Η τακτική που ακολουθούν εδώ και χρόνια οι εταιρείες διαχείρισης δανείων (servicers) αρχίζει να γυρίζει μπούμερανγκ, καθώς όλο και περισσότερα δικαστήρια παίρνουν το μέρος των δανειοληπτών, παγώνοντας πλειστηριασμούς σε βάρος τους. Οι servicers, σύμφωνα με αποφάσεις, αφήνουν σκόπιμα δάνεια να λιμνάζουν, με αποτέλεσμα να φουσκώνουν από τόκους και πανωτόκια, αρνούμενοι οποιαδήποτε ουσιαστική ρύθμιση και επισπεύδοντας την κατάσχεση όταν οι οφειλές έχουν πολλαπλασιαστεί σε εξωφρενικά ποσά.
Το φαινόμενο είναι ευρέως διαδεδομένο, ειδικά σε δάνεια που εντάχθηκαν στις τιτλοποιήσεις του σχεδίου «Ηρακλής», με την εγγύηση του Δημοσίου. Τα δάνεια αυτά, τα οποία ήταν ληξιπρόθεσμα για χρόνια και ήδη είχαν καταγγελθεί από τις τράπεζες, φορτώθηκαν με υπέρογκους τόκους υπερημερίας και ανατοκισμούς, δημιουργώντας ένα «χιονοστιβάδα» χρεών για τους δανειολήπτες.
Η πρακτική είναι απλή και ωμή: οι servicers κωλυσιεργούν σκόπιμα, ακόμα και όταν οι δανειολήπτες ζητούν επίμονα κάποια ρύθμιση. Όταν το κεφάλαιο έχει φτάσει σε επίπεδα-ρεκόρ, οι εταιρείες κινδυνεύουν να βρεθούν μπροστά σε δικαστικές ακυρώσεις πλειστηριασμών. Σε πρόσφατη υπόθεση, το ποσό του αρχικού δανείου πενταπλασιάστηκε, ξεπερνώντας σχεδόν την αξία της κατοικίας που βγήκε στο σφυρί.
Οι δικαστές φαίνεται πως δίνουν ολοένα και περισσότερο προτεραιότητα στην προστασία της κύριας κατοικίας και στη διαφύλαξη της αναλογικότητας. Κρίνουν ότι η πολυετής αδράνεια των servicers, με σκοπό να διογκώσουν τεχνητά τα χρέη, είναι καταχρηστική και ενάντια στα χρηστά ήθη. Έτσι, μπλοκάρουν πλειστηριασμούς όταν οι τόκοι υπερημερίας ξεπερνούν το αρχικό κεφάλαιο, οδηγώντας σε δυσανάλογες κατασχέσεις.
Υπόθεση που προκάλεσε αίσθηση: Πλειστηριασμός κατοικίας για αρχικό δάνειο 16.000 ευρώ!
Ενδεικτική είναι η απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών (Φεβρουάριος 2025), που προκάλεσε αίσθηση: Ο δανειολήπτης είχε λάβει δάνειο ύψους 15.967 ευρώ, το οποίο με τις προσαυξήσεις εκτοξεύτηκε στις 80.000 ευρώ! Ο servicer, με τη στήριξη της τράπεζας που είχε χορηγήσει αρχικά το δάνειο, προσπάθησε να προχωρήσει σε πλειστηριασμό για την πρώτη κατοικία του οφειλέτη, αξίας 98.000 ευρώ.
Το δικαστήριο ακύρωσε την κατάσχεση, κρίνοντας πως υπάρχει καταφανής δυσαναλογία μεταξύ οφειλής και αξίας ακινήτου, και ότι ο servicer εκμεταλλεύτηκε την ανάγκη και την οικονομική αδυναμία του δανειολήπτη. Επιπλέον, υπογράμμισε ότι ο οφειλέτης από το 2017 επιδίωκε ρύθμιση, προσφέροντας μάλιστα δόσεις μικρότερες από το μισό της σύνταξής του.
Η απόφαση θεωρεί ότι η κατάσχεση είναι καταχρηστική, παραβιάζει την αρχή της αναλογικότητας και δεν ευθυγραμμίζεται ούτε με την καλή πίστη, ούτε με τον κοινωνικό σκοπό του δικαιώματος του servicer.
Έρχεται «ντόμινο» μπλοκαρισμάτων πλειστηριασμών;
Όπως επισημαίνουν νομικοί κύκλοι, η νομολογία αυτή αναμένεται να προκαλέσει έντονο προβληματισμό στους servicers και να οδηγήσει σε νέο κύμα εξωδικαστικών διευθετήσεων, καθώς κινδυνεύουν να χάνουν στα δικαστήρια. Οι δανειολήπτες που βρίσκονται σε ανάλογη θέση, καλούνται πλέον να αναζητήσουν νομικές λύσεις και να μπλοκάρουν πιθανές αυθαίρετες κινήσεις εις βάρος της κύριας κατοικίας τους.
Μάθετε τα πάντα για ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ – ΔΥΠΑ – ΟΠΕΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΦΚΑ εδώ
