Μια πρόσφατη απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) αλλάζει δραστικά το τοπίο γύρω από τον ΦΠΑ σε διαφημιστικά και προωθητικά δώρα, φέρνοντας ανάσα σε χιλιάδες επιχειρήσεις. Μέχρι πρότινος, πολλές εταιρείες έβλεπαν τις αιτήσεις τους για επιστροφή φόρου να απορρίπτονται συστηματικά, λόγω ενός ποσοτικού ορίου που δεν είχε ρητή νομική βάση. Αυτό όμως τελειώνει εδώ.
Το Ανώτατο Δικαστήριο ήρθε να θέσει τέλος σε μια επί χρόνια διοικητική πρακτική που περιόριζε τις επιχειρήσεις με βάση ένα αυθαίρετο όριο: να μην ξεπερνά η συνολική αξία των δώρων το 1% του ετήσιου τζίρου της επιχείρησης, προκειμένου να αναγνωρίζεται η έκπτωση του ΦΠΑ των σχετικών αγορών.
Η υπόθεση που έφτασε στο ΣτΕ αφορά μια επιχείρηση που αγόρασε προωθητικά δώρα, καθένα εκ των οποίων κόστιζε λιγότερο από 10 ευρώ. Ωστόσο, οι φορολογικές αρχές απέρριψαν την έκπτωση ΦΠΑ, κρίνοντας ότι, παρά τη χαμηλή αξία ανά τεμάχιο, η συνολική δαπάνη υπερέβαινε το περιβόητο 1% των εσόδων – και επομένως δεν πληρούσε τις προϋποθέσεις για φορολογική αναγνώριση.
Η εφορία, επικαλούμενη Υπουργική Απόφαση, στήριξε την άρνηση επιστροφής στο επιχείρημα πως τέτοιοι περιορισμοί είναι απαραίτητοι για να προληφθεί η φοροδιαφυγή και να διασφαλιστεί η ορθότητα των επιστροφών. Με λίγα λόγια, η Διοίκηση υποστήριξε πως, χωρίς τέτοια “φίλτρα”, ανοίγει ο δρόμος για καταχρηστική χρήση των προωθητικών ενεργειών με σκοπό την αδικαιολόγητη επιστροφή φόρου.
Το ΣτΕ όμως είχε άλλη άποψη – και με πολύ ξεκάθαρο τρόπο. Η απόφαση-σταθμός του δικαστηρίου κρίνει πως το όριο του 1% δεν προβλέπεται ρητά στον Κώδικα ΦΠΑ και, επομένως, δεν μπορεί να εφαρμόζεται ως δεσμευτικό κριτήριο. Επιπλέον, το ΣτΕ ξεκαθαρίζει ότι τέτοιες ποσοτικές προσεγγίσεις, όταν επιβάλλονται με υπουργικές αποφάσεις χωρίς νομοθετική εξουσιοδότηση, παραβιάζουν την αρχή της νομιμότητας, τη φορολογική ισότητα και –τελικά– το ίδιο το Σύνταγμα.
Με άλλα λόγια, το δικαστήριο είπε ξεκάθαρα ότι δεν μπορεί η Διοίκηση να “νομοθετεί” μέσω εγκυκλίων ή αποφάσεων, εισάγοντας περιορισμούς που δεν προβλέπονται από τον νόμο. Ο Κώδικας ΦΠΑ ορίζει μεν συγκεκριμένες προϋποθέσεις για την έκπτωση του φόρου εισροών, αλλά πουθενά δεν περιλαμβάνει τέτοιο ποσοτικό πλαφόν.
Η απόφαση αυτή δεν είναι απλώς μια νομική νίκη για μια επιχείρηση. Έχει ευρύτερη σημασία για όλους τους επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται σε κλάδους όπως το λιανεμπόριο, η διαφήμιση και το μάρκετινγκ, όπου τα διαφημιστικά δώρα και οι προωθητικές ενέργειες αποτελούν βασικό εργαλείο προσέλκυσης πελατών.
Πρακτικά, το ΣτΕ ανοίγει τον δρόμο για επανεξέταση ή ακόμα και επιστροφή ΦΠΑ σε περιπτώσεις που στο παρελθόν απορρίφθηκαν με βάση αυτό το –πλέον ανίσχυρο– κριτήριο. Από εδώ και πέρα, το βασικό ερώτημα δεν θα είναι αν τα δώρα ξεπερνούν το 1% του κύκλου εργασιών, αλλά αν πληρούνται οι ουσιαστικοί όροι της νομοθεσίας για χαρακτηρισμό τους ως “μικρής αξίας”.
Αξίζει να σημειωθεί ότι τα «δώρα μικρής αξίας» είναι αναγνωρισμένα εργαλεία εμπορικής πολιτικής και δεν θεωρούνται αυτοτελείς πράξεις φορολόγησης. Εφόσον κάθε τεμάχιο δεν ξεπερνά τα 10 ευρώ, η επιχείρηση μπορεί να προχωρά σε έκπτωση ΦΠΑ, χωρίς να φοβάται την απόρριψη λόγω συνολικού ποσού.
Η εν λόγω απόφαση επαναφέρει την ισορροπία ανάμεσα σε έλεγχο και επιχειρηματική ελευθερία, θέτοντας τέλος σε μια πρακτική που ταλαιπώρησε επανειλημμένα εταιρείες χωρίς επαρκή νομική αιτιολόγηση.
Τι σημαίνει αυτό για εσάς;
-
Αν έχετε πραγματοποιήσει διαφημιστικές δαπάνες για δώρα μικρής αξίας και σας έχει απορριφθεί η επιστροφή ΦΠΑ με βάση το 1%, πλέον έχετε σοβαρό έρεισμα να ζητήσετε επανεξέταση.
-
Οι λογιστικές και φοροτεχνικές σας ομάδες πρέπει να επανεκτιμήσουν παλιές απορρίψεις.
-
Πρέπει να βεβαιωθείτε πως τα προωθητικά δώρα τεκμηριώνονται ορθά ως εργαλείο εμπορικής πολιτικής και πληρούν τις νόμιμες προϋποθέσεις.
Η υπόθεση αυτή αποδεικνύει πως η προσφυγή στη Δικαιοσύνη δεν είναι μάταιη – και πως, όταν υπάρχουν επιχειρήματα και ουσία, μπορεί να αλλάξει μια ολόκληρη διοικητική νοοτροπία. Οι επιχειρήσεις, πλέον, μπορούν να κοιτάζουν με περισσότερη σιγουριά τις φορολογικές τους ενέργειες, γνωρίζοντας ότι ο νόμος υπερισχύει των αυθαίρετων ερμηνειών.
