Η κυβέρνηση βάζει τέλος στη στασιμότητα χιλιάδων ακινήτων, δημιουργεί νέο θεσμικό πλαίσιο και στοχεύει στην κάλυψη στεγαστικών αναγκών ευάλωτων νοικοκυριών.
Η αξιοποίηση χιλιάδων ακινήτων που μένουν αναξιοποίητα
Μεγάλο κύμα αλλαγών ετοιμάζει το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, καταθέτοντας στη Βουλή νομοσχέδιο που θα ανοίξει τον δρόμο για την αξιοποίηση 2.000 αδρανών κοινωφελών ιδρυμάτων και 7.000 σχολαζουσών κληρονομιών. Στόχος είναι να τεθεί τέρμα σε ένα καθεστώς ακινησίας και σπατάλης, που για δεκαετίες άφηνε χιλιάδες ακίνητα και περιουσίες «κλειδωμένες» χωρίς να αποδίδουν κοινωνικό όφελος.
Στήριξη στη στέγαση των ευάλωτων
Κεντρική επιδίωξη της κυβέρνησης είναι η διάθεση μέρους αυτών των περιουσιών σε προγράμματα κοινωνικής κατοικίας. Όπως αναφέρει η «Καθημερινή», πρόκειται για μια στρατηγική επιλογή που θέλει να απαντήσει στις πιεστικές στεγαστικές ανάγκες χιλιάδων οικογενειών. Τα ακίνητα θα μπουν στην υπηρεσία του Δημοσίου και της κοινωνίας, ώστε να στηρίξουν ευάλωτα νοικοκυριά με χαμηλά εισοδήματα.
Ένα ίδρυμα ειδικού σκοπού στο κέντρο της μεταρρύθμισης
Σύμφωνα με το νομοσχέδιο, δημιουργείται ένα νέο ίδρυμα ειδικού σκοπού, το οποίο θα αναλάβει την πλήρη διαχείριση και αξιοποίηση των κοινωφελών περιουσιών και των σχολαζουσών κληρονομιών. Θα έχει κεντρικό ρόλο στην εποπτεία, ενώ ταυτόχρονα θα θεσπιστεί νέο θεσμικό πλαίσιο για το Ζάππειο Μέγαρο, ώστε να αποφευχθούν φαινόμενα υποτίμησης της αξίας του μέσα από εκχωρήσεις σε «ευτελή τιμήματα».
Το σχέδιο Πιερρακάκη και η συνέχεια Χατζηδάκη
Ο υπουργός Κυριάκος Πιερρακάκης είχε καταστήσει από την πρώτη στιγμή προτεραιότητά του την αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας. Το νομοσχέδιο, βασισμένο σε προεργασία που είχε ξεκινήσει από τον Κωστή Χατζηδάκη, συνδέει αυτή την προτεραιότητα με την κοινωνική διάσταση της στέγασης, προβάλλοντας μια διπλή στόχευση: ανάπτυξη και κοινωνική στήριξη.
Ψηφιακή καταγραφή και ηλεκτρονικό μητρώο
Το πρώτο βήμα για την αξιοποίηση είναι η πλήρης καταγραφή. Δημιουργούνται ένα Ηλεκτρονικό Μητρώο Κοινωφελών Περιουσιών και μια Πλατφόρμα Σχολαζουσών Κληρονομιών, όπου θα αναρτώνται όλες οι πράξεις διαχείρισης. Η ψηφιακή χαρτογράφηση θα επιτρέψει στο κράτος να έχει πλήρη εικόνα και να παρακολουθεί αποτελεσματικά τις αποφάσεις. Η κυβέρνηση στοχεύει σε πλήρη λειτουργία μέσα σε τρεις μήνες από την ψήφιση.
Νέο καθεστώς για τα αδρανή ιδρύματα
Το ίδρυμα ειδικού σκοπού θα αναλάβει προσωρινά τη διοίκηση των αδρανών ιδρυμάτων, θεσπίζοντας μηχανισμό εξυγίανσης για όσα δεν μπορούν να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους. Η λειτουργία τους θα είναι διαφανής και υποχρεωτικά συνδεδεμένη με το ηλεκτρονικό μητρώο, ώστε να υπάρχει συνεχής εποπτεία.
Αυστηρότερο πλαίσιο για τη διαχείριση
Με Κοινή Υπουργική Απόφαση θα ιδρύονται πλέον τα νέα κοινωφελή ιδρύματα, καταργώντας την πιο χρονοβόρα διαδικασία του Προεδρικού Διατάγματος. Εισάγεται Πρότυπος Κανονισμός Κοινωφελών Ιδρυμάτων, που θα ορίζει τις διαδικασίες διαχείρισης κινητής και ακίνητης περιουσίας. Προβλέπονται έκτακτοι και τακτικοί έλεγχοι, με αυξημένη ευθύνη των μελών των διοικήσεων.
Το Κεντρικό Συμβούλιο και η παραχώρηση για κοινωνικούς σκοπούς
Στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας συγκροτείται Κεντρικό Συμβούλιο Κοινωφελών Περιουσιών, το οποίο θα αντικαταστήσει όλα τα επιμέρους συμβούλια στις αποκεντρωμένες διοικήσεις. Σημαντική πρόβλεψη του νομοσχεδίου είναι ότι ακίνητα θα μπορούν να παραχωρούνται για κοινωνικές δράσεις και στεγαστικά προγράμματα του Δημοσίου.
Διαχείριση σχολαζουσών κληρονομιών
Για τις περιουσίες χωρίς κληρονόμους, το ίδρυμα ειδικού σκοπού θα λειτουργεί ως «κηδεμόνας και εκκαθαριστής». Αν δεν υπάρχουν κληρονόμοι, η μεταβίβαση στο Δημόσιο θα γίνεται πλέον άμεσα, με ταχεία διοικητική διαδικασία, ώστε να τερματιστούν οι χρονοβόρες γραφειοκρατικές καθυστερήσεις.
Οικονομικά κίνητρα και φορολογικές απαλλαγές
Το νομοσχέδιο προβλέπει την κατάργηση του φόρου εισοδήματος για ενεργά κοινωφελή ιδρύματα και αυτοτελείς περιουσίες, καθώς και την κατάργηση φόρου δωρεάς και κληρονομιάς προς κοινωφελείς σκοπούς. Πρόκειται για ισχυρό κίνητρο ώστε τα ιδρύματα να παραμείνουν ενεργά στο μητρώο και να αξιοποιούν την περιουσία τους.
Το νέο καθεστώς για το Ζάππειο
Το Ζάππειο Μέγαρο αποκτά νέο διοικητικό σχήμα με την Επιτροπή Ολυμπίων και Ζαππείου Κληροδοτήματος, που θα λειτουργεί ως νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου στη γενική κυβέρνηση. Η επιτροπή θα έχει διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια, με θητείες πενταετούς διάρκειας, και θα καταρτίζει δικό της κανονισμό προμηθειών, ώστε να αποφευχθούν στρεβλώσεις του παρελθόντος.
