Μόνιμο μηχανισμό ανάκτησης αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών θεσπίζει το υπουργείο Εργασίας, ανοίγοντας τον δρόμο για παρακρατήσεις από τις συντάξεις όσων έλαβαν χρήματα χωρίς να τα δικαιούνται. Η νέα ρύθμιση προβλέπει συγκεκριμένο τρόπο επιστροφής των ποσών, με παρακρατήσεις που θα γίνονται κάθε μήνα απευθείας από τη σύνταξη.
Σημαντικές αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο θα ανακτώνται συντάξεις, επιδόματα και άλλες ασφαλιστικές παροχές που καταβλήθηκαν χωρίς να πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις φέρνει το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης.
Η διάταξη, που ενσωματώνεται στο σχέδιο νόμου για τη διασφάλιση της ίσης αμοιβής μεταξύ ανδρών και γυναικών, δημιουργεί για πρώτη φορά ένα ενιαίο και μόνιμο πλαίσιο επιστροφής χρημάτων που καταβλήθηκαν αχρεωστήτως από τον e-ΕΦΚΑ.
Πώς θα γίνεται η επιστροφή των χρημάτων
Σύμφωνα με τη ρύθμιση, όταν διαπιστώνεται ότι ένας ασφαλισμένος ή συνταξιούχος έχει λάβει μεγαλύτερο ποσό από αυτό που δικαιούταν, ο e-ΕΦΚΑ θα εκδίδει απόφαση καταλογισμού της οφειλής.
Στη συνέχεια, η επιστροφή των χρημάτων θα γίνεται μέσω παρακράτησης από τις μελλοντικές συντάξεις του δικαιούχου.
Η μηνιαία παρακράτηση θα αντιστοιχεί στο 10% της καθαρής σύνταξης, μετά την αφαίρεση των νόμιμων κρατήσεων, ενώ θεσπίζεται και κατώτατο όριο παρακράτησης 50 ευρώ τον μήνα.
Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και αν το 10% της σύνταξης είναι μικρότερο από 50 ευρώ, ο συνταξιούχος θα χρεώνεται με την ελάχιστη μηνιαία παρακράτηση που προβλέπει ο νόμος.
Ποιες περιπτώσεις αφορά
Τα αχρεωστήτως καταβληθέντα ποσά μπορεί να προκύψουν από:
- Λανθασμένο υπολογισμό σύνταξης.
- Διοικητικά ή μηχανογραφικά σφάλματα.
- Καθυστερημένες διασταυρώσεις στοιχείων.
- Μη δήλωση αλλαγών στην οικογενειακή κατάσταση.
- Μεταβολές στα ασφαλιστικά δεδομένα που δεν γνωστοποιήθηκαν εγκαίρως.
Στόχος του υπουργείου είναι να μπει τέλος στις διαφορετικές πρακτικές που ακολουθούνταν μέχρι σήμερα από τα πρώην ασφαλιστικά ταμεία και να υπάρξει ενιαία αντιμετώπιση όλων των υποθέσεων.
Τι θα γίνει με τα αναδρομικά
Ιδιαίτερη σημασία έχει η πρόβλεψη για τον συμψηφισμό αναδρομικών.
Εάν ένας συνταξιούχος δικαιούται αναδρομικά ποσά, αλλά παράλληλα έχει οφειλή προς τον e-ΕΦΚΑ από αχρεωστήτως καταβληθείσες παροχές, θα πραγματοποιείται αυτόματος συμψηφισμός.
Με τον τρόπο αυτό το χρέος θα μειώνεται ή θα εξοφλείται άμεσα χωρίς να απαιτείται ξεχωριστή διαδικασία επιστροφής χρημάτων.
Σε περίπτωση που μετά τον συμψηφισμό εξακολουθεί να υπάρχει υπόλοιπο οφειλής, οι παρακρατήσεις θα συνεχίζονται κάθε μήνα από τη σύνταξη μέχρι την πλήρη εξόφληση.
Τα παραδείγματα που δείχνουν τις νέες κρατήσεις
Ένας συνταξιούχος με καθαρή σύνταξη 1.000 ευρώ που έλαβε αχρεωστήτως 1.200 ευρώ θα έχει παρακράτηση 100 ευρώ τον μήνα. Η οφειλή θα εξοφληθεί σε περίπου 12 μήνες.
Συνταξιούχος με σύνταξη 450 ευρώ και οφειλή 600 ευρώ θα επιβαρύνεται με μηνιαία παρακράτηση 50 ευρώ, καθώς ενεργοποιείται το κατώτατο όριο που προβλέπει η διάταξη.
Σε περίπτωση οφειλής 3.000 ευρώ και σύνταξης 900 ευρώ, η μηνιαία παρακράτηση θα φτάνει τα 90 ευρώ μέχρι να εξοφληθεί ολόκληρο το ποσό.
Παράλληλα, αν ένας δικαιούχος αναμένει αναδρομικά 2.500 ευρώ αλλά χρωστά 1.000 ευρώ στον e-ΕΦΚΑ, θα γίνει συμψηφισμός και θα λάβει τελικά 1.500 ευρώ.
Τι αλλάζει για τους συνταξιούχους
Η νέα ρύθμιση βάζει τέλος στην αβεβαιότητα σχετικά με τον τρόπο επιστροφής ποσών που καταβλήθηκαν λανθασμένα, ωστόσο δημιουργεί και νέα δεδομένα για χιλιάδες συνταξιούχους που ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωποι με μειωμένες μηνιαίες αποδοχές λόγω παρακρατήσεων.
Το μέτρο αναμένεται να επηρεάσει κυρίως περιπτώσεις όπου έχουν διαπιστωθεί λάθη ετών σε συντάξεις και επιδόματα, καθώς πλέον ο μηχανισμός ανάκτησης θα λειτουργεί σε μόνιμη βάση, με συγκεκριμένους κανόνες και αυτοματοποιημένες διαδικασίες.
