Μπροστά σε μια πρωτοφανή αύξηση της τιμής των τσιγάρων και γενικά των καπνικών προϊόντων βρίσκονται εκατομμύρια καταναλωτές σε όλη την Ευρώπη, καθώς η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δρομολογεί ριζικές αλλαγές στη φορολόγηση του καπνού. Τα νέα μέτρα αναμένεται να εκτινάξουν τις τιμές στα ύψη, με στόχο να δημιουργηθεί ένα νέο ταμείο για την ευρωπαϊκή άμυνα, ύψους 14 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Ποιος πληρώνει και γιατί
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στο πλαίσιο των σχεδίων της για ισχυροποίηση της άμυνας της Ε.Ε., αναζητά μόνιμες πηγές χρηματοδότησης. Ένα από τα βασικά μέτρα που προτείνει είναι η αύξηση των Ειδικών Φόρων Κατανάλωσης σε προϊόντα καπνού, καθώς θεωρείται ότι αποτελούν μια σταθερή πηγή εσόδων. Τα κονδύλια που θα συγκεντρωθούν θα χρηματοδοτήσουν το ευρωπαϊκό πρόγραμμα ReArm Europe, ενισχύοντας τον στρατιωτικό εξοπλισμό των κρατών-μελών.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η Επιτροπή σχεδιάζει να ενσωματώσει τους νέους φόρους στο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο που συζητείται στη συνεδρίαση των Επιτρόπων στις 16 Ιουλίου.
Εκρηκτική αύξηση τιμών
Οι προβλέψεις για τις αυξήσεις είναι σοκαριστικές. Η μέση αύξηση των τιμών στα καπνικά προϊόντα θα αγγίξει το 41%, με τα πακέτα τσιγάρων να φτάνουν σε κάποιες χώρες ακόμη και αύξηση 94%. Ο στριφτός καπνός θα αυξηθεί κατά περίπου 24%, ενώ οι αυξήσεις στα πούρα μπορεί να ξεπεράσουν και το 300%, ανάλογα με το κράτος-μέλος.
Πού θα καταλήγουν τα νέα έσοδα
Αν το σχέδιο της Ε.Ε. εγκριθεί, τα έσοδα από τους φόρους δεν θα κατευθύνονται πια στα εθνικά ταμεία των κρατών αλλά απευθείας στα ευρωπαϊκά. Αυτά τα χρήματα δεν θα χρησιμοποιούνται για τις ανάγκες των ίδιων των κρατών-μελών αλλά για να ενισχυθεί η βιομηχανία άμυνας της Ευρώπης – κυρίως των χωρών που κατασκευάζουν πολεμικά συστήματα όπως η Γαλλία και η Γερμανία.
Οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις
Η αύξηση των φόρων στα καπνικά προϊόντα δεν έχει μόνο δημοσιονομικό χαρακτήρα αλλά και ευρύτερες κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις:
– Ανισότητες στην Ευρώπη: Οι φτωχότερες χώρες, όπως η Ελλάδα, καλούνται να ευθυγραμμιστούν με τους φορολογικούς συντελεστές της Βόρειας Ευρώπης, παρά το χαμηλότερο εισοδηματικό τους επίπεδο.
– Απειλή για την παραγωγή και τις εξαγωγές: Η Ελλάδα δεν είναι μόνο χώρα καταναλωτής, αλλά και παραγωγός καπνού.
– Αναζωπύρωση του λαθρεμπορίου: Όταν οι τιμές αυξάνονται υπερβολικά, το λαθρεμπόριο ανθίζει.
Αντίδραση από τον ευρωπαϊκό Νότο
Η πρόταση της Κομισιόν βρίσκει ήδη ισχυρές αντιδράσεις. Ελλάδα, Ιταλία και Ρουμανία φαίνεται να έχουν αντιρρήσεις και να ασκούν πίεση ώστε να αποφευχθεί η ψήφιση του μέτρου.
Ποιο το τελικό διακύβευμα
Αν η Ευρωπαϊκή Ένωση τελικά επιβάλει τους φόρους αυτούς, είναι πολύ πιθανό:
– Να μειωθεί η κατανάλωση καπνού, αλλά κυρίως εξαιτίας οικονομικής πίεσης.
– Να αυξηθεί η διασυνοριακή διακίνηση καπνικών, αλλά και η διακίνηση λαθραίων προϊόντων.
– Να περιοριστούν τα κρατικά έσοδα από τον φόρο καπνού σε χώρες όπως η Ελλάδα.
– Και, εν τέλει, οι φορολογούμενοι του ευρωπαϊκού Νότου να χρηματοδοτούν τον εξοπλισμό των ισχυρότερων βιομηχανικά κρατών του Βορρά.
