Σημαντικές παρεμβάσεις στο καθεστώς χορήγησης του επιδόματος μητρότητας προωθεί το Υπουργείο Εργασίας, αλλάζοντας τον τρόπο με τον οποίο θα υπολογίζονται και θα καταβάλλονται οι παροχές σε χιλιάδες ασφαλισμένες γυναίκες.
Το νέο πλαίσιο, που περιλαμβάνεται στο νομοσχέδιο για τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης, επιχειρεί να δημιουργήσει ένα πιο ενιαίο σύστημα για όλες τις εργαζόμενες, ανεξάρτητα από το ασφαλιστικό τους καθεστώς. Οι μεγαλύτερες αλλαγές εντοπίζονται στις ελεύθερες επαγγελματίες, τις αυτοαπασχολούμενες και τις αγρότισσες, καθώς το ύψος της ενίσχυσης συνδέεται πλέον άμεσα με τις ασφαλιστικές εισφορές και το δηλωμένο εισόδημα.
Η μεταρρύθμιση θεωρείται κομβική, καθώς για πρώτη φορά εγκαταλείπεται το μοντέλο των σταθερών ποσών που ίσχυε επί χρόνια, ανοίγοντας τον δρόμο για υψηλότερες αποδοχές μητρότητας σε όσες καταβάλλουν μεγαλύτερες εισφορές.
Τέλος στα σταθερά ποσά ενίσχυσης
Μέχρι σήμερα, οι μη μισθωτές ασφαλισμένες λάμβαναν συγκεκριμένα ποσά ανεξάρτητα από τα πραγματικά εισοδήματα ή τις ασφαλιστικές καταβολές τους.
Το ισχύον σύστημα προέβλεπε:
- 150 ευρώ μηνιαίως για ελεύθερες επαγγελματίες
- 200 ευρώ μηνιαίως για επιστήμονες
- 486 ευρώ εφάπαξ για αγρότισσες
Το νέο μοντέλο αλλάζει πλήρως αυτή τη λογική. Πλέον, το επίδομα θα υπολογίζεται αναλογικά, με βάση το ασφαλιστέο εισόδημα κάθε εργαζόμενης, κάτι που σημαίνει ότι όσες δηλώνουν υψηλότερα ποσά και πληρώνουν αυξημένες εισφορές θα μπορούν να λαμβάνουν αισθητά μεγαλύτερη παροχή κατά την περίοδο της μητρότητας.
Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, στόχος είναι να υπάρξει μεγαλύτερη ανταποδοτικότητα στο σύστημα και πιο ισότιμη μεταχείριση ανάμεσα στις διαφορετικές κατηγορίες ασφαλισμένων.
Πώς θα πληρώνεται το νέο επίδομα μητρότητας
Η νέα αρχιτεκτονική της παροχής προβλέπει συνδυασμένη χρηματοδότηση από e-ΕΦΚΑ και ΔΥΠΑ.
Συγκεκριμένα:
- Ο e-ΕΦΚΑ θα καταβάλλει το 50% του ασφαλιστέου εισοδήματος για χρονικό διάστημα τεσσάρων μηνών.
- Η ΔΥΠΑ θα καλύπτει το υπόλοιπο 50% για τρεις μήνες.
Με το νέο μοντέλο, η συνολική οικονομική στήριξη προς τις νέες μητέρες αναμένεται να αυξηθεί αισθητά σε αρκετές περιπτώσεις, ιδιαίτερα για ασφαλισμένες που μέχρι σήμερα λάμβαναν πολύ χαμηλές παροχές λόγω του παλιού συστήματος των σταθερών ποσών.
Παράλληλα, το υπουργείο θεωρεί ότι το νέο σχήμα οδηγεί σε πιο δίκαιη αναλογία μεταξύ εισφορών και παροχών, καθώς η οικονομική ενίσχυση θα αντανακλά πλέον την ασφαλιστική εικόνα κάθε εργαζόμενης.
Νέο σύστημα και για τις μισθωτές του ιδιωτικού τομέα
Αλλαγές προβλέπονται και για τις μισθωτές εργαζόμενες στον ιδιωτικό τομέα, κυρίως στον τρόπο με τον οποίο θα επιμερίζεται η κάλυψη των αποδοχών κατά τη διάρκεια της άδειας μητρότητας.
Το νέο καθεστώς προβλέπει ότι:
- Κατά τον πρώτο μήνα της άδειας, οι αποδοχές θα καλύπτονται κατά 50% από τον εργοδότη και κατά 50% από τον e-ΕΦΚΑ.
- Για τους επόμενους τρεις μήνες, η καταβολή θα γίνεται κατά 50% από τον e-ΕΦΚΑ και κατά 50% από τη ΔΥΠΑ.
Στην πράξη, το συνολικό ποσό που θα λαμβάνει η εργαζόμενη δεν αλλάζει δραστικά, ωστόσο μεταβάλλεται ο μηχανισμός χρηματοδότησης, με μεγαλύτερη συμμετοχή των ασφαλιστικών και κρατικών φορέων.
Το υπουργείο υποστηρίζει ότι η νέα δομή διευκολύνει τη λειτουργία του συστήματος και δημιουργεί πιο ξεκάθαρο πλαίσιο κατανομής των υποχρεώσεων ανάμεσα στους εμπλεκόμενους φορείς.
Τι θα ισχύσει σε τράπεζες και ΔΕΚΟ
Για τις εργαζόμενες σε τράπεζες και επιχειρήσεις του ευρύτερου δημόσιου τομέα δεν προβλέπονται αλλαγές στο τελικό ποσό της παροχής μητρότητας.
Οι διαφοροποιήσεις αφορούν κυρίως:
- τον τρόπο χρηματοδότησης
- τη συμμετοχή των φορέων στην κάλυψη των αποδοχών
- τη διαδικασία καταβολής των χρημάτων
Έτσι, οι εργαζόμενες αυτών των κατηγοριών δεν αναμένεται να δουν μειώσεις στις αποδοχές τους, αλλά περισσότερο διοικητικές και τεχνικές προσαρμογές στο νέο σύστημα.
Χωρίς αλλαγές οι δημόσιες υπάλληλοι
Αμετάβλητο παραμένει το πλαίσιο για τις εργαζόμενες στο Δημόσιο, στους ΟΤΑ και στους υπόλοιπους δημόσιους οργανισμούς.
Η πεντάμηνη άδεια μητρότητας εξακολουθεί να ισχύει όπως σήμερα, ενώ οι αποδοχές συνεχίζουν να καταβάλλονται κανονικά από τον εργοδότη χωρίς τροποποιήσεις.
Με αυτόν τον τρόπο, το υπουργείο διαχωρίζει το καθεστώς των δημοσίων υπαλλήλων από εκείνο των ασφαλισμένων στον ιδιωτικό τομέα και των μη μισθωτών.
Γιατί προχωρά η αλλαγή
Το Υπουργείο Εργασίας εμφανίζει τη νέα ρύθμιση ως βήμα εκσυγχρονισμού του συστήματος κοινωνικής προστασίας για τις νέες μητέρες.
Οι βασικοί στόχοι του νέου πλαισίου είναι:
- η δημιουργία ενιαίων κανόνων για όλες τις ασφαλισμένες
- η σύνδεση των παροχών με τις πραγματικές εισφορές
- η μείωση ανισοτήτων ανάμεσα σε μισθωτές και μη μισθωτές
- η ενίσχυση της προστασίας της μητρότητας στην αγορά εργασίας
- η παροχή ισχυρότερων οικονομικών κινήτρων για ασφαλιστική συνέπεια
Το επόμενο διάστημα αναμένονται οι τελικές ρυθμίσεις και οι εφαρμοστικές λεπτομέρειες, οι οποίες θα καθορίσουν ακριβώς πότε θα τεθεί σε ισχύ το νέο μοντέλο και ποιες κατηγορίες ασφαλισμένων θα δουν τις μεγαλύτερες αλλαγές.
