Νέα δεδομένα διαμορφώνονται στο ασφαλιστικό τοπίο για χιλιάδες συνταξιούχους και ασφαλισμένους του Δημοσίου, καθώς το νέο πολυνομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας προβλέπει σημαντικές παρεμβάσεις στον τρόπο υπολογισμού των συντάξεων συγκεκριμένων κατηγοριών δικαιούχων.
Οι αλλαγές φέρνουν αυξήσεις στις συνταξιοδοτικές αποδοχές, ενώ παράλληλα ενεργοποιούν και τη δυνατότητα αναδρομικών βελτιώσεων για όσους έχουν αποχωρήσει από την εργασία τους τα τελευταία χρόνια. Η νέα ρύθμιση αφορά πρόσωπα που υπάγονται σε ειδικό συνταξιοδοτικό καθεστώς και είχαν εξαιρεθεί από το γενικό σύστημα που εφαρμόστηκε με τις μεταρρυθμίσεις των προηγούμενων ετών.
Συντάξεις στο 80% των αποδοχών
Η βασικότερη αλλαγή αφορά τον τρόπο υπολογισμού των συντάξεων, καθώς προβλέπεται ότι για συγκεκριμένες κατηγορίες ασφαλισμένων η σύνταξη θα αντιστοιχεί πλέον στο 80% των συντάξιμων αποδοχών τους.
Πρόκειται για ένα ποσοστό σημαντικά ευνοϊκότερο σε σχέση με όσα ίσχυαν μέχρι σήμερα, δημιουργώντας προσδοκίες για αυξήσεις που σε αρκετές περιπτώσεις μπορεί να είναι ιδιαίτερα αισθητές στο τελικό ποσό που θα λαμβάνουν οι δικαιούχοι κάθε μήνα.
Παράλληλα, η εφαρμογή της ρύθμισης δεν θα αφορά μόνο νέες συντάξεις. Σύμφωνα με τις προβλέψεις του νομοσχεδίου, η αναπροσαρμογή θα έχει αναδρομική ισχύ για όσους συνταξιοδοτήθηκαν από την 1η Ιανουαρίου 2017 και μετά, ανοίγοντας τον δρόμο για επανυπολογισμούς και οικονομικές βελτιώσεις.
Ποιοι ασφαλισμένοι περιλαμβάνονται
Το νέο πλαίσιο δεν αφορά το σύνολο των συνταξιούχων του Δημοσίου, αλλά συγκεκριμένες ειδικές κατηγορίες ασφαλισμένων που προστατεύονται από ιδιαίτερες διατάξεις.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται δημόσιοι υπάλληλοι και λειτουργοί, στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων, πολιτικά πρόσωπα, αιρετοί της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, μέλη διοικητικών συμβουλίων και εργαζόμενοι σε φορείς του ευρύτερου δημόσιου τομέα.
Η υπαγωγή στις νέες διατάξεις συνδέεται με περιστατικά που έχουν προκαλέσει σοβαρή και μόνιμη βλάβη της υγείας κατά την άσκηση υπηρεσιακών καθηκόντων ή σε γεγονότα που σχετίζονται με τρομοκρατικές ενέργειες και επιθέσεις.
Η αναπηρία που «ξεκλειδώνει» το δικαίωμα
Καθοριστικό ρόλο για την ένταξη στο νέο καθεστώς παίζει η πιστοποίηση της πλήρους ανικανότητας.
Το νομοσχέδιο ορίζει ότι ως πλήρης ανικανότητα λογίζεται η αναπηρία που φτάνει ή υπερβαίνει το 67%, εφόσον αυτή έχει αναγνωριστεί επίσημα από τις αρμόδιες υγειονομικές επιτροπές.
Η συγκεκριμένη προϋπόθεση αποτελεί το βασικό κριτήριο για να εφαρμοστεί ο νέος τρόπος υπολογισμού της σύνταξης και να ενεργοποιηθούν οι ευνοϊκές διατάξεις.
Τέλος ο υπολογισμός μόνο με τον τελευταίο βαθμό
Μία ακόμη σημαντική αλλαγή αφορά τη διαδικασία καθορισμού των συντάξιμων αποδοχών.
Μέχρι σήμερα, σε πολλές περιπτώσεις το ύψος της σύνταξης συνδεόταν αποκλειστικά με τον βαθμό ή τη θέση που κατείχε ο ασφαλισμένος κατά την αποχώρησή του από την υπηρεσία.
Με τη νέα ρύθμιση, θα λαμβάνεται υπόψη η επαγγελματική εξέλιξη που θα μπορούσε να έχει ο ασφαλισμένος εάν συνέχιζε κανονικά την υπηρεσιακή του πορεία. Με τον τρόπο αυτό δημιουργούνται προϋποθέσεις για υψηλότερες συντάξεις, καθώς η εξέλιξη της σταδιοδρομίας θα επηρεάζει θετικά τον τελικό υπολογισμό.
Αντίστοιχες προβλέψεις περιλαμβάνονται και για τα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων, ενώ ειδική προστασία θεσπίζεται και για τους οπλίτες, ώστε οι παροχές τους να μην υπολείπονται των αντίστοιχων συντάξεων αναπήρων πολέμου.
Επιστρέφει η σύνδεση συντάξεων και μισθών
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η επαναφορά της σύνδεσης μεταξύ συντάξεων και αποδοχών των εν ενεργεία υπαλλήλων.
Στην πράξη αυτό σημαίνει ότι μελλοντικές αυξήσεις στους βασικούς μισθούς ή σε συντάξιμα επιδόματα θα επηρεάζουν και τις συντάξεις των δικαιούχων.
Η εξέλιξη αυτή θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς δημιουργεί έναν μόνιμο μηχανισμό αναπροσαρμογής, επιτρέποντας στις συντάξεις να ακολουθούν τις μεταβολές των αποδοχών στο Δημόσιο.
Ποια επιδόματα θα μετρούν στη σύνταξη
Στον νέο υπολογισμό θα λαμβάνονται υπόψη μια σειρά από επιδόματα και αποζημιώσεις που θεωρούνται συντάξιμες αποδοχές.
Μεταξύ αυτών βρίσκονται ο βασικός μισθός, οι ειδικές αποζημιώσεις δικαστικών λειτουργών, τα επιδόματα διδασκαλίας και έρευνας των πανεπιστημιακών, τα επιδόματα νοσοκομειακής απασχόλησης των γιατρών του ΕΣΥ, τα ειδικά ερευνητικά επιδόματα, καθώς και μέρος των επιδομάτων θέσης ευθύνης.
Παράλληλα, στον υπολογισμό εντάσσονται και τα επιδόματα επικίνδυνης ή ανθυγιεινής εργασίας, τα οποία αποτελούν σημαντικό κομμάτι των αποδοχών χιλιάδων εργαζομένων.
Αντίθετα, εκτός του νέου συστήματος παραμένουν επιδόματα παραγωγικότητας, έξοδα μετακίνησης, έξοδα παράστασης και άλλες παροχές που δεν θεωρούνται συντάξιμες.
Τι προβλέπεται για επικουρικές και εφάπαξ
Οι αλλαγές δεν περιορίζονται μόνο στις κύριες συντάξεις.
Το νομοσχέδιο προβλέπει ότι οι νέες ρυθμίσεις θα επηρεάσουν και άλλες παροχές, όπως οι επικουρικές συντάξεις, τα εφάπαξ βοηθήματα, τα μερίσματα και οι παροχές των μετοχικών ταμείων.
Με τον τρόπο αυτό δημιουργείται ένα συνολικό πλαίσιο οικονομικής ενίσχυσης για τις ειδικές κατηγορίες ασφαλισμένων, οι οποίες αναμένεται να δουν σημαντικές βελτιώσεις στις συνταξιοδοτικές τους απολαβές τα επόμενα χρόνια.
Οι τελικές λεπτομέρειες αναμένεται να ξεκαθαρίσουν με την ψήφιση και εφαρμογή του νέου νόμου, ωστόσο ήδη το ενδιαφέρον χιλιάδων δικαιούχων στρέφεται στις αυξήσεις και τα αναδρομικά που μπορεί να προκύψουν από τις νέες διατάξεις.
