Το σφυρί χτυπά ξανά
Από τη Δευτέρα ξεκινά μια νέα φάση πλειστηριασμών που αναμένεται να φέρει αναστάτωση σε χιλιάδες νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Μέχρι το τέλος του μήνα, 1.540 περιπτώσεις θα οδηγηθούν σε διαδικασία ρευστοποίησης, με τις ηλεκτρονικές πλατφόρμες να γεμίζουν με ακίνητα και κινητές αξίες που βγαίνουν προς εκποίηση.
Η τάση είναι ξεκάθαρη: οι πλειστηριασμοί δεν περιορίζονται πλέον μόνο σε κατοικίες ή επαγγελματικούς χώρους. Η ΑΑΔΕ έχει ενεργοποιήσει ελεγκτικούς μηχανισμούς που στοχεύουν και σε άλλα περιουσιακά στοιχεία των οφειλετών – από αυτοκίνητα και σκάφη αναψυχής μέχρι κάθε είδους αξία που μπορεί να συνεισφέρει στην αποπληρωμή των χρεών.
«Χτυπούν» οι πρώτες κατοικίες
Δικηγόροι που παρακολουθούν από κοντά τις εξελίξεις κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου. Ο Γιώργος Νικολακόπουλος, μιλώντας στο OPEN, τόνισε ότι «κάθε μήνα οι πλειστηριασμοί αυξάνονται, με την πλειοψηφία να αφορά πρώτες κατοικίες μεσαίων και χαμηλών εισοδηματικών στρωμάτων».
Η εικόνα αυτή προκαλεί έντονο προβληματισμό, καθώς η απώλεια πρώτης κατοικίας για οικογένειες που παλεύουν να τα βγάλουν πέρα σε συνθήκες ακρίβειας δεν είναι απλώς μια οικονομική απώλεια — είναι ένα κοινωνικό σοκ που απειλεί να αφήσει εκατοντάδες ανθρώπους χωρίς στέγη.
Το νομικό κενό που κοστίζει
Τέσσερα χρόνια μετά την ψήφιση του σχετικού νόμου, ο Φορέας Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων παραμένει ακόμη ανενεργός. Παρά τις κυβερνητικές δεσμεύσεις, η διαγωνιστική διαδικασία για τη σύστασή του αναμένεται να ολοκληρωθεί το 2025, αφήνοντας μέχρι τότε ένα τεράστιο κενό προστασίας.
Αυτό το κενό πλήττει κυρίως τους ευάλωτους οφειλέτες: νοικοκυριά χαμηλών εισοδημάτων και ηλικιωμένους δανειολήπτες που βρίσκονται αντιμέτωποι με την απειλή έξωσης, χωρίς να έχουν στη διάθεσή τους τον θεσμικό μηχανισμό που θα τους επέτρεπε να παραμείνουν στο σπίτι τους πληρώνοντας ένα ενοίκιο ανάλογο με τις δυνατότητές τους.
Όταν η θεωρία δεν γίνεται πράξη
Η φιλοσοφία του Φορέα είναι ξεκάθαρη: σε περίπτωση που ένα ακίνητο οδηγηθεί σε πλειστηριασμό, να μπορεί να το αποκτά ο οργανισμός και να το μισθώνει εκ νέου στον οφειλέτη, με ενοίκιο προσαρμοσμένο στο εισόδημά του. Έτσι διασφαλίζεται ότι η οικογένεια δεν θα χάσει τη στέγη της, ενώ ταυτόχρονα το κράτος επιδοτεί μέρος του μισθώματος ώστε η λύση να είναι βιώσιμη.
Στην πράξη, όμως, όσο ο Φορέας παραμένει ανύπαρκτος, οι υποσχέσεις αυτές καταρρέουν. Το αποτέλεσμα είναι σκληρό: οι πλειστηριασμοί γίνονται χωρίς «δίχτυ ασφαλείας» για τους πιο αδύναμους.
Σκληρά παραδείγματα
Φανταστείτε μια τετραμελή οικογένεια με χαμηλό εισόδημα, που δεν καταφέρνει να εξυπηρετήσει το στεγαστικό της δάνειο. Χωρίς τον Φορέα, το σπίτι οδηγείται σε πλειστηριασμό και η οικογένεια κινδυνεύει να μείνει στον δρόμο.
Ή έναν ηλικιωμένο συνταξιούχο που έχει μείνει πίσω στις δόσεις ενός καταναλωτικού δανείου. Η κύρια κατοικία του είναι το μοναδικό του καταφύγιο — και όμως κινδυνεύει να την χάσει. Αν υπήρχε ο μηχανισμός, το ακίνητο θα περνούσε στον Φορέα και ο συνταξιούχος θα μπορούσε να μείνει μέσα, πληρώνοντας ένα χαμηλό ενοίκιο με επιδότηση στέγασης.
Αυτά τα παραδείγματα δεν είναι υποθετικά. Είναι η καθημερινότητα χιλιάδων ανθρώπων που βρίσκονται σε αναμονή ενός μέτρου που καθυστερεί αδικαιολόγητα.
Κοινωνικές συνέπειες
Η απώλεια πρώτης κατοικίας δεν είναι μόνο προσωπική τραγωδία. Δημιουργεί συνθήκες κοινωνικής αποσταθεροποίησης: παιδιά που αλλάζουν σχολείο, οικογένειες που διαλύονται, ηλικιωμένοι που χάνουν την ασφάλεια του σπιτιού τους. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι χωρίς έναν αποτελεσματικό μηχανισμό προστασίας, το πρόβλημα θα διογκωθεί τους επόμενους μήνες.
Το μέλλον
Όσο οι διαδικασίες παραμένουν στάσιμες, το μόνο βέβαιο είναι ότι οι πλειστηριασμοί θα συνεχιστούν με αμείωτη ένταση. Οι τράπεζες και το Δημόσιο πιέζουν για είσπραξη οφειλών, ενώ η κοινωνία καλείται να διαχειριστεί τις συνέπειες.
Η μεγάλη αγωνία αφορά το εάν η δημιουργία του Φορέα το 2025 θα μπορέσει να καλύψει το κενό που έχει ήδη δημιουργηθεί. Για πολλούς, η βοήθεια θα έρθει πολύ αργά.
