Η κυβέρνηση σχεδιάζει να προσφέρει σημαντική οικονομική ανάσα σε χιλιάδες ενοικιαστές, με την αυτόματη επιστροφή μέρους του ενοικίου τους, χωρίς καν να χρειάζεται αίτηση! Το μέτρο αυτό περιλαμβάνεται στο νέο νομοσχέδιο «Διασφάλιση δημοσιονομικής ισορροπίας: Μεταρρύθμιση πλαισίου δημοσιονομικής διαχείρισης», το οποίο βρίσκεται ήδη σε δημόσια διαβούλευση και θα ολοκληρωθεί στις 19 Ιουνίου. Οι λεπτομέρειες, ωστόσο, αποκαλύπτουν παγίδες που μπορεί να αφήσουν πολλούς χωρίς το πολυπόθητο επίδομα – και να τους στοιχίσουν ακριβά.
Η καινοτομία της ρύθμισης είναι ότι η επιστροφή θα γίνεται αυτόματα, χωρίς να απαιτείται κάποια ειδική αίτηση ή διαδικασία. Αρκεί να έχει δηλωθεί σωστά ο αριθμός μισθωτηρίου (κωδ. 081) στη φορολογική δήλωση Ε1. Το ποσό της επιστροφής υπολογίζεται ως το 1/12 του συνολικού ενοικίου που πλήρωσε ο μισθωτής την προηγούμενη χρονιά. Έτσι, κάθε χρόνο, στις 30 Νοεμβρίου, οι δικαιούχοι θα βλέπουν στον τραπεζικό τους λογαριασμό έως και 800 ευρώ – προσαυξημένα κατά 50 ευρώ για κάθε παιδί.
Ωστόσο, το «αυτόματο» σύστημα κρύβει και παγίδες. Αν κάποιος δεν έχει συμπληρώσει τον σωστό αριθμό μισθωτηρίου στη δήλωσή του, έχει διορία μέχρι τις 15 Ιουλίου 2025 να το διορθώσει μέσω τροποποιητικής δήλωσης, χωρίς πρόστιμο. Υπάρχει και δεύτερη ευκαιρία: μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου μπορεί να διορθωθεί το λάθος, επίσης χωρίς κυρώσεις. Αν όμως η δήλωση παραμείνει ελλιπής ή με ανακριβή στοιχεία, οι συνέπειες είναι σοβαρές: η επιστροφή θα ανακτηθεί έντοκα και ο δικαιούχος αποκλείεται από το πρόγραμμα για τρία ολόκληρα χρόνια!
Οι φοροτεχνικοί προειδοποιούν ότι η ρύθμιση αυτή ουσιαστικά «ρίχνει το βάρος» στους φορολογούμενους. Ακόμα κι αν κάποιος έκανε ένα μικρό τεχνικό λάθος, κινδυνεύει να χάσει την ενίσχυση – παρά το γεγονός ότι πληροί τα εισοδηματικά ή περιουσιακά κριτήρια. Αυτό δημιουργεί εύλογη ανησυχία, καθώς οι ανακρίβειες στις φορολογικές δηλώσεις δεν οφείλονται πάντα σε πρόθεση εξαπάτησης.
Το εισοδηματικό όριο για να πάρει κανείς το βοήθημα ορίζεται στα 20.000 ευρώ για τους άγαμους και στα 28.000 ευρώ για έγγαμους ή όσους έχουν σύμφωνο συμβίωσης. Όμως, αυτή η διάκριση έχει προκαλέσει αντιδράσεις. Πολλοί υποστηρίζουν ότι δεν λαμβάνει υπόψη το αυξημένο κόστος διαβίωσης των οικογενειών, ειδικά για όσους έχουν παιδιά ή μένουν σε ακριβές περιοχές. Παράλληλα, υπάρχουν καταγγελίες ότι άτομα που απλώς συγκατοικούν, χωρίς επίσημη δέσμευση, μπορούν να εισπράξουν μεγαλύτερη ενίσχυση αθροιστικά – κάτι που θεωρείται άδικο.
Ακόμα μεγαλύτερη ένταση προκαλεί η πρόβλεψη για τις τρίτεκνες, πολύτεκνες οικογένειες και όσες έχουν παιδιά με αναπηρία. Οι οικογένειες αυτές θεωρούν ότι η στήριξη είναι ελλιπής, δεδομένων των ιδιαίτερων αναγκών τους και του συνεχώς αυξανόμενου κόστους ζωής. Η δημόσια διαβούλευση, λοιπόν, αναμένεται να φέρει στο φως πολλές από αυτές τις ανησυχίες.
Πέρα από τις τεχνικές λεπτομέρειες, η ουσία της ρύθμισης είναι ότι βάζει τέλος στις χρονοβόρες διαδικασίες για επιδότηση ενοικίου. Το επίδομα θα καταβάλλεται απευθείας στον τραπεζικό λογαριασμό του ενοικιαστή και δεν θα υπόκειται σε φόρο ή συμψηφισμό με άλλες οφειλές. Για το πρώτο έτος εφαρμογής, μάλιστα, θα επιτραπεί η υποβολή δηλώσεων μίσθωσης του 2024 έως τις 15 Ιουλίου 2025, χωρίς κανένα πρόστιμο.
Η φιλοσοφία πίσω από το μέτρο είναι η ανακούφιση των ενοικιαστών, οι οποίοι βλέπουν τα έξοδά τους να αυξάνονται. Ωστόσο, οι λεπτομέρειες του πλαισίου και οι αυστηρές κυρώσεις προκαλούν αβεβαιότητα. Ειδικά σε μια εποχή που οι τιμές των ενοικίων πιέζουν τα νοικοκυριά, ένα λάθος στη δήλωση μπορεί να στερήσει το επίδομα για χρόνια – κι αυτό το ενδεχόμενο τρομάζει πολλούς.
Οι φοροτεχνικοί τονίζουν ότι οι ενοικιαστές πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί όταν δηλώνουν το μισθωτήριό τους. Ένα λάθος μπορεί να τους στερήσει έως 800 ευρώ τον χρόνο, συν την τιμωρία του αποκλεισμού από το πρόγραμμα. Οι ίδιοι προτείνουν να δοθεί περισσότερη ευελιξία και να προβλεφθούν διορθώσεις ακόμα και εκ των υστέρων, ώστε να μην τιμωρούνται οι πολίτες για μικρολάθη ή παραλείψεις.
Όλα δείχνουν ότι μέχρι τις 19 Ιουνίου, οπότε κλείνει η διαβούλευση, θα κατατεθούν πολλές προτάσεις για βελτιώσεις. Το σίγουρο είναι ότι το μέτρο –παρά την καλή του πρόθεση– έχει και αδύνατα σημεία, που πρέπει να διορθωθούν για να γίνει πραγματικά αποτελεσματικό. Το μεγάλο ερώτημα είναι αν η κυβέρνηση θα ακούσει τις φωνές των πολιτών και των ειδικών ή αν θα προχωρήσει χωρίς αλλαγές, αφήνοντας χιλιάδες νοικοκυριά εκτεθειμένα σε νέα προβλήματα.
Σε κάθε περίπτωση, η δυνατότητα αυτόματης επιστροφής ενοικίου χωρίς αίτηση μοιάζει ελκυστική και αποτελεί ένα σημαντικό βήμα στήριξης. Το στοίχημα είναι να γίνει δίκαια, χωρίς να τιμωρεί τους πιο ευάλωτους για τεχνικά λάθη. Μένει να δούμε αν θα υπάρξουν οι απαραίτητες διορθώσεις, ώστε το μέτρο να λειτουργήσει πραγματικά προς όφελος των πολιτών.
Μάθετε τα πάντα για ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ – ΔΥΠΑ – ΟΠΕΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΦΚΑ εδώ
