Παρά τις εξαγγελίες για γενικευμένες αυξήσεις στις συντάξεις από την 1η Ιανουαρίου 2026, υπάρχει μια κατηγορία δικαιούχων που παραμένει εκτός του πλαισίου των αναπροσαρμογών. Πρόκειται για τις άγαμες –και σε ορισμένες περιπτώσεις διαζευγμένες– θυγατέρες, οι οποίες συνεχίζουν να λαμβάνουν την ίδια ακριβώς παροχή, χωρίς καμία αύξηση, ακόμη και μετά την επικείμενη αναπροσαρμογή της εθνικής σύνταξης.
Η αύξηση της εθνικής σύνταξης κατά 2,4% από το νέο έτος δημιουργεί εύλογες προσδοκίες σε εκατοντάδες χιλιάδες συνταξιούχους. Ωστόσο, το ισχύον θεσμικό πλαίσιο προβλέπει ρητά ότι συγκεκριμένες παροχές δεν συνδέονται με τον μηχανισμό αυτόματης αναπροσαρμογής. Ανάμεσά τους βρίσκεται και η σύνταξη που καταβάλλεται στις άγαμες θυγατέρες, μια κατηγορία με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και μακρά ιστορία στο ασφαλιστικό σύστημα.
Σύμφωνα με τη νομοθεσία που εφαρμόζεται σήμερα, το ανώτατο ποσό που μπορεί να καταβληθεί στις άγαμες ή διαζευγμένες θυγατέρες ανέρχεται στα 720 ευρώ μεικτά. Το όριο αυτό δεν πρόκειται να μεταβληθεί το 2026, παρά το γεγονός ότι άλλες βασικές παροχές –όπως οι συντάξεις γήρατος, αναπηρίας ή χηρείας– θα ενισχυθούν μέσω της αύξησης της εθνικής σύνταξης. Με απλά λόγια, ενώ το γενικό συνταξιοδοτικό τοπίο εμφανίζει τάσεις βελτίωσης, η συγκεκριμένη ομάδα παραμένει σε καθεστώς στασιμότητας.
Η διαφορά αυτή δεν είναι τυχαία. Η σύνταξη άγαμης θυγατέρας δεν θεωρείται τμήμα της εθνικής σύνταξης, ούτε εντάσσεται στο σύστημα ετήσιων αυξήσεων που βασίζεται στον πληθωρισμό και την ανάπτυξη. Αντίθετα, αποτελεί ειδική παροχή με ανώτατο πλαφόν, το οποίο έχει παραμείνει αμετάβλητο εδώ και χρόνια. Το αποτέλεσμα είναι ότι, σε πραγματικούς όρους, η αξία της παροχής αυτής μειώνεται σταδιακά, καθώς δεν ακολουθεί την άνοδο του κόστους ζωής.
Αξίζει να σημειωθεί ότι ο μηχανισμός αναπροσαρμογής αφορά την πλειονότητα των συνταξιούχων που λαμβάνουν παροχές συνδεδεμένες με την εθνική σύνταξη. Για παράδειγμα, οι συντάξεις αναπηρίας, οι συντάξεις χηρείας και οι προσωρινές συντάξεις επηρεάζονται άμεσα από κάθε μεταβολή στο ύψος της εθνικής σύνταξης. Αντιθέτως, οι άγαμες θυγατέρες εξαιρούνται ρητά από αυτή τη διαδικασία, γεγονός που δημιουργεί ένα σαφές χάσμα σε σχέση με άλλες κατηγορίες δικαιούχων.
Η εικόνα αυτή επιβεβαιώνεται και από τα στοιχεία του ΕΦΚΑ, ο οποίος έχει ήδη αποσαφηνίσει ότι οι αυξήσεις του 2026 δεν αφορούν το συγκεκριμένο επίδομα. Έτσι, παρά τη γενικευμένη ενίσχυση των συντάξεων, όσες λαμβάνουν σύνταξη άγαμης θυγατέρας θα συνεχίσουν να βλέπουν το ίδιο ποσό στον λογαριασμό τους, χωρίς καμία προσαρμογή.
Το ζήτημα αυτό επαναφέρει στο προσκήνιο τη συζήτηση για την ισότητα στο συνταξιοδοτικό σύστημα και για το κατά πόσο είναι δίκαιο να παραμένουν «παγωμένες» ορισμένες παροχές. Υποστηρικτές αλλαγών επισημαίνουν ότι η μη αναπροσαρμογή οδηγεί σε σταδιακή υποβάθμιση του εισοδήματος αυτών των δικαιούχων, ιδίως σε περιόδους αυξημένου πληθωρισμού. Από την άλλη πλευρά, το ισχύον πλαίσιο βασίζεται στη λογική ότι πρόκειται για ειδική κατηγορία παροχής, με σαφώς καθορισμένο ανώτατο όριο.
Σε κάθε περίπτωση, το 2026 φαίνεται πως θα είναι μια χρονιά με δύο ταχύτητες για τους συνταξιούχους. Από τη μία, η αύξηση της εθνικής σύνταξης θα ενισχύσει το εισόδημα εκατομμυρίων δικαιούχων. Από την άλλη, οι άγαμες θυγατέρες θα παραμείνουν εκτός αυτής της βελτίωσης, συνεχίζοντας να λαμβάνουν έως 720 ευρώ μεικτά, χωρίς καμία μεταβολή. Το αν αυτή η διαφοροποίηση θα αποτελέσει αφορμή για μελλοντικές παρεμβάσεις ή αλλαγές στη νομοθεσία μένει να φανεί. Μέχρι τότε, το «πάγωμα» της συγκεκριμένης παροχής παραμένει ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα των ανισοτήτων στο σύγχρονο ασφαλιστικό σύστημα.
