Η υπόθεση των αναδρομικών για τις συντάξεις, που κάποτε φαινόταν πως θα αποτελούσε μια πράξη δικαιοσύνης και αποκατάστασης, έχει πλέον μετατραπεί σε έναν μαραθώνιο χωρίς τέλος – γεμάτο παγίδες, απογοητεύσεις και βαθιά αδικία. Οι χιλιάδες απόμαχοι της ζωής που υπέστησαν περικοπές την περίοδο από τον Ιούνιο του 2015 μέχρι τον Μάιο του 2016, παραμένουν εγκλωβισμένοι σε ένα γραφειοκρατικό και νομικό λαβύρινθο.
Παρά τις τελεσίδικες αποφάσεις υπέρ τους, η επιστροφή των οφειλόμενων ποσών παραμένει όνειρο μακρινό. Οι καθυστερήσεις ξεπερνούν τα όρια της υπομονής, με τις πληρωμές να προβλέπεται πως θα ολοκληρωθούν σε βάθος τριετίας, και αυτό μόνο για όσους κινήθηκαν νομικά έως τις 21 Ιουλίου του 2020. Οι υπόλοιποι –πάνω από 900.000 συνταξιούχοι σύμφωνα με εκτιμήσεις– μένουν εκτός, χωρίς δικαίωμα αποζημίωσης, εξαιτίας μιας επιλογής που πιθανώς αγνοούσαν ή δεν μπορούσαν να υποστηρίξουν.
Η πολιτεία έχει ξεκαθαρίσει τη θέση της: δεν θα προχωρήσει σε καθολική ρύθμιση. Το δημοσιονομικό κόστος που ανέρχεται σε περίπου 2 δισεκατομμύρια ευρώ θεωρείται δυσβάσταχτο, και έτσι η “δικαιοσύνη” περιορίζεται μόνο στους 370.000 που πρόλαβαν να κινηθούν νομικά. Η γραμμή αυτή, που χωρίζει τους πολίτες σε δύο κατηγορίες, δεν βασίζεται ούτε στην ανάγκη ούτε στην ηθική, αλλά μόνο σε τυπικά κριτήρια και ημερομηνίες.
Η πρόσφατη απόφαση του Ανώτατου Ειδικού Δικαστηρίου, αν και θεωρήθηκε θετική εξέλιξη, δεν αλλάζει τη γενική εικόνα. Ναι μεν επιτρέπει την επανεκκίνηση των αγωγών, αλλά μόνο για όσους είχαν ήδη κάνει το πρώτο βήμα. Οι υπόλοιποι, για τους οποίους η αξίωση θεωρείται πλέον παραγεγραμμένη, παρακολουθούν από τον “πάγκο” – καταδικασμένοι σε σιωπή και αδράνεια.
Η Ανώτατη Γενική Συνομοσπονδία Συνταξιούχων Ελλάδος (ΑΓΣΣΕ) δεν σταματά να επισημαίνει την αδικία: μετά από δέκα χρόνια αγώνων, οι συνταξιούχοι βρίσκονται ξανά στο σημείο μηδέν. Αντί για αποκατάσταση, βλέπουν νέες δικαστικές υποθέσεις να ανοίγουν, πρωτοβάθμια δικαστήρια να γεμίζουν και τη δικαιοσύνη να γίνεται πολυτέλεια για λίγους.
Το πιο οξύμωρο; Μόνο ένας στους επτά έχει τα μέσα και τις προϋποθέσεις για να συμμετάσχει σε αυτή τη διαδικασία. Οι υπόλοιποι μένουν απ’ έξω – όχι επειδή δεν υπέστησαν περικοπές, αλλά επειδή δεν έχουν τους πόρους, την ενημέρωση ή τη δυνατότητα να κινηθούν νομικά. Έτσι, η αδικία μετατρέπεται σε θεσμοθετημένη ανισότητα, με την πολιτεία να διαμορφώνει μια εικόνα “νόμιμης” αδικίας.
Η κατάσταση αυτή γεννά σοβαρά ερωτήματα για την κοινωνική συνοχή και το αίσθημα εμπιστοσύνης των πολιτών προς το κράτος. Όταν οι πιο ευάλωτοι μένουν στο περιθώριο, όχι λόγω αμέλειας αλλά λόγω αδυναμίας, τότε το πρόβλημα δεν είναι απλώς νομικό ή οικονομικό – είναι βαθιά ηθικό.
Σε μια εποχή όπου η ακρίβεια πιέζει, οι συντάξεις παραμένουν χαμηλές και οι ανάγκες αυξάνονται, το να μην αποδίδονται τα οφειλόμενα σε όσους τα δικαιούνται, είναι περισσότερο από αδικία. Είναι άρνηση της ίδιας της κοινωνικής προστασίας. Κι αυτή η άρνηση, δυστυχώς, έχει ονοματεπώνυμο, ημερομηνία λήξης και… περιορισμένη πρόσβαση.
Μάθετε τα πάντα για ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ – ΔΥΠΑ – ΟΠΕΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΦΚΑ εδώ
