Η υπόθεση με τις κρυφές χρεώσεις για τις χειραποσκευές στις πτήσεις χαμηλού κόστους παίρνει πλέον ευρωπαϊκές διαστάσεις, με την Ισπανία να ρίχνει τη σπίθα που άναψε την πυρκαγιά. Η καθημερινή ταλαιπωρία του επιβάτη, που στέκεται αγχωμένος στην πύλη επιβίβασης αναρωτώμενος αν το μικρό του βαλιτσάκι θα περάσει δωρεάν ή θα του κοστίσει μια περιουσία, φαίνεται πως εξελίσσεται σε διεθνές ζήτημα με πολιτικό αντίκτυπο.
Η Ισπανική κυβέρνηση έκανε το πρώτο βήμα, ρίχνοντας βαριά πρόστιμα σε πέντε αεροπορικές εταιρείες, κατηγορώντας τις ότι επιβάλλουν «παράνομες» χρεώσεις στις αποσκευές καμπίνας. Αυτό το κύμα οργής ξεκίνησε όταν ο Υπουργός Καταναλωτικών Υποθέσεων της Ισπανίας, Πάμπλο Μπουσντιντούι, δεν δίστασε να επιτεθεί ανοιχτά στις αεροπορικές εταιρείες που πλουτίζουν εις βάρος των ταξιδιωτών. «Όταν το επιχειρηματικό σου μοντέλο βασίζεται σε πρακτικές που παραβιάζουν το νόμο, τότε υπάρχει σοβαρό πρόβλημα», δήλωσε κατηγορηματικά.
Η Ισπανία όμως δεν είναι μόνη. Ολόκληρη η Ευρώπη παρακολουθεί και αντιδρά. Καταναλωτικές οργανώσεις από 12 χώρες, ενωμένες υπό την ομπρέλα της Ευρωπαϊκής Οργάνωσης Καταναλωτών (BEUC), σήκωσαν το γάντι και ζήτησαν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να ξεκινήσει εκτενή έρευνα στις πρακτικές επτά γνωστών αεροπορικών: Ryanair, EasyJet, Wizz Air, Transavia, Volotea, Vueling και Norwegian Airlines. Στόχος; Να σταματήσει επιτέλους αυτό το φαινόμενο των «κρυφών» χρεώσεων που εξανεμίζει τα πορτοφόλια των ταξιδιωτών.
Οι αριθμοί λένε την αλήθεια: Μόνο η Ryanair, σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα οικονομικά της αποτελέσματα, συγκέντρωσε 4,7 δισεκατομμύρια ευρώ από «πρόσθετες χρεώσεις» – ανάμεσά τους και αυτές για τις χειραποσκευές. Ένα τεράστιο ποσοστό των συνολικών της εσόδων! Παρ’ όλα αυτά, οι αεροπορικές εταιρείες επιμένουν πως αυτές οι χρεώσεις είναι απαραίτητες και πως αν υποχρεωθούν να συμπεριλαμβάνουν δωρεάν βαλίτσες για όλους, τα εισιτήρια θα γίνουν πιο ακριβά.
Ο Μάικλ Ο’Λίρι, επικεφαλής της Ryanair, έφτασε μάλιστα στο σημείο να αποκαλέσει τον Μπουσντιντούι «τρελό Ισπανό κομμουνιστή υπουργό» και παρουσίασε στα μέσα ενημέρωσης μια καρικατούρα του υπουργού ντυμένου κλόουν, με ποδιά που έγραφε «Αυξάνω τις τιμές». Η απάντηση αυτή όχι μόνο δεν έπεισε, αλλά προκάλεσε ακόμα περισσότερες αντιδράσεις.
Από την άλλη, οι υποστηρικτές των καταναλωτών υποστηρίζουν πως η τακτική των εταιρειών έρχεται σε πλήρη αντίθεση με παλιότερη απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που το 2014 είχε κρίνει ότι η μεταφορά χειραποσκευών λογικού μεγέθους πρέπει να περιλαμβάνεται δωρεάν στην τιμή του εισιτηρίου. Η ίδια απόφαση όριζε ότι οι επιβάτες δεν θα έπρεπε να πληρώνουν επιπλέον για μια βαλίτσα που δεν ξεπερνά τα λογικά όρια βάρους και διαστάσεων. Παρόλα αυτά, οι χαμηλού κόστους εταιρείες φαίνεται να αψηφούν αυτήν την απόφαση, επιμένοντας στις δικές τους πολιτικές.
Οι υπερασπιστές των δικαιωμάτων των επιβατών εκτιμούν πως το ισπανικό πρόστιμο των 179 εκατομμυρίων ευρώ έδειξε τον δρόμο. Όπως δήλωσε ο Γενικός Διευθυντής της BEUC, Αγουστίν Ρέινα: «Η Ισπανία απέδειξε πως αυτές οι πρακτικές μπορούν και πρέπει να σταματήσουν. Θέλουμε αυτή η νίκη να επεκταθεί σε όλες τις χώρες της Ευρώπης». Και πράγματι, η πίεση για ενιαία ευρωπαϊκή στάση αυξάνεται.
Από την πλευρά τους, οι εκπρόσωποι των αεροπορικών εταιρειών ανησυχούν ότι οι υποχρεώσεις για δωρεάν αποσκευές θα μειώσουν την «ευελιξία» που προσφέρουν στους επιβάτες. Η Ουρανία Γεωργουτσάκου, γενική διευθύντρια του λόμπι Airlines for Europe, προειδοποίησε ότι μια τέτοια υποχρέωση «θα ανάγκαζε μέχρι και 50 εκατομμύρια επιβάτες στην Ισπανία να πληρώνουν για κάτι που δεν χρειάζονται». Παράλληλα, ειδικοί όπως ο Στίβεν Τράξαλ από το Πανεπιστήμιο του Λέιντεν, βλέπουν το θέμα και από την πρακτική σκοπιά: Όσο μεγαλύτερες οι αποσκευές στην καμπίνα, τόσο μεγαλύτερες οι καθυστερήσεις στις πτήσεις.
Η αλήθεια είναι πως το πρόβλημα παραμένει ανοιχτό. Καθώς η Ισπανία έχει ήδη ξεκινήσει διαδικασία έφεσης, όλοι αναμένουν αν οι ευρωπαϊκοί δικαστές θα αναγκαστούν ξανά να αποφανθούν αν μια τροχήλατη βαλίτσα πρέπει να ταξιδεύει δωρεάν ή όχι.
Ταυτόχρονα, στις Βρυξέλλες, οι διαπραγματεύσεις για την αναμόρφωση των δικαιωμάτων των επιβατών βρίσκονται σε κρίσιμο σημείο. Υπάρχουν ανησυχίες ότι οι αεροπορικές εταιρείες, ασκώντας παρασκηνιακή πίεση, θα καταφέρουν να «νομιμοποιήσουν» αυτές τις χρεώσεις και να μετατρέψουν το κόστος για τη χειραποσκευή σε κανόνα.
Ο Έλληνας Επίτροπος Μεταφορών, Απόστολος Τζιτζικώστας, ζήτησε δημόσια από τις αεροπορικές να καθιερώσουν οι ίδιες ένα «κοινό ευρωπαϊκό πρότυπο για το μέγεθος και το βάρος της χειραποσκευής», ώστε να τελειώσει το χάος που ζουν οι επιβάτες. Όμως μένει να φανεί αν αυτή η έκκληση θα ακουστεί ή αν οι καταναλωτές θα χρειαστεί να συνεχίσουν τον αγώνα τους στις αίθουσες των δικαστηρίων.
Το μόνο βέβαιο είναι ότι ο «πόλεμος για τη χειραποσκευή» έχει μόλις αρχίσει και οι επόμενοι μήνες θα δείξουν αν οι φωνές των ταξιδιωτών μπορούν να νικήσουν τις… αποσκευές των εταιρειών.
Μάθετε τα πάντα για ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ – ΔΥΠΑ – ΟΠΕΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΦΚΑ εδώ


