Οι συνταξιούχοι στην Ελλάδα βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα ιδιαίτερα πιεστικό οικονομικό περιβάλλον, στο οποίο η κρατική φορολογία και οι κρατήσεις επιβαρύνουν σημαντικά το ήδη μειωμένο εισόδημά τους.
Ένα από τα μεγαλύτερα ζητήματα που αντιμετωπίζουν αφορά την Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ), η οποία επιφέρει διπλή φορολόγηση και επιδεινώνει την καθημερινότητά τους. Σε πολλές περιπτώσεις, συνταξιούχοι με υψηλότερες αποδοχές καταλήγουν να λαμβάνουν λιγότερα χρήματα από εκείνους με χαμηλότερες συντάξεις, γεγονός που γεννά έντονη δυσαρέσκεια και αίσθημα αδικίας.
Οι κρατήσεις και οι επιπτώσεις τους
Η συνολική παρακράτηση από τις συντάξεις μπορεί να φτάσει ακόμα και το 22%, επιβαρύνοντας υπέρμετρα τους συνταξιούχους. Το βάρος αυτό προκύπτει από τέσσερις βασικές κρατήσεις:
- Υγειονομική περίθαλψη
- Φόρος μισθωτών υπηρεσιών
- Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ)
- Προσωπική διαφορά για όσους συνταξιοδοτήθηκαν πριν από το 2016
Οι συνταξιούχοι, μετά τις συνεχείς μειώσεις στις αποδοχές τους από το 2010 έως το 2019, εξακολουθούν να βιώνουν μία διαρκή συρρίκνωση του εισοδήματός τους. Αυτό συμβαίνει κυρίως λόγω του μηχανισμού της προσωπικής διαφοράς, που δεν επιτρέπει σε πολλούς να λάβουν ουσιαστικές αυξήσεις.
Οι επιπτώσεις της προσωπικής διαφοράς και του πληθωρισμού
Τα τελευταία τρία χρόνια, εκατοντάδες συνταξιούχοι δεν έχουν δει καμία αύξηση στη σύνταξή τους, λόγω της προσωπικής διαφοράς. Ακόμη και οι αυξήσεις που δόθηκαν φέτος (2,4%) ήταν κατώτερες του πληθωρισμού (3,1% τον Ιανουάριο), καθιστώντας τη ζωή τους ακόμα πιο δύσκολη. Παράλληλα, η μη τιμαριθμοποίηση της φορολογικής κλίμακας σημαίνει ότι ακόμα και συντάξεις των 800 ευρώ μεικτά υπόκεινται σε φορολογία 22% σε κάθε αναπροσαρμογή.
Διπλή φορολόγηση και το βάρος της ΕΑΣ
Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι συνταξιούχοι είναι η διπλή φορολόγηση μέσω της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ). Περίπου 400.000 συνταξιούχοι με συντάξεις άνω των 1.400 ευρώ βλέπουν ένα σημαντικό μέρος των αποδοχών τους να παρακρατείται αδικαιολόγητα. Η Ανώτατη Συνομοσπονδία Συνταξιούχων Ελλάδος ζητά την κατάργηση της ΕΑΣ, ώστε να σταματήσουν οι συνταξιούχοι να επιβαρύνονται τόσο από την Εφορία όσο και από τον ΑΚΑΓΕ. Μάλιστα, σε αρκετές περιπτώσεις η παρακράτηση γίνεται ακόμα και σε ποσά που θεωρούνται αφορολόγητα.
Η στάση της πολιτείας και οι πρόσφατες εξελίξεις
Παρά τις συνεχείς εκκλήσεις για κατάργηση της ΕΑΣ, ο πρόσφατος Ν. 5162/2024 όχι μόνο δεν έθεσε τέλος στην εισφορά, αλλά την εδραίωσε ακόμη περισσότερο. Οι συνταξιούχοι έχουν καταβάλει συνολικά 10 δισ. ευρώ υπέρ της ΕΑΣ την περίοδο 2010-2024, χωρίς ουσιαστικό αντίκρισμα. Επιπλέον, η τελευταία νομοθετική ρύθμιση για την ΕΑΣ αποδείχθηκε άνευ ουσίας, καθώς από τους 440.000 συνταξιούχους που είχαν κράτηση ΕΑΣ, μόλις 93.606 είδαν κάποια μείωση ή απαλλαγή, ενώ 346.000 συνέχισαν να πληρώνουν το ίδιο ποσό όπως και πριν.
Οι δύο μεγάλες αδικίες του συστήματος
Η ΕΝΥΠΕΚΚ επισημαίνει ότι η ΕΑΣ δημιουργεί δύο μεγάλες αδικίες:
1. Διπλή φορολόγηση της ΕΑΣ
Η πρώτη αδικία αφορά τη διπλή φορολόγηση, καθώς η ΕΑΣ παρακρατείται από το πρώτο ευρώ της σύνταξης, χωρίς να ισχύει το αφορολόγητο όριο των 8.636 ευρώ που εφαρμόζεται για μισθωτούς και αγρότες. Έτσι, ο ΕΦΚΑ παρακρατεί την εισφορά στην πηγή, υπολογίζοντάς την στο αρχικό μεικτό ποσό της σύνταξης, προτού καν αφαιρεθούν άλλες κρατήσεις όπως η υγειονομική περίθαλψη ή ο φόρος.
2. Λανθασμένη τιμαριθμοποίηση της ΕΑΣ
Η δεύτερη αδικία αφορά τον τρόπο με τον οποίο εφαρμόζεται η τιμαριθμοποίηση των συντελεστών της ΕΑΣ. Η εσφαλμένη αναπροσαρμογή των κλιμάκων προκαλεί νέες στρεβλώσεις, με αποτέλεσμα ορισμένοι συνταξιούχοι με υψηλότερες συντάξεις να καταλήγουν με χαμηλότερα καθαρά ποσά από εκείνους που λαμβάνουν μικρότερες συντάξεις. Αν δεν υπάρξει αλλαγή στον τρόπο παρακράτησης και στη δομή των κλιμακίων, αυτή η αδικία θα συνεχιστεί και θα εδραιωθεί μόνιμα.
Το αίτημα για δικαιοσύνη
Η οικονομική κατάσταση των συνταξιούχων επιδεινώνεται διαρκώς, με την ΕΑΣ να αποτελεί έναν από τους βασικούς παράγοντες αυτής της επιβάρυνσης. Η ανάγκη για δικαιότερη φορολόγηση και για την κατάργηση αυτής της άδικης εισφοράς είναι πλέον πιο επιτακτική από ποτέ. Οι συνταξιούχοι, που εργάστηκαν μια ζωή για να εξασφαλίσουν αξιοπρεπή διαβίωση, δικαιούνται ένα σύστημα που δεν τους καταδικάζει σε διαρκή οικονομική ανασφάλεια.
Μάθετε τα πάντα για ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ – ΔΥΠΑ – ΟΠΕΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΦΚΑ εδώ
