Το 2026 διαμορφώνεται ως χρονιά-ορόσημο για τις επικουρικές συντάξεις, καθώς για πρώτη φορά μετά από μεγάλο διάστημα δημιουργούνται ουσιαστικές προϋποθέσεις για αυξήσεις σε ευρεία κλίμακα. Τα θετικά οικονομικά αποτελέσματα του συστήματος επικουρικής ασφάλισης, σε συνδυασμό με τη βελτίωση της απασχόλησης και των εισφορών, αλλάζουν το τοπίο και επιτρέπουν στην κυβέρνηση να εξετάσει παρεμβάσεις που μέχρι πρότινος θεωρούνταν δύσκολες ή και απαγορευτικές.
Σύμφωνα με τις έως τώρα εκτιμήσεις, περίπου 1,5 εκατομμύριο συνταξιούχοι ενδέχεται να δουν αυξήσεις στις επικουρικές αποδοχές τους. Η μέση επικουρική σύνταξη κινείται σήμερα κοντά στα 195 ευρώ και τα σενάρια θέλουν το ποσό αυτό να προσεγγίζει ή και να αγγίζει τα 200 ευρώ το επόμενο διάστημα. Αν και το όφελος για κάθε συνταξιούχο φαίνεται περιορισμένο σε απόλυτους αριθμούς, το συνολικό δημοσιονομικό αποτύπωμα κρίνεται απολύτως διαχειρίσιμο, γεγονός που ενισχύει τη βιωσιμότητα του σχεδίου.
Ποιοι μπαίνουν πρώτοι στο «κάδρο» των αυξήσεων
Κομβικό ρόλο στο ποιοι θα ωφεληθούν παίζει το έτος συνταξιοδότησης. Οι αυξήσεις αφορούν κυρίως όσους αποχώρησαν από την εργασία μετά την 1η Ιανουαρίου 2015 και υπάγονται στο νέο σύστημα υπολογισμού της επικουρικής σύνταξης. Σε αυτή την κατηγορία, το τελικό ποσό συνδέεται άμεσα με τις εισφορές που καταβλήθηκαν κατά τη διάρκεια του εργασιακού βίου και με την ηλικία εξόδου στη σύνταξη.
Με απλά λόγια, όσοι εργάστηκαν περισσότερα χρόνια και επέλεξαν να συνταξιοδοτηθούν σε μεγαλύτερη ηλικία έχουν περισσότερες πιθανότητες να δουν ουσιαστικότερη ενίσχυση. Αντίθετα, όσοι αποχώρησαν έως το 2014, παραμένουν στο παλαιό καθεστώς υπολογισμού και δεν επηρεάζονται από τις επικείμενες αλλαγές.
Πόσο «μεταφράζονται» οι αυξήσεις σε χρήμα
Οι πρώτες προβλέψεις μιλούν για αυξήσεις της τάξης του 2,4% έως 3%. Πρόκειται για συγκρατημένα ποσοστά, τα οποία όμως σηματοδοτούν την επανεκκίνηση ενός μηχανισμού που για χρόνια βρισκόταν σε στασιμότητα. Από την πλευρά της διοίκησης, εκφράζεται αισιοδοξία ότι το επικουρικό σύστημα θα συνεχίσει να εμφανίζει πλεονάσματα κοντά στα 200 εκατ. ευρώ και τα επόμενα χρόνια, στοιχείο που λειτουργεί ως «μαξιλάρι ασφαλείας».
Πριν από οποιαδήποτε τελική απόφαση, θα προηγηθεί αναλογιστική μελέτη, με στόχο να διασφαλιστεί ότι οι αυξήσεις δεν θα υπονομεύσουν τη μακροπρόθεσμη ισορροπία του συστήματος. Την ίδια στιγμή, ανοιχτό παραμένει το ζήτημα των δεκάδων χιλιάδων εκκρεμών αιτήσεων, οι οποίες ξεπερνούν τις 80.000 και αποτελούν κρίσιμο παράγοντα στον συνολικό σχεδιασμό.
Γιατί «φουσκώνουν» τα έσοδα της επικουρικής
Η βελτίωση της οικονομικής εικόνας δεν ήρθε τυχαία. Καθοριστικό ρόλο έχει παίξει η αύξηση της απασχόλησης, η οποία οδήγησε σε σημαντική άνοδο των εισφορών. Υπολογίζεται ότι τα έσοδα ενισχύθηκαν κατά περίπου 80 εκατ. ευρώ, με το μεγαλύτερο μέρος να προέρχεται από εργοδοτικές εισφορές και το υπόλοιπο από τους ίδιους τους ασφαλισμένους.
Παράλληλα, η εφαρμογή της ψηφιακής κάρτας εργασίας και η άνοδος των μισθών σε συγκεκριμένους κλάδους της οικονομίας συμβάλλουν στη σταθερή ενίσχυση των ταμειακών ροών. Για πρώτη φορά μετά από χρόνια, ο κλάδος της επικουρικής ασφάλισης αναμένεται να εμφανίσει τόσο υψηλό πλεόνασμα, γεγονός που αλλάζει τα δεδομένα και δημιουργεί προσδοκίες.
Πλεόνασμα-σταθμός για το σύστημα κοινωνικής ασφάλισης
Σε ευρύτερο επίπεδο, ο συνολικός προϋπολογισμός του ασφαλιστικού συστήματος προβλέπεται να κλείσει το 2026 με πλεόνασμα που πλησιάζει το 1 δισ. ευρώ. Οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για θετικό ισοζύγιο άνω του 1 δισ., ενώ μόνο το επικουρικό σκέλος εμφανίζει σαφή βελτίωση σε σχέση με το προηγούμενο έτος.
Τα συνολικά έσοδα αναμένεται να αυξηθούν σημαντικά, κυρίως λόγω της ανόδου των εισφορών αλλά και των ρυθμίσεων οφειλών, ενισχύοντας περαιτέρω τη σταθερότητα του συστήματος.
Τι σημαίνουν όλα αυτά για τους συνταξιούχους
Σήμερα, η μέση καθαρή επικουρική σύνταξη διαμορφώνεται στα 195 ευρώ, με σημαντικές διαφοροποιήσεις ανάλογα με τον κλάδο. Στο Δημόσιο κινείται χαμηλότερα, ενώ σε πρώην ΔΕΚΟ και συγκεκριμένους οργανισμούς τα ποσά είναι αισθητά υψηλότερα. Οι αυξήσεις που εξετάζονται δεν υπόσχονται θεαματικές αλλαγές από τη μία μέρα στην άλλη, αποτελούν όμως το πρώτο ουσιαστικό βήμα για τη σταδιακή αποκατάσταση των επικουρικών συντάξεων.
Μετά από χρόνια πιέσεων και περιορισμών, το 2026 φαίνεται να ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο, στο οποίο η σταθερότητα του συστήματος επιτρέπει –έστω και με προσεκτικά βήματα– την επιστροφή σε μια πολιτική ενίσχυσης των συνταξιούχων.
