Η κυβέρνηση φέρνει ριζικές παρεμβάσεις στην αγορά ακινήτων με στόχο να αυξηθεί η προσφορά κατοικιών και να αντιμετωπιστεί η στεγαστική κρίση που πιέζει νοικοκυριά και νέους σε όλη τη χώρα.
Η κυβέρνηση ανοίγει τον δρόμο για μία από τις μεγαλύτερες παρεμβάσεις στην αγορά κατοικίας των τελευταίων δεκαετιών, καθώς το σχέδιο της νέας Εθνικής Στρατηγικής για τη Στεγαστική Πολιτική 2026-2035 τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση, φέρνοντας στο προσκήνιο μέτρα που μπορούν να αλλάξουν ριζικά τον τρόπο λειτουργίας της κτηματαγοράς.
Στο επίκεντρο των προτάσεων βρίσκονται η δυνατότητα επιβολής πλαφόν στα ενοίκια σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, η εφαρμογή μειωμένου ΦΠΑ για την κατασκευή νέων κατοικιών που θα διατίθενται για μακροχρόνια μίσθωση, η δημιουργία ειδικής μορφής Golden Visa για επενδύσεις σε ενοικιαζόμενα ακίνητα και η παροχή φορολογικών κινήτρων στις τράπεζες ώστε να προσφέρουν χαμηλότοκα στεγαστικά δάνεια.
Πλαφόν στα ενοίκια μέσω εθνικού δείκτη τιμών
Μία από τις πιο συζητημένες προτάσεις αφορά τη δημιουργία Εθνικού Δείκτη Τιμών Ακινήτων, ο οποίος θα λειτουργεί ως μηχανισμός παρακολούθησης των τιμών αγοράς και ενοικίασης κατοικιών σε όλη τη χώρα.
Σύμφωνα με το σχέδιο, ο δείκτης θα αξιοποιεί δεδομένα από μεταβιβάσεις ακινήτων, μισθώσεις, τραπεζικές εκτιμήσεις, φορολογικές δηλώσεις και άλλες πηγές της αγοράς. Μέσα από αυτή τη διαδικασία θα εντοπίζονται περιοχές όπου παρατηρούνται ακραίες αυξήσεις τιμών ή στρεβλώσεις.
Σε περιπτώσεις κατοικιών χαμηλής ποιότητας ή χαμηλής ενεργειακής απόδοσης εξετάζεται ακόμη και η επιβολή ανώτατων ορίων μισθώματος, με στόχο την προστασία των ενοικιαστών από υπερβολικές χρεώσεις.
Μειωμένος ΦΠΑ για νέες κατοικίες
Το σχέδιο προβλέπει επίσης την εφαρμογή μειωμένου συντελεστή ΦΠΑ στην κατασκευή κοινωνικών και προσιτών κατοικιών.
Στόχος είναι να δοθούν φορολογικά κίνητρα σε κατασκευαστικές εταιρείες προκειμένου να επενδύσουν στην ανέγερση νέων κατοικιών που θα διατίθενται με μακροχρόνια μίσθωση σε προσιτές τιμές.
Η συγκεκριμένη πρόταση βασίζεται στις δυνατότητες που παρέχει η ευρωπαϊκή νομοθεσία, επιτρέποντας στα κράτη-μέλη να εφαρμόζουν χαμηλότερους συντελεστές ΦΠΑ για στεγαστικές πολιτικές κοινωνικού χαρακτήρα.
Νέα Golden Visa με υποχρέωση μακροχρόνιας μίσθωσης
Σημαντικές αλλαγές εξετάζονται και στο πρόγραμμα Golden Visa.
Η νέα πρόταση προβλέπει τη δυνατότητα αγοράς περισσότερων του ενός ακινήτων αντί ενός μόνο, με βασική προϋπόθεση τα ακίνητα να διατίθενται αποκλειστικά για μακροχρόνια ενοικίαση για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.
Με αυτόν τον τρόπο επιχειρείται να συνδεθεί η επενδυτική δραστηριότητα με την πραγματική ενίσχυση της προσφοράς κατοικιών στην αγορά και τον περιορισμό των κλειστών ή αναξιοποίητων ακινήτων.
Χαμηλότοκα στεγαστικά μέσω φορολογικών κινήτρων
Στο τραπέζι βρίσκεται και ένα νέο μοντέλο χρηματοδότησης στεγαστικών δανείων, εμπνευσμένο από το πρόγραμμα «Σπίτι μου».
Αντί της απευθείας επιδότησης επιτοκίων από το κράτος, εξετάζεται η παροχή φορολογικών ελαφρύνσεων στις τράπεζες ώστε να προσφέρουν χαμηλότερα επιτόκια σε νέους και νοικοκυριά χαμηλού ή μεσαίου εισοδήματος που επιθυμούν να αποκτήσουν πρώτη κατοικία.
Η κυβέρνηση εκτιμά ότι έτσι μπορεί να δημιουργηθεί ένας πιο μόνιμος μηχανισμός στήριξης της πρόσβασης στη στέγη, χωρίς να εξαρτάται από έκτακτα χρηματοδοτικά προγράμματα.
Έρχεται το «Σπίτι μου 3»
Το Εθνικό Σχέδιο προβλέπει παράλληλα τη συνέχιση των παρεμβάσεων μέσω νέας φάσης του προγράμματος «Σπίτι μου».
Μετά το «Σπίτι μου 1» και το «Σπίτι μου 2», σχεδιάζεται η ενεργοποίηση του «Σπίτι μου 3», το οποίο θα συνεχίσει να στηρίζει την απόκτηση πρώτης κατοικίας από νέους και οικογένειες που δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στις σημερινές τιμές της αγοράς.
Επιστρέφει φορέας στα πρότυπα του ΟΕΚ
Το σχέδιο προβλέπει επίσης τη δημιουργία Ενιαίου Φορέα Στεγαστικής Πολιτικής, ο οποίος θα καλύψει το κενό που άφησε η κατάργηση του Οργανισμού Εργατικής Κατοικίας το 2012.
Ο νέος φορέας θα συνεργάζεται με το Κτηματολόγιο και άλλες δημόσιες υπηρεσίες για τη συλλογή στοιχείων και τον σχεδιασμό πολιτικών στέγασης σε εθνικό επίπεδο.
Νέα μέτρα για φοιτητές και νησιά
Στο πακέτο περιλαμβάνεται η δημιουργία ψηφιακής πλατφόρμας φοιτητικής συγκατοίκησης με κρατικές εγγυήσεις προς τους ιδιοκτήτες, καθώς και ειδικά στεγαστικά προγράμματα για δημοσίους υπαλλήλους σε νησιωτικές περιοχές.
Παράλληλα, προωθείται πρόγραμμα αξιοποίησης δημόσιας γης στα νησιά για την κάλυψη στεγαστικών αναγκών, ενώ συνεχίζονται οι επενδύσεις σε νέες φοιτητικές εστίες, με συνολικό προϋπολογισμό που ξεπερνά τα 737 εκατ. ευρώ.
Το νέο εθνικό σχέδιο περιλαμβάνει συνολικά 50 παρεμβάσεις – 36 υφιστάμενα και 14 νέα μέτρα – με ορίζοντα υλοποίησης έως το 2035, φιλοδοξώντας να αντιμετωπίσει μία από τις μεγαλύτερες κοινωνικές και οικονομικές προκλήσεις της χώρας: τη στεγαστική κρίση.
