Ένα νέο σύστημα-«ασπίδα» για χιλιάδες πολίτες ετοιμάζει η ΑΑΔΕ και αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία πριν εκπνεύσει το έτος. Το ψηφιακό αυτό εργαλείο έχει στόχο να βάλει τέλος στις «παγίδες» που συχνά κρύβουν οι κληρονομιές, κυρίως όταν συνοδεύονται από… απλήρωτα χρέη και φορολογικές εκκρεμότητες που ο εκλιπών άφησε πίσω του.
Από λάθη, καθυστερήσεις ή άγνοια, πολλοί κληρονόμοι βρίσκονται ξαφνικά αντιμέτωποι με υπέρογκα ποσά σε φόρους, πρόστιμα και αναδρομικές χρεώσεις. Τώρα, όμως, το κράτος στήνει έναν μηχανισμό που ενημερώνει έγκαιρα και με ακρίβεια τους κληρονόμους για τις υποχρεώσεις τους, ώστε να αποφύγουν δυσάρεστες εκπλήξεις και άσκοπες δικαστικές περιπέτειες.
Το “ηλεκτρονικό καμπανάκι” που θα χτυπά μόλις δηλωθεί ο θάνατος
Μέχρι σήμερα, οι περισσότεροι συγγενείς δεν γνώριζαν ότι με την αποδοχή κληρονομιάς αναλαμβάνουν και τα οικονομικά βάρη του θανόντος. Ακόμα χειρότερα, σε πολλές περιπτώσεις δεν γνώριζαν καν ότι έχουν κληρονομήσει κάτι – μέχρι τη στιγμή που τους ήρθε ειδοποίηση για πρόστιμο ή τέλη κυκλοφορίας για ένα όχημα που ποτέ δεν οδήγησαν!
Το νέο σύστημα αυτόματης ειδοποίησης της ΑΑΔΕ ενεργοποιείται με την καταχώριση της ληξιαρχικής πράξης θανάτου. Από εκείνη τη στιγμή:
Ενημερώνεται αυτόματα το φορολογικό μητρώο.
Διακόπτονται σχέσεις όπως ο γάμος ή το σύμφωνο συμβίωσης.
Τερματίζονται οι φορολογικές συνδέσεις με τον αποβιώσαντα.
Απενεργοποιούνται οι κωδικοί myAADE του θανόντος.
Χωρίς να απαιτείται καμία επιπλέον ενέργεια από τους συγγενείς προς την Εφορία, οι αρμόδιες υπηρεσίες αρχίζουν να στέλνουν ειδοποιήσεις στους κληρονόμους μέσω της πλατφόρμας myAADE, είτε με pop-up ειδοποιήσεις είτε με προσωπικά μηνύματα.
Τι πρέπει να κάνουν οι κληρονόμοι – Βήμα προς βήμα
Μόλις γίνει η πρώτη ειδοποίηση, οι κληρονόμοι θα πρέπει να ακολουθήσουν μια σειρά από βήματα προκειμένου να καλύψουν τις φορολογικές υποχρεώσεις που απορρέουν από την απώλεια του συγγενή τους:
1. Δήλωση Στοιχείων Κληρονόμων (έντυπο Δ210)
Πρόκειται για την πρώτη βασική ενέργεια: ενημέρωση του μητρώου με τα στοιχεία των εγγύτερων συγγενών που δικαιούνται την κληρονομιά.
2. Διακοπή Εργασιών (έντυπο Δ211)
Αν ο εκλιπών διατηρούσε ατομική επιχείρηση και οι κληρονόμοι δεν επιθυμούν να τη συνεχίσουν, είναι υποχρεωμένοι να υποβάλουν δήλωση διακοπής εργασιών εντός 30 ημερών από την παρέλευση της προθεσμίας για αποποίηση της κληρονομιάς.
3. Υποβολή Φορολογικής Δήλωσης Εκλιπόντος
Αφορά τα εισοδήματα που αποκτήθηκαν από τον θανόντα μέχρι την ημερομηνία του θανάτου. Η δήλωση αυτή γίνεται για να αποδοθούν σωστά οι φορολογικές οφειλές ή επιστροφές.
4. Υποβολή Φόρου Κληρονομιάς
Όλοι οι κληρονόμοι είναι υποχρεωμένοι να υποβάλουν δήλωση φόρου κληρονομιάς για κάθε είδος περιουσιακού στοιχείου – κινητό, ακίνητο, ή άυλο (όπως απαιτήσεις, πνευματικά δικαιώματα, κ.ά.). Ο φόρος αυτός υπολογίζεται με βάση τη συγγένεια με τον εκλιπόντα και την αξία της περιουσίας.
5. Δήλωση Ε9 για Κληρονομούμενα Ακίνητα
Αν περιλαμβάνονται ακίνητα στην κληρονομιά, οι νέοι ιδιοκτήτες πρέπει να τα δηλώσουν στο Ε9 ώστε να επικαιροποιηθεί η εικόνα της ακίνητης περιουσίας τους.
Προστασία αντί για παγίδα
Η νέα ψηφιακή υποδομή δημιουργείται για να λειτουργήσει προληπτικά. Αντί οι πολίτες να πέφτουν θύματα γραφειοκρατίας ή απλής άγνοιας, θα έχουν πλέον πρόσβαση σε όλα τα απαιτούμενα έγγραφα και οδηγίες, προσαρμοσμένα στη δική τους περίπτωση, μέσα από τον λογαριασμό τους στο myAADE.
Έτσι, θα μπορούν να λάβουν τις σωστές αποφάσεις εγκαίρως: είτε να αποδεχτούν την κληρονομιά, είτε να την αποποιηθούν, είτε να τη διεκπεραιώσουν φορολογικά χωρίς «εκπλήξεις».
Το μέλλον της ψηφιακής διοίκησης
Αυτό το νέο σύστημα της ΑΑΔΕ είναι ένα ακόμη βήμα προς την πλήρη ψηφιοποίηση των σχέσεων κράτους – πολίτη. Από τη στιγμή του θανάτου μέχρι την ολοκλήρωση όλων των διαδικασιών, το κράτος αναλαμβάνει ενεργό ρόλο για την ενημέρωση των πολιτών, καταργώντας τα παλιά χρονοβόρα βήματα και τις φυσικές επισκέψεις στις ΔΟΥ.
Όσοι έχουν βρεθεί κάποτε μπλεγμένοι σε μια απλή υπόθεση κληρονομιάς, γνωρίζουν ότι τα πράγματα μπορούν να περιπλακούν τρομακτικά. Με αυτό το νέο σύστημα, οι κληρονόμοι αποκτούν επιτέλους έναν “χάρτη” για να κινηθούν σωστά μέσα στον λαβύρινθο των φορολογικών διαδικασιών.
