Έντονες αντιδράσεις έχει προκαλέσει τις τελευταίες ημέρες η πρακτική της Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος να αντικαθιστά τις απλές, δωρεάν χρεωστικές κάρτες πελατών της με μια νέα κάρτα τύπου Dual Mastercard, η οποία συνοδεύεται από ετήσια συνδρομή 6 ευρώ, χωρίς να έχει προηγηθεί ρητή συναίνεση των καταναλωτών.
Το ζήτημα έχει ήδη λάβει πολιτικές διαστάσεις, καθώς κατατέθηκε σχετική ερώτηση στη Βουλή από 11 βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία, με επικεφαλής την Πόπη Τσαπανίδου, ζητώντας εξηγήσεις από το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και παρέμβαση των εποπτικών αρχών.
Τι είναι η νέα κάρτα και γιατί αντιδρούν οι πελάτες
Η κάρτα Dual Mastercard που προωθεί η Εθνική συνδυάζει δύο λειτουργίες: από τη μία πλευρά λειτουργεί ως χρεωστική, ενώ από την άλλη προσφέρει και πιστωτική δυνατότητα, την οποία ο χρήστης μπορεί να ενεργοποιήσει ή να απενεργοποιήσει. Στην πράξη, πρόκειται για ένα υβριδικό προϊόν που ενσωματώνει στοιχεία καταναλωτικής πίστωσης.
Το πρόβλημα, σύμφωνα με τις καταγγελίες, δεν είναι τόσο η ίδια η κάρτα, όσο ο τρόπος με τον οποίο αυτή φτάνει στα χέρια των πολιτών. Όπως αναφέρουν πολλοί πελάτες, η αντικατάσταση γίνεται αυτόματα, στο πλαίσιο ανανέωσης παλαιών χρεωστικών καρτών που έληγαν, χωρίς να έχει προηγηθεί αίτηση ή αποδοχή νέων όρων.
Σε επιστολές που αποστέλλονται στους καταναλωτές, η Τράπεζα τους ενημερώνει εκ των υστέρων ότι η υφιστάμενη Debit Mastercard αντικαθίσταται με Dual, διατηρώντας τον ίδιο αριθμό κάρτας, και ότι το νέο προϊόν θα αποσταλεί ταχυδρομικά στη δηλωμένη διεύθυνση.
Η «ψιλή γραφή» της συνδρομής
Εκεί που ξεκινά η πραγματική ένταση είναι στο κόστος. Σύμφωνα με το επίσημο τιμολόγιο που είναι αναρτημένο στην ιστοσελίδα της Εθνικής, η Dual Mastercard συνοδεύεται από ετήσια χρέωση 6 ευρώ. Δηλαδή, πελάτες που μέχρι σήμερα διέθεταν χρεωστικές κάρτες χωρίς καμία συνδρομή, βρίσκονται ξαφνικά με ένα προϊόν που επιβαρύνει τον λογαριασμό τους.
Και αν κάποιος δεν επιθυμεί την κάρτα; Σύμφωνα με τις καταγγελίες, τότε ξεκινά ένας κύκλος ταλαιπωρίας: τηλεφωνήματα, επισκέψεις σε καταστήματα, αιτήματα ακύρωσης και επανεκδόσεις, για ένα προϊόν που – όπως υποστηρίζουν – δεν ζήτησαν ποτέ.
Τράπεζες με κέρδη δισεκατομμυρίων, πελάτες με νέες χρεώσεις
Η χρονική συγκυρία δεν περνά απαρατήρητη. Για το εννεάμηνο του 2025, οι τέσσερις συστημικές τράπεζες – Εθνική, Eurobank, Alpha Bank και Πειραιώς – ανακοίνωσαν συνολικά κέρδη 3,56 δισ. ευρώ, ενώ οι εκτιμήσεις ανεβάζουν τα ετήσια κέρδη κοντά στα 5 δισ. ευρώ.
Την ίδια στιγμή, οι ίδιες τράπεζες εφαρμόζουν ή επεκτείνουν μηνιαίες χρεώσεις διατήρησης λογαριασμών, που κυμαίνονται από 0,60 έως 0,80 ευρώ, δημιουργώντας την αίσθηση ότι το τραπεζικό κόστος μεταφέρεται σταδιακά και συστηματικά στους απλούς πολίτες.
Παρέμβαση στη Βουλή – Τι ζητούν οι βουλευτές
Οι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ–ΠΣ κάνουν λόγο για πρακτική που παραβιάζει βασικές αρχές της διαφάνειας και της ενημερωμένης συγκατάθεσης, όπως αυτές προβλέπονται τόσο από το εθνικό όσο και από το ευρωπαϊκό δίκαιο προστασίας καταναλωτών.
Στην κοινοβουλευτική τους ερώτηση θέτουν, μεταξύ άλλων, το ερώτημα αν είναι νόμιμο να εκδίδεται τραπεζικό προϊόν με πιστωτικό χαρακτήρα και οικονομικό κόστος χωρίς προηγούμενο «opt-in» του πελάτη, αλλά και αν το Υπουργείο προτίθεται να ζητήσει από την Τράπεζα της Ελλάδος να διερευνήσει τη συγκεκριμένη πρακτική.
Το διακύβευμα: εμπιστοσύνη και όρια
Πέρα από τη συγκεκριμένη κάρτα, η υπόθεση ανοίγει μια ευρύτερη συζήτηση: μέχρι πού μπορεί να φτάνει η μονομερής εμπορική πολιτική των τραπεζών και ποια είναι τα όρια όταν πρόκειται για προϊόντα με οικονομική επιβάρυνση;
Όπως σημειώνουν οι καταγγέλλοντες, όταν ο πολίτης καλείται να ακυρώσει κάτι που δεν ζήτησε ποτέ, τότε η σχέση εμπιστοσύνης με το τραπεζικό σύστημα δοκιμάζεται σοβαρά. Και αυτό, σε μια περίοδο όπου το κόστος ζωής πιέζει ήδη τα νοικοκυριά, αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα.
