Χιλιάδες μητέρες ανηλίκων, γονείς και τρίτεκνοι που ασφαλίστηκαν πριν από το 1993 σε ΙΚΑ, Δημόσιο και Ταμεία ΔΕΚΟ – Τραπεζών εξακολουθούν να έχουν «χρυσό εισιτήριο» για πρόωρη συνταξιοδότηση και μέσα στο 2025, σε ηλικίες κάτω από τα 62 έτη. Παρά τις αλλαγές και τη σταδιακή κατάργηση των ευνοϊκών διατάξεων, αρκετοί ασφαλισμένοι προλαβαίνουν να αποχωρήσουν με σημαντικά χαμηλότερα όρια ηλικίας.
Σύμφωνα με ειδικούς της κοινωνικής ασφάλισης, επτά στις δέκα γυναίκες που διαθέτουν σχετικό δικαίωμα επιλέγουν να κάνουν χρήση της μειωμένης σύνταξης, καταλαμβάνοντας σταθερά την πρώτη θέση στις πρόωρες αποχωρήσεις από τον ΕΦΚΑ. Ωστόσο, το ρολόι μετρά αντίστροφα: σε τέσσερα χρόνια, δηλαδή έως το 2029, η μεταβατική περίοδος λήγει οριστικά και όλοι θα συνταξιοδοτούνται στα γενικά όρια ηλικίας – 62 για μειωμένη και 67 για πλήρη σύνταξη.
Ποιοι διατηρούν το δικαίωμα
Κρίσιμο σημείο αποτελεί η θεμελίωση δικαιώματος έως τις 31 Δεκεμβρίου 2022. Όσοι πρόλαβαν να κατοχυρώσουν τότε τις προϋποθέσεις (είτε με πραγματικά είτε με πλασματικά έτη), μπορούν να ασκήσουν το δικαίωμά τους οποιαδήποτε στιγμή, χωρίς να επηρεάζονται από τα νεότερα όρια ηλικίας. Αυτό σημαίνει ότι ακόμα και μετά από χρόνια, έχουν τη δυνατότητα εξόδου με τα ίδια προνόμια.
Δημόσιος Τομέας: Ποιοι φεύγουν πριν τα 62
Οι γονείς με ανήλικο παιδί και 25ετία κατοχυρωμένη έως το 2010–2012 μπορούν, ανάλογα με το πότε το παιδί ήταν ανήλικο και πότε συμπληρώθηκε η 25ετία, να συνταξιοδοτηθούν σε ηλικίες μεταξύ 56 και 62 ετών.
Ενδεικτικά:
-
Γονείς με ανήλικο το 2011, 25ετία και γέννηση έως 12/1965: αποχώρηση στα 58 έτη και 5 μήνες.
-
Γονείς με ανήλικο το 2012, 25ετία και γέννηση έως 12/1963: αποχώρηση στα 59 έτη και 6 μήνες.
-
Τρίτεκνοι δημόσιοι υπάλληλοι με 21 έτη το 2011 και γέννηση μεταξύ 01–07/1965: σύνταξη στα 58 έτη και 5 μήνες.
-
Τρίτεκνοι με 23ετία το 2012, γεννημένοι 01–07/1962: αποχώρηση επίσης στα 58 έτη και 5 μήνες.
-
Όσοι τρίτεκνοι γεννήθηκαν το 1963 και είχαν 23ετία το 2012: σύνταξη στο 61ο έτος.
Επιπλέον, όσοι είχαν 25ετία έως το 2010–2012 και πρόλαβαν να συμπληρώσουν ηλικίες 55, 56, 58 ή 60 ετών έως το 2022, μπορούν να αποχωρήσουν με μειωμένη σύνταξη πριν από τα 62.
Αν όμως οι ηλικίες αυτές συμπληρώνονται μετά την 1/1/2023, τότε η αποχώρηση γίνεται αποκλειστικά στα 62.
Ιδιωτικός Τομέας (ΙΚΑ): Οι ευνοϊκές διατάξεις για μητέρες
Για τις μητέρες ασφαλισμένες στο ΙΚΑ με ανήλικο παιδί και 5.500 ημέρες ασφάλισης, ισχύουν τα εξής:
-
Αν είχαν 5.500 ημέρες έως το 2010 και συμπλήρωσαν το 55ο έτος ως το 2018, δικαιούνται πλήρη σύνταξη στα 61 έτη.
-
Αν οι 5.500 ημέρες συμπληρώθηκαν το 2010 ή 2011 και είχαν κλείσει το 50ό ή 52ο έτος έως το 2017, δικαιούνται μειωμένη στα 58,5 έτη.
-
Αν οι 5.500 ημέρες συμπληρώθηκαν το 2012 και είχαν φτάσει το 55ο έτος ως το 2018, δικαιούνται μειωμένη στα 61 έτη.
-
Όσες έπιασαν τις απαιτούμενες ηλικίες από το 2019 και μετά, αποχωρούν πλέον με μειωμένη στα 62.
Πρακτικά, οι μητέρες με ανήλικο παιδί και αρκετά ένσημα πριν το 2013 βρίσκονται στην πιο ευνοημένη θέση, καθώς διατηρούν το προνόμιο πρόωρης εξόδου χωρίς να χρειάζεται να φτάσουν στο όριο των 62.
Ταμεία ΔΕΚΟ και Τραπεζών: Οι τελευταίοι «τυχεροί»
Ανάλογες ευνοϊκές ρυθμίσεις ισχύουν και για τις γυναίκες που εργάστηκαν σε ΔΕΚΟ ή Τράπεζες και ασφαλίστηκαν πριν από το 1993.
-
25ετία με ανήλικο το 2010 και 50ό έτος έως το 2017: πλήρης σύνταξη έως τα 58,5 έτη.
-
25ετία με ανήλικο το 2011 και 52ο έτος έως το 2018: πλήρης σύνταξη μεταξύ 60,2 και 61,3 ετών, ανάλογα με το έτος.
-
25ετία με ανήλικο το 2012 και 55ο έτος έως το 2018: πλήρης σύνταξη έως τα 61 έτη.
Αντίθετα, όσες συμπληρώνουν τα απαιτούμενα ηλικιακά όρια από το 2023 και μετά, υπάγονται πλέον στα γενικά πλαίσια του ΕΦΚΑ, χάνοντας την ειδική μεταχείριση.
Τι να προσέξουν οι ασφαλισμένες
-
Θεμελίωση πριν το 2022: Όσες κατοχύρωσαν το δικαίωμα έως 31/12/2022, μπορούν να αποχωρήσουν οποτεδήποτε, ακόμη και χρόνια αργότερα, με τα ίδια προνόμια.
-
Πλασματικά έτη: Η εξαγορά πλασματικών ετών (π.χ. σπουδών, παιδιών, στρατού) παραμένει «όπλο» για να συμπληρωθούν οι απαιτούμενες 25ετίες ή 5.500 ημέρες.
-
Αίτηση στον σωστό χρόνο: Η καθυστέρηση μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια της ευνοϊκής ρύθμισης και μεταφορά στο νέο καθεστώς.
-
Έλεγχος θεμελίωσης: Κάθε περίπτωση χρειάζεται εξατομικευμένο έλεγχο, καθώς μικρές διαφορές (π.χ. ημερομηνία γέννησης ή έτος ανηλικότητας παιδιού) αλλάζουν ριζικά τα όρια ηλικίας.
Συμπέρασμα
Το 2025 είναι ίσως η τελευταία περίοδος κατά την οποία μητέρες και γονείς που ασφαλίστηκαν πριν το 1993 μπορούν να επωφεληθούν από τις παλιές διατάξεις. Όσοι πρόλαβαν να «κλειδώσουν» το δικαίωμά τους μέχρι το τέλος του 2022 έχουν την ευκαιρία να αποχωρήσουν πολύ νωρίτερα από τα 62 ή 67 έτη — αρκεί να κινηθούν έγκαιρα και να αξιοποιήσουν κάθε διαθέσιμο εργαλείο, όπως η εξαγορά πλασματικών ετών.
