Από τις αρχές του έτους, οι καταναλωτές παρατηρούν στα ράφια μία πρωτόγνωρη πτώση στις τιμές του αγαπημένου «χρυσού» της μεσογειακής διατροφής. Μέσα σε λίγους μόνο μήνες, οι τιμές λιανικής έχουν κατέβει κατά 15%–30%, ενώ με τις συνεχείς προσφορές και εκπτωτικές κινήσεις ορισμένων μεγάλων αλυσίδων η μείωση φτάνει σχεδόν στο 50%. Σε συγκεκριμένη περίπτωση, γνωστή μάρκα παρθένου ελαιολάδου πωλείται σήμερα στα 8,08 €/λίτρο – τιμή που πριν από έναν χρόνο φάνταζε αδιανόητη.
Η έκρηξη της παραγωγής… και η κατάρρευση των τιμών παραγωγού
Το κύμα φθηνότερου ελαιολάδου συνδέεται άμεσα με την αύξηση της φετινής παραγωγής τόσο στην Ελλάδα όσο και στη μεγαλύτερη παραγωγό χώρα παγκοσμίως, την Ισπανία. Μετά το ρεκόρ των 350.000 τόνων στην Ελλάδα την περίοδο 2022–2023, που οδήγησε τον πληθωρισμό των τροφίμων στα ύψη, η παραγωγή υποχώρησε πέρυσι στους 130.000 τόνους εξαιτίας της ξηρασίας. Ωστόσο, η φετινή συγκομιδή εκτιμάται ότι θα αγγίξει τους 240.000 τόνους, σχεδόν διπλάσια σε σχέση με πέρυσι.
Παράλληλα, η Ισπανία, που μετά από τις ξηροθερμικές συνθήκες του προηγούμενου κύκλου είχε περιορίσει την παραγωγή στους περίπου 750.000 τόνους, την περίοδο 2024–2025 ανέκαμψε στα 1.400.000 τόνους. Το αποτέλεσμα ήταν έντονες πιέσεις στην τιμή παραγωγού, η οποία από τα 10,20 €/κιλό το περασμένο φθινόπωρο κατρακύλησε πρώτα στα 7–8 €/κιλό και εν συνεχεία μέχρι και τα 4,50–5 €/κιλό. Οι καλλιεργητές, δικαίως, διαμαρτύρονται για τιμές που συχνά δεν καλύπτουν ούτε το κόστος παραγωγής.
Από τον παραγωγό στο ράφι: πώς διαμορφώνονται οι τιμές λιανικής
Η εκρηκτική αύξηση της εφοδιαστικής αλυσίδας οδήγησε τις βιομηχανίες σε μαζικές προωθητικές ενέργειες ήδη από τα τέλη του προηγούμενου έτους, με στόχο να προσελκύσουν ξανά το αγοραστικό κοινό, που είχε στραφεί σε σπορέλαια λόγω των εξαιρετικά υψηλών τιμών. Έτσι, οι τιμές λιανικής λίτρων εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου που πριν από 12 μήνες κυμαίνονταν ακόμη και στα 14,50 €, σήμερα διαμορφώνονται από 7,90 € έως 11,70 € χωρίς προσφορές, με μέση τιμή κοντά στα 11 €.
Όταν όμως τοποθετηθεί στο «οφθαλμό»-προωθητικό ράφι, η «βουτιά» είναι ακόμη πιο εντυπωσιακή: το 50% έκπτωση δεν αποτελεί σπάνιο φαινόμενο, καθώς πολλές αλυσίδες πωλούν κορωνέικη ετικέτα στα 8,08 €/λίτρο. Αντίστοιχα, απλό ελαιόλαδο μεγάλου οίκου, που στο παρελθόν ξεκινούσε από τα 12,50–13 €, πωλείται σήμερα στα 10,70 € και σε προσφορά μόλις στα 6,90 €/λίτρο.
Ο πληθωρισμός… αποσύρεται από το ελαιόλαδο
Τα επίσημα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ επιβεβαιώνουν τη δυναμική αποκλιμάκωση: τον Μάρτιο, η τιμή του ελαιολάδου υποχώρησε κατά 23,3% σε σύγκριση με τον ίδιο μήνα πέρυσι και κατά 7,5% σε σχέση με τον Φεβρουάριο. Αυτή η τάση λειτουργεί αποσυμπιεστικά στον δείκτη τιμών τροφίμων, προσφέροντας μία «ανάσα» στους καταναλωτές.
Πράγματι, με την ετήσια παραγωγή να επεκτείνεται και τα αποθέματα να πιέζουν τις τιμές, οι μεγάλες μάρκες επιταχύνουν τις εκπτώσεις, φτάνοντας σε επίπεδα χαμηλότερα ακόμα και από τα ιδιωτικής ετικέτας προϊόντα. Σήμερα, no name εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο διατίθεται στα 10,75 €/λίτρο, ενώ η μέση τιμή των ιδιωτικών ετικετών ανέρχεται λίγο πάνω από τα 11 € χωρίς προσφορές.
Πελάτες επιστρέφουν – τι δείχνουν τα ράφια
Τα τελευταία στατιστικά των σούπερ μάρκετ δείχνουν ότι οι καταναλωτές, τώρα που το ελαιόλαδο επανέρχεται σε προσιτά επίπεδα, επιστρέφουν στα ράφια. Πολλοί είχαν στραφεί προς εναλλακτικά έλαια, αλλά τα τρέχοντα τιμολόγια επαναφέρουν την προτίμηση στον «πρωταγωνιστή» της ελληνικής κουζίνας.
Με τις τρέχουσες προβλέψεις να θέλουν σταθεροποίηση σε επίπεδα κάτω από τα 10 € το λίτρο για το εξαιρετικό παρθένο, είναι πιθανό μέσα στον επόμενο χρόνο να δούμε ακόμη πιο ανταγωνιστικές προσφορές. Οι παραγωγοί, όμως, θα πρέπει να βρουν τρόπους να μειώσουν τα κόστη, ώστε η καλή τιμή παραγωγού να συμβαδίζει με την προσιτή τιμή λιανικής.
Συμπερασματικά, το ελαιόλαδο, ένα προϊόν που για περισσότερο από έναν χρόνο πίεσε τον οικογενειακό προϋπολογισμό μέσω του πληθωρισμού, επιστρέφει δυναμικά στα «ραντάρ» των καταναλωτών – και μάλιστα σε τιμές που μέχρι πριν λίγο καιρό θεωρούνταν… όνειρο θερινής νυκτός!
Μάθετε τα πάντα για ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ – ΔΥΠΑ – ΟΠΕΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΦΚΑ εδώ
