Μπορεί η κυβέρνηση να είχε υποσχεθεί σημαντικές ενισχύσεις στα επιδόματα του ΟΠΕΚΑ, όμως όλα δείχνουν πως τα πράγματα παίρνουν απρόβλεπτη τροπή. Η πολυσυζητημένη αύξηση στο επίδομα ενοικίου φαίνεται να παραπέμπεται στις… καλένδες, καθώς ένα νέο μέτρο έρχεται να αλλάξει τα δεδομένα: η λεγόμενη “επιστροφή ενοικίου”.
Η νέα αυτή οικονομική παροχή –που υπόσχεται επιστροφή έως και 800 ευρώ κάθε Νοέμβριο στους ενοικιαστές– ενώ αρχικά παρουσιάστηκε ως επιπλέον βοήθημα, τώρα φαίνεται πως λειτουργεί ανασταλτικά για την αύξηση του υπάρχοντος επιδόματος. Η κυβέρνηση μελετά ξανά τον προϋπολογισμό της, φοβούμενη πως η γενναιοδωρία της μπορεί να τη φέρει προ δυσάρεστων οικονομικών εκπλήξεων.
Το φρένο στην αύξηση του επιδόματος
Οι εξαγγελίες που αφορούσαν αύξηση του επιδόματος ενοικίου –από 70 ευρώ σε 125 ευρώ για άτομα χωρίς εξαρτώμενα μέλη, και επιπλέον 30% για κάθε παιδί– είχαν δημιουργήσει προσδοκίες σε χιλιάδες νοικοκυριά. Με τέτοια αναπροσαρμογή, οι ετήσιες ενισχύσεις θα ξεπερνούσαν τα 1.000 ευρώ, κάνοντας τη διαφορά στην καθημερινότητα πολλών οικογενειών.
Ωστόσο, η ταυτόχρονη ενεργοποίηση του μέτρου της επιστροφής ενοικίου μοιάζει να απειλεί τη συνοχή του προϋπολογισμού. Ο συνδυασμός των δύο μέτρων μεταφράζεται σε ένα τεράστιο δημοσιονομικό άνοιγμα. Αυτό ακριβώς προσπαθεί να αποφύγει το οικονομικό επιτελείο, επανεξετάζοντας τις υποσχέσεις που δόθηκαν πριν από μήνες.
Τι είναι η επιστροφή ενοικίου και πώς λειτουργεί
Το νέο μέτρο προβλέπει αυτόματη επιστροφή ενός μηνιαίου ενοικίου κάθε Νοέμβριο, με βάση τα στοιχεία της φορολογικής δήλωσης. Το ποσό μπορεί να φτάσει έως 800 ευρώ για την κύρια κατοικία και αυξάνεται κατά 50 ευρώ για κάθε παιδί. Για φοιτητικές κατοικίες, το ανώτατο ποσό παραμένει επίσης στα 800 ευρώ.
Αν, για παράδειγμα, μία τετραμελής οικογένεια νοικιάζει σπίτι και έχει επίσης φοιτητικό σπίτι για ένα παιδί, μπορεί να εισπράξει συνολικά έως και 1.700 ευρώ μέσα στον Νοέμβριο – 900 ευρώ για την κύρια κατοικία και 800 ευρώ για τη φοιτητική. Το ποσό της επιστροφής θα ισούται με το 1/12 του συνολικού δηλωθέντος ενοικίου για το έτος, δίνοντας ιδιαίτερη σημασία στη σωστή δήλωση του πραγματικού ενοικίου.
Ποιοι δικαιούνται την επιστροφή
Το μέτρο προβλέπει ευρύτερα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια σε σύγκριση με άλλα επιδόματα. Συγκεκριμένα:
-
Άγαμοι με εισόδημα έως 20.000 ευρώ.
-
Έγγαμοι με εισόδημα έως 28.000 ευρώ, προσαυξανόμενο κατά 4.000 ευρώ για κάθε παιδί.
-
Μονογονεϊκές οικογένειες με εισόδημα έως 31.000 ευρώ, προσαυξανόμενο κατά 5.000 ευρώ για κάθε παιδί πέραν του πρώτου.
Σε επίπεδο περιουσίας, για την κύρια κατοικία ισχύει όριο οικογενειακής περιουσίας έως 120.000 ευρώ για μονοπρόσωπο νοικοκυριό, με αύξηση 20.000 ευρώ για κάθε επιπλέον μέλος. Για τη φοιτητική κατοικία δεν υφίσταται περιουσιακό κριτήριο.
Το “καρότο” για τις δηλώσεις και το… μαστίγιο της πραγματικότητας
Η επιστροφή ενοικίου δεν είναι μόνο οικονομική ενίσχυση. Στοχεύει επίσης να “πιέσει” τους ιδιοκτήτες να δηλώνουν το πραγματικό ύψος του ενοικίου, μειώνοντας τη φοροδιαφυγή στον κλάδο. Όμως η πραγματικότητα φέρνει προκλήσεις: η ΑΑΔΕ καταγράφει μέσο μηνιαίο ενοίκιο μόλις 255 ευρώ για κύρια και φοιτητική κατοικία, πολύ χαμηλότερο από την πραγματική αγορά. Αυτό σημαίνει ότι όσοι αποκρύπτουν ενοίκιο, κινδυνεύουν να χάσουν μεγάλο μέρος της επιστροφής.
Το μέλλον των επιδομάτων – Αβέβαιο και υπό επανεξέταση
Με την ενεργοποίηση της επιστροφής ενοικίου, το Υπουργείο Οικονομικών αναγκάζεται να επαναξιολογήσει τον προγραμματισμό του. Η αρχική πρόθεση για οριζόντιες αυξήσεις στα επιδόματα του ΟΠΕΚΑ, φαίνεται να… παγώνει. Το συνολικό κόστος και ο φόβος δημοσιονομικής εκτροπής οδηγούν σε δεύτερες σκέψεις, όχι μόνο για το επίδομα ενοικίου, αλλά και για άλλες παροχές που ήταν στον σχεδιασμό.
Αν τελικά η κυβέρνηση αποφασίσει να «θυσιάσει» τις αυξήσεις για χάρη του νέου μοντέλου επιστροφής, τότε η πραγματική στήριξη των νοικοκυριών θα εξαρτηθεί από την ειλικρίνεια των δηλώσεών τους στην εφορία και από το ύψος του ενοικίου που θα καταγραφεί.
Συμπέρασμα
Το μεγάλο στοίχημα του κράτους είναι να καταφέρει να ισορροπήσει ανάμεσα στη στήριξη των πολιτών και στη δημοσιονομική σταθερότητα. Αν και η επιστροφή ενοικίου προσφέρει μια ισχυρή ένεση ρευστότητας κάθε Νοέμβριο, ίσως έρθει με κόστος: την εγκατάλειψη άλλων μόνιμων ενισχύσεων. Το επόμενο διάστημα θα αποκαλύψει αν το νέο μοντέλο θα δικαιώσει τους πολίτες ή αν τελικά θα αποδειχθεί μια λογιστική υπεκφυγή με κοινωνικό προσωπείο.
Μάθετε τα πάντα για ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ – ΔΥΠΑ – ΟΠΕΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΦΚΑ εδώ
