναμένεται να ολοκληρώνεται σε διάστημα περίπου τριών μηνών.
Σε εξέλιξη οι διαδικασίες για την ενεργοποίηση του φορέα
Η δημιουργία του Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων βρίσκεται πλέον σε προχωρημένο στάδιο, καθώς έχει κατατεθεί δεσμευτική προσφορά στο πλαίσιο του διαγωνισμού που αφορά την υλοποίησή του.
Παρότι δεν έχουν γίνει γνωστά τα στοιχεία του επενδυτή που υπέβαλε την προσφορά, κυβερνητικές πηγές εμφανίζονται ιδιαίτερα αισιόδοξες για την ποιότητα της πρότασης και την πορεία του έργου.
Η θετική αξιολόγηση ενισχύει τις εκτιμήσεις ότι δεν θα απαιτηθεί επανάληψη του διαγωνισμού και ότι ο μηχανισμός θα μπορέσει να τεθεί σε λειτουργία εντός των επόμενων μηνών, πιθανότατα πριν από το τέλος του έτους.
Μετά την ολοκλήρωση της αξιολόγησης θα ακολουθήσει η ανάδειξη του αναδόχου και η υπογραφή των απαραίτητων συμβάσεων, ώστε να ξεκινήσει η λειτουργία της νέας δομής.
Πώς θα προστατεύεται η πρώτη κατοικία
Ο νέος φορέας έχει σχεδιαστεί για να προσφέρει μια λύση σε ευάλωτα νοικοκυριά που αντιμετωπίζουν σοβαρό κίνδυνο απώλειας της κύριας κατοικίας τους λόγω πτώχευσης ή διαδικασιών αναγκαστικής εκτέλεσης.
Το βασικό μοντέλο λειτουργίας προβλέπει ότι ο φορέας θα αποκτά την κυριότητα του ακινήτου και στη συνέχεια θα το μισθώνει πίσω στον πρώην ιδιοκτήτη.
Με αυτόν τον τρόπο ο πολίτης δεν θα οδηγείται άμεσα εκτός της κατοικίας του, αλλά θα συνεχίζει να διαμένει σε αυτήν ως ενοικιαστής για χρονικό διάστημα που μπορεί να φτάσει τα 12 χρόνια.
Παράλληλα, για όσους πληρούν συγκεκριμένα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια, προβλέπεται κρατική οικονομική ενίσχυση για την κάλυψη μέρους του ενοικίου.
Δικαίωμα επαναγοράς του σπιτιού
Ένα από τα σημαντικότερα χαρακτηριστικά του νέου πλαισίου είναι ότι ο οφειλέτης δεν χάνει οριστικά τη δυνατότητα να αποκτήσει ξανά το ακίνητό του.
Κατά τη διάρκεια της μίσθωσης ή και μετά τη λήξη της, θα έχει το δικαίωμα να επαναγοράσει την κατοικία, εφόσον πληροί τις προϋποθέσεις και καταβάλει το αντίστοιχο τίμημα που θα προβλέπουν οι όροι λειτουργίας του φορέα.
Η διαδικασία αυτή δεν θα είναι αυτόματη, αλλά θα απαιτεί συγκεκριμένες ενέργειες και οικονομική δυνατότητα από την πλευρά του ενδιαφερόμενου.
Τα επόμενα βήματα
Το επόμενο διάστημα αναμένεται να καθοριστούν όλες οι τεχνικές λεπτομέρειες που θα διέπουν τη λειτουργία του συστήματος.
Μεταξύ άλλων θα ενεργοποιηθεί η ηλεκτρονική πλατφόρμα υποβολής αιτήσεων, θα οριστικοποιηθούν οι διαδικασίες αποτίμησης των ακινήτων και θα αποσαφηνιστούν όλα τα στάδια που θα ακολουθεί ένας οφειλέτης από την αρχική αίτηση έως την τελική αποδοχή ή απόρριψη της πρότασης.
Η δυνατότητα υπαναχώρησης μέχρι την τελευταία στιγμή αποτελεί ένα από τα βασικά στοιχεία που φιλοδοξούν να ενισχύσουν την εμπιστοσύνη των πολιτών στο νέο σύστημα προστασίας της κατοικίας και να δώσουν μεγαλύτερη ευελιξία στους ευάλωτους δανειολήπτες.
