Σενάρια που μπορούν να αλλάξουν τα δεδομένα για εκατομμύρια συνταξιούχους επεξεργάζεται το οικονομικό επιτελείο ενόψει των εξαγγελιών του πρωθυπουργού στη ΔΕΘ, με τη συζήτηση γύρω από την επιστροφή της 13ης σύνταξης να επανέρχεται δυναμικά στο προσκήνιο.
Παρότι η πλήρης επαναφορά της πρόσθετης σύνταξης θεωρείται ιδιαίτερα δύσκολη λόγω του υψηλού δημοσιονομικού κόστους, πληροφορίες αναφέρουν ότι εξετάζονται εναλλακτικές λύσεις που θα μπορούσαν να προσφέρουν σημαντική οικονομική ανάσα στους συνταξιούχους χωρίς να επιβαρύνουν υπερβολικά τον κρατικό προϋπολογισμό.
Το σχέδιο για «μισή 13η σύνταξη»
Σύμφωνα με όσα συζητούνται σε κυβερνητικό επίπεδο, ένα από τα επικρατέστερα σενάρια προβλέπει την καταβολή μισής 13ης σύνταξης σε πρώτη φάση, με προοπτική πλήρους εφαρμογής του μέτρου σε μεταγενέστερο χρόνο.
Το συγκεκριμένο σχέδιο εξετάζει τη χορήγηση ενός μέρους της ενίσχυσης στα τέλη του 2026, ενώ το υπόλοιπο ποσό θα μπορούσε να δοθεί το 2027, εφόσον οι δημοσιονομικές συνθήκες το επιτρέψουν. Με αυτόν τον τρόπο η κυβέρνηση επιδιώκει να στηρίξει τους συνταξιούχους χωρίς να δημιουργήσει δημοσιονομικούς κινδύνους.
Οι τελικές αποφάσεις αναμένεται να συνδεθούν με την πορεία της οικονομίας, τα φορολογικά έσοδα και τις συζητήσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη με τους ευρωπαϊκούς θεσμούς για τη δημιουργία μεγαλύτερου δημοσιονομικού χώρου.
Οι συνταξιούχοι στο επίκεντρο των σχεδιασμών
Η κατηγορία των συνταξιούχων θεωρείται από την κυβέρνηση μία από τις σημαντικότερες κοινωνικές ομάδες που επηρεάζονται από την ακρίβεια και τις ανατιμήσεις των τελευταίων ετών.
Για τον λόγο αυτό, κυβερνητικά στελέχη και βουλευτές μεταφέρουν διαρκώς αιτήματα για πρόσθετες παρεμβάσεις, επισημαίνοντας ότι οι συνταξιούχοι εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν πιέσεις στο διαθέσιμο εισόδημά τους.
Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι η συζήτηση για τη 13η σύνταξη πραγματοποιείται παράλληλα με τον σχεδιασμό φορολογικών ελαφρύνσεων και μέτρων ενίσχυσης της επιχειρηματικότητας, τα οποία επίσης αναμένεται να περιλαμβάνονται στο πακέτο της ΔΕΘ.
Πώς μπορεί να υπολογιστεί η ενίσχυση
Ένα από τα βασικά ζητήματα που εξετάζονται αφορά τον τρόπο καταβολής της ενδεχόμενης πρόσθετης παροχής.
Στο τραπέζι βρίσκονται δύο βασικές επιλογές:
- Η χορήγηση ενός σταθερού ποσού για όλους τους δικαιούχους ανεξαρτήτως σύνταξης.
- Η εφαρμογή κλιμακωτού συστήματος, όπου το ύψος της ενίσχυσης θα συνδέεται με το ποσό της κύριας σύνταξης που λαμβάνει κάθε συνταξιούχος.
Η δεύτερη επιλογή θεωρείται από αρκετούς πιο δίκαιη, καθώς θα μπορούσε να δώσει μεγαλύτερη στήριξη σε όσους λαμβάνουν χαμηλότερες συντάξεις.
Τι αλλάζει με το επίδομα των 300 ευρώ
Παράλληλα με τα σενάρια για τη 13η σύνταξη, δεδομένη θεωρείται η καταβολή της μόνιμης οικονομικής ενίσχυσης των συνταξιούχων άνω των 65 ετών, η οποία φέτος αυξάνεται στα 300 ευρώ.
Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια, τα οποία διευρύνονται σημαντικά ώστε να ενταχθούν περισσότεροι δικαιούχοι.
Για τους άγαμους το ετήσιο εισοδηματικό όριο αυξάνεται στις 25.000 ευρώ, ενώ για τους έγγαμους ανεβαίνει στις 35.000 ευρώ. Παράλληλα αυξάνονται και τα όρια ακίνητης περιουσίας, επιτρέποντας σε περισσότερους συνταξιούχους να λάβουν την ενίσχυση.
Οι αλλαγές αυτές εκτιμάται ότι θα προσθέσουν περίπου 400.000 νέους δικαιούχους στο μέτρο.
Πόσοι θα λάβουν το επίδομα
Με τα νέα κριτήρια, ο συνολικός αριθμός των συνταξιούχων που αναμένεται να λάβουν το επίδομα των 300 ευρώ υπολογίζεται ότι θα φτάσει περίπου τα 1,66 εκατομμύρια άτομα.
Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι σχεδόν 8 στους 10 συνταξιούχους θα μπορούν να επωφεληθούν από τη συγκεκριμένη παροχή, γεγονός που την καθιστά μία από τις μεγαλύτερες κοινωνικές παρεμβάσεις των τελευταίων ετών.
Η διεύρυνση των δικαιούχων αυξάνει αισθητά το δημοσιονομικό κόστος, το οποίο εκτιμάται ότι θα προσεγγίσει τα 500 εκατομμύρια ευρώ σε ετήσια βάση.
Ο μεγάλος «πονοκέφαλος» του κόστους
Το βασικό εμπόδιο για την πλήρη επιστροφή της 13ης σύνταξης παραμένει το δημοσιονομικό βάρος.
Σήμερα περισσότεροι από 2,5 εκατομμύρια συνταξιούχοι λαμβάνουν συντάξεις, ενώ κάθε μήνα καταβάλλονται περίπου 2,8 δισεκατομμύρια ευρώ για συνταξιοδοτικές παροχές.
Μία πλήρης επαναφορά της 13ης σύνταξης θα απαιτούσε δισεκατομμύρια ευρώ επιπλέον δαπάνης ετησίως. Ακόμη και το σενάριο της μισής 13ης σύνταξης εκτιμάται ότι θα επιβαρύνει τον προϋπολογισμό κατά τουλάχιστον 400 εκατομμύρια ευρώ.
Για τον λόγο αυτό οι τελικές αποφάσεις αναμένεται να ληφθούν μετά την οριστικοποίηση του διαθέσιμου δημοσιονομικού χώρου και τις διαπραγματεύσεις με τις Βρυξέλλες.
Το μόνο βέβαιο είναι ότι οι συνταξιούχοι βρίσκονται στο επίκεντρο των κυβερνητικών σχεδιασμών και οι ανακοινώσεις της ΔΕΘ αναμένονται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς ενδέχεται να καθορίσουν το ύψος των ενισχύσεων που θα λάβουν τα επόμενα δύο χρόνια.
