Μια ξαφνική και απότομη αλλαγή στην αγορά του ελαιόλαδου έχει προκαλέσει τεράστια αναστάτωση στους παραγωγούς της χώρας, καθώς η φετινή τιμή πώλησης δεν θυμίζει σε τίποτα την περσινή χρονιά. Ενώ πέρυσι το έξτρα παρθένο ελαιόλαδο κατέγραφε ρεκόρ τιμών, φέτος το σκηνικό αντιστράφηκε πλήρως. Οι τιμές σημειώνουν κάθετη πτώση, σε βαθμό που δεν καλύπτουν ούτε τα στοιχειώδη έξοδα παραγωγής και συγκομιδής.
Αυτό έχει ως αποτέλεσμα πολλοί παραγωγοί να βρίσκονται σε αδιέξοδο, αδυνατώντας να διαχειριστούν το αυξημένο κόστος εργασίας και μεταφοράς, ενώ την ίδια ώρα βλέπουν το προϊόν τους να απαξιώνεται στην αγορά.
Στον «αέρα» η φετινή συγκομιδή
Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο δύσκολη λόγω της έλλειψης εργατικών χεριών, καθώς η περίοδος συγκομιδής συμπίπτει με την κορύφωση της τουριστικής σεζόν, με αποτέλεσμα οι εργάτες γης να είναι δυσεύρετοι. Το κόστος συλλογής παραμένει υψηλό και, εάν δεν υπάρξει άμεση κρατική παρέμβαση, δεν αποκλείεται μεγάλο μέρος της φετινής παραγωγής να μείνει στα δέντρα.
Παρά τις ευνοϊκές καιρικές συνθήκες που δημιούργησαν προσδοκίες για αυξημένη παραγωγή, η αγορά απογοήτευσε και έφερε αναστάτωση σε ολόκληρο τον αγροτικό τομέα.
Ανεπαρκής στήριξη από την ΕΕ
Οι ελαιοπαραγωγοί δεν διστάζουν να εκφράσουν την αγανάκτησή τους και απέναντι στους ευρωπαϊκούς μηχανισμούς της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ), οι οποίοι αποδεικνύονται ανίκανοι να δώσουν λύση στο πρόβλημα της υπερπαραγωγής. Αντί να λειτουργούν ως δίχτυ ασφαλείας για τις αγροτικές αγορές, πολλοί συνεταιρισμοί καταγγέλλουν ότι ενισχύουν τη σύγχυση, αφήνοντας τους Έλληνες παραγωγούς εκτεθειμένους.
Η υπερπροσφορά ελαιολάδου, χωρίς επαρκή στήριξη ή μηχανισμό απορρόφησης, δημιουργεί μια έκρυθμη κατάσταση, που επηρεάζει τις τιμές όχι μόνο εντός Ελλάδας αλλά και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Ο κίνδυνος εγκατάλειψης της παραγωγής
Οι επόμενοι δύο μήνες θα είναι κομβικής σημασίας για την εξέλιξη της κατάστασης. Εάν δεν υπάρξει έγκαιρη παρέμβαση, η παραγωγή ελαιολάδου ενδέχεται να εγκαταλειφθεί, καθώς το κόστος υπερβαίνει κατά πολύ το ενδεχόμενο κέρδος. Αυτό θα έχει οδυνηρές συνέπειες τόσο για την τοπική οικονομία όσο και για τη διατροφική επάρκεια.
Οι παραγωγοί ζητούν τουλάχιστον μια σαφή δέσμευση από την Πολιτεία ότι θα εξεταστεί ένα πακέτο στήριξης – ακόμη και αν πρόκειται μόνο για εξαγγελία. Ένα τέτοιο μήνυμα θα μπορούσε να περιορίσει την αναστάτωση στην αγορά και να αποτρέψει το φαινόμενο εγκατάλειψης των ελαιοπαραγωγικών δραστηριοτήτων.
Ανησυχία και για το μέλλον των τιμών
Εάν δεν υπάρξει συντονισμένη δράση τώρα, τα προβλήματα δεν θα σταματήσουν φέτος. Η απορρύθμιση της αγοράς μπορεί να οδηγήσει μελλοντικά σε ανεξέλεγκτες αυξήσεις τιμών, όταν η προσφορά μειωθεί δραματικά. Οι καταναλωτές ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωποι με νέα κύματα ακρίβειας, ενώ οι παραγωγοί, που σήμερα υποφέρουν, ίσως δεν μπορέσουν να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους.
Το ελαιόλαδο, ένας πυλώνας της ελληνικής γεωργίας και της μεσογειακής διατροφής, βρίσκεται σε κρίσιμο σταυροδρόμι. Οι αποφάσεις των επόμενων εβδομάδων θα κρίνουν όχι μόνο την τιμή του, αλλά και το μέλλον του ίδιου του κλάδου.
