Ένα νέο, πιο αυστηρό θεσμικό πλαίσιο βάζει στο στόχαστρο επιχειρήσεις που πήραν κρατικές ενισχύσεις μέσω του αναπτυξιακού νόμου, αλλά δεν τήρησαν τις υποχρεώσεις τους. Με απόφαση του υπουργού Ανάπτυξης, Τάκη Θεοδωρικάκου, θεσπίζονται πλέον σκληρότερες κυρώσεις, που φτάνουν μέχρι και την επιστροφή ολόκληρων των επιχορηγήσεων – και μάλιστα με τόκους.
Η νέα απόφαση αφορά επιχειρηματικά σχέδια που είχαν ενταχθεί στον αναπτυξιακό νόμο 4399/2016. Πολλές επιχειρήσεις έλαβαν γενναίες ενισχύσεις ή απολαυστικές φοροαπαλλαγές, χωρίς όμως να τηρήσουν τις δεσμεύσεις τους: είτε δεν προχώρησαν καν στην επένδυση, είτε την υλοποίησαν με εντελώς διαφορετικούς όρους από αυτούς που είχαν συμφωνήσει.
⚠️ Προσοχή: Οι κυρώσεις ισχύουν μόνο αν οι παραβάσεις εντοπιστούν μέσα σε 10 χρόνια. Μετά, οι υποθέσεις παραγράφονται.
Πότε «χτυπά» η ανάκληση των ενισχύσεων;
Οι επιχειρήσεις που μπήκαν στον αναπτυξιακό νόμο και εντοπιστούν με σοβαρές αποκλίσεις, θα κληθούν να επιστρέψουν τις ενισχύσεις. Τι θεωρείται σοβαρή παράβαση;
✅ Όταν η επιχείρηση διακόψει τη λειτουργία της ή την παραγωγική δραστηριότητα της ενισχυμένης επένδυσης.
✅ Αν ο εξοπλισμός που αποκτήθηκε με leasing δεν περάσει στην κυριότητα της επιχείρησης, όπως προέβλεπε η σύμβαση.
✅ Όταν πωλούνται μηχανήματα ή άλλα πάγια που επιδοτήθηκαν, χωρίς να αντικατασταθούν εντός εξαμήνου με άλλα ισάξια.
✅ Αν υποβλήθηκαν ψευδή ή παραποιημένα στοιχεία στη φάση της αίτησης, που αλλοίωσαν τη βαθμολόγηση ή την αξιολόγηση του σχεδίου.
✅ Σε περίπτωση που άλλαξε η μετοχική σύνθεση της εταιρείας και έπαψε να θεωρείται μικρομεσαία (για καθεστώτα που επιδοτούν μόνο ΜΜΕ ή πολύ μικρές επιχειρήσεις).
✅ Όταν η επένδυση μεταφέρεται σε άλλη τοποθεσία χωρίς την απαραίτητη έγκριση.
✅ Σε περιπτώσεις υπεκμίσθωσης μέρους ή του συνόλου της επένδυσης, κατά παράβαση των όρων.
✅ Αν δεν δημιουργήθηκαν οι θέσεις εργασίας που προβλέπονταν ως όρος χρηματοδότησης.
Συγχωνεύσεις, ατομικές επιχειρήσεις και άλλες «παγίδες»
Η απόφαση δεν σταματά εκεί. Σε κάθε περίπτωση συγχώνευσης, απορρόφησης ή απόσχισης που εμπλέκει την επιδοτούμενη επένδυση, η έγκριση ακυρώνεται και η ενίσχυση πρέπει να επιστραφεί.
Ακόμη, για ατομικές επιχειρήσεις που τηρούν απλογραφικά βιβλία (Β’ κατηγορίας) και δεν καταγράφουν την ίδια συμμετοχή τους στο κεφάλαιο σε ξεχωριστό χώρο, η ποινή είναι επίσης η επιστροφή του συνόλου της ενίσχυσης.
Επιπλέον, επιχειρήσεις που δεν συστάθηκαν τελικά με την ακριβή μετοχική σύνθεση που είχαν δηλώσει στην αίτηση, βλέπουν την έγκριση τους να ακυρώνεται, εκτός εάν η αλλαγή προκλήθηκε από ανωτέρα βία.
Θέσεις εργασίας και λογιστική… «γύμνια»
Ακόμη μία σημαντική αλλαγή αφορά τις θέσεις εργασίας. Εάν κατά την ολοκλήρωση της επένδυσης παρατηρηθεί μείωση στον αριθμό των θέσεων που υπήρχαν πριν, τότε επιβάλλεται επιστροφή ποσού ενίσχυσης ίσου με 4.200 ευρώ ανά χαμένη θέση ανά έτος υποχρέωσης διατήρησης.
Παράλληλα, αν δεν υπάρχει σωστή λογιστική παρακολούθηση των επενδυτικών κινήσεων, η ποινή μπορεί να φτάσει μέχρι το 30% της συνολικής ενίσχυσης. Αν ξεπεράσει αυτό το ποσοστό, η ένταξη ακυρώνεται πλήρως.
Και αν είναι πολλές οι παραβάσεις;
Αν διαπιστωθεί ότι παραβιάστηκαν πολλαπλοί όροι του αναπτυξιακού, η συνολική κύρωση διαμορφώνεται ως το άθροισμα όλων των επιμέρους προστίμων.
Σε επενδύσεις που έλαβαν συνδυασμένες ενισχύσεις (επιχορηγήσεις, φοροαπαλλαγές, leasing), η επιστροφή των ενισχύσεων γίνεται αναλογικά.
Το Δημόσιο επιστρέφει… για τα λεφτά του
Οι επιστροφές θα διεκδικούνται μέσω της ΑΑΔΕ, όπως κάθε δημόσιο έσοδο. Επιβάλλονται νόμιμοι τόκοι από την ημέρα καταβολής της ενίσχυσης, ενώ προηγούνται πρόστιμα και προσαυξήσεις. Αν η επιχείρηση είχε φοροαπαλλαγή, θα κληθεί να πληρώσει τους φόρους που… δεν πλήρωσε, επίσης με τόκους.
Συμπέρασμα
Ο νέος νόμος δεν αφήνει περιθώρια για «πονηρές» επενδύσεις. Το μήνυμα του Υπουργείου Ανάπτυξης είναι ξεκάθαρο: Όποιος παίρνει δημόσιο χρήμα, πρέπει να λογοδοτεί και να παραδίδει έργο.
Περάσαμε από την εποχή της χαλαρότητας σε μια περίοδο σκληρής λογοδοσίας. Και για όσους σκέφτονται να επωφεληθούν χωρίς να τηρήσουν τις δεσμεύσεις τους; Ίσως ήρθε η ώρα να το ξανασκεφτούν…
