Μεγάλες αλλαγές στο ασφαλιστικό φέρνει η κυβέρνηση: επαγγελματικά ταμεία, δεύτερη σύνταξη έως 300€ και πάγωμα ορίων ηλικίας μέχρι το 2027. Δείτε τι αλλάζει.
Έρχεται «δεύτερη σύνταξη»: Το νέο μοντέλο που αλλάζει το ασφαλιστικό
Σημαντικές παρεμβάσεις στο ασφαλιστικό σύστημα προωθεί η κυβέρνηση, δίνοντας έμφαση στη δημιουργία ενός συμπληρωματικού εισοδήματος για τη συνταξιοδότηση. Στο επίκεντρο βρίσκεται η ενίσχυση των επαγγελματικών ταμείων, μέσω των οποίων εργαζόμενοι και επαγγελματίες θα μπορούν να αποκτούν μια επιπλέον σύνταξη πέρα από την κύρια.
Η κατεύθυνση της μεταρρύθμισης είναι σαφής: να ενισχυθεί ο λεγόμενος «δεύτερος πυλώνας» ασφάλισης, ώστε το συνταξιοδοτικό εισόδημα να μη βασίζεται αποκλειστικά στο κρατικό σύστημα. Με αυτό τον τρόπο επιδιώκεται μεγαλύτερη βιωσιμότητα στο ασφαλιστικό, σε μια περίοδο όπου οι δημογραφικές πιέσεις αυξάνονται.
Παράλληλα, η κυβέρνηση αποφεύγει – τουλάχιστον για τα επόμενα χρόνια – να ανοίξει τη συζήτηση για αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης.
Η στροφή προς ένα πιο «κεφαλαιοποιητικό» μοντέλο
Το σχέδιο για την ενίσχυση των επαγγελματικών ταμείων αποτελεί συνέχεια των αλλαγών που ξεκίνησαν με τη δημιουργία του Ταμείου Επικουρικής Κεφαλαιοποιητικής Ασφάλισης (ΤΕΚΑ).
Στην πράξη, η στρατηγική αυτή μετακινεί σταδιακά μέρος του συστήματος από το παραδοσιακό αναδιανεμητικό μοντέλο προς ένα πιο κεφαλαιοποιητικό πλαίσιο. Σε αυτό το μοντέλο, οι εισφορές δεν χρηματοδοτούν μόνο τις σημερινές συντάξεις αλλά επενδύονται, δημιουργώντας αποταμιευτικό κεφάλαιο για τον ίδιο τον ασφαλισμένο.
Η υφυπουργός Κοινωνικών Ασφαλίσεων Άννα Ευθυμίου έχει τονίσει ότι η συνεχής αύξηση των ορίων ηλικίας δεν μπορεί να αποτελεί τη μοναδική λύση για τη βιωσιμότητα του συστήματος. Αντίθετα, χρειάζεται διασπορά κινδύνου και δημιουργία επιπλέον πηγών συνταξιοδοτικού εισοδήματος.
Με απλά λόγια, το νέο μοντέλο επιχειρεί να ενισχύσει τη μακροπρόθεσμη σταθερότητα του ασφαλιστικού μέσω συμπληρωματικών αποταμιευτικών μηχανισμών.
Πόσα χρήματα μπορεί να δώσει η «δεύτερη σύνταξη»
Το ποσό που μπορεί να λάβει ένας ασφαλισμένος από ένα επαγγελματικό ταμείο δεν είναι σταθερό. Εξαρτάται από μια σειρά παραγόντων που επηρεάζουν τη συσσώρευση κεφαλαίου και τις αποδόσεις του.
Μεταξύ των βασικών στοιχείων που καθορίζουν το ύψος της παροχής είναι:
-
τα συνολικά χρόνια συμμετοχής στο ταμείο
-
η ηλικία στην οποία θα γίνει η συνταξιοδότηση
-
το ύψος των εισφορών που καταβάλλονται
-
οι επενδυτικές αποδόσεις του ταμείου
-
η οικονομική βιωσιμότητα του συγκεκριμένου σχήματος
Με τα σημερινά δεδομένα, εκτιμάται ότι ένα επαγγελματικό ταμείο μπορεί να προσφέρει επιπλέον εισόδημα περίπου 200 έως 300 ευρώ τον μήνα, για όσους συμμετέχουν σε αυτό για περίπου 20 έως 25 χρόνια.
Ιδιαίτερα για τους ελεύθερους επαγγελματίες, η επιλογή αυτή θεωρείται σημαντική, καθώς οι κύριες συντάξεις συχνά παραμένουν χαμηλές λόγω περιορισμένων εισφορών κατά τη διάρκεια του εργασιακού βίου.
Το νέο νομοσχέδιο που έρχεται μετά το Πάσχα
Το υπουργείο Εργασίας ετοιμάζει νέο νομοθετικό πλαίσιο που θα αλλάξει τον τρόπο λειτουργίας και δημιουργίας των επαγγελματικών ταμείων. Το νομοσχέδιο αναμένεται να παρουσιαστεί το επόμενο διάστημα και θα περιλαμβάνει σειρά κινήτρων για μεγαλύτερη συμμετοχή εργαζομένων και επιχειρήσεων.
Οι βασικές παρεμβάσεις που σχεδιάζονται περιλαμβάνουν:
-
φορολογικά κίνητρα για όσους συμμετέχουν σε επαγγελματικά ταμεία
-
χαμηλότερη φορολογία στα εφάπαξ ποσά που καταβάλλονται
-
πιο ευέλικτα ασφαλιστικά προγράμματα
-
μείωση του ελάχιστου αριθμού ιδρυτικών μελών για τη δημιουργία ταμείου
-
ενίσχυση πολυεργοδοτικών σχημάτων
-
δυνατότητα μεταφοράς ασφαλισμένων μεταξύ ταμείων
-
δημιουργία ψηφιακής πλατφόρμας για σύγκριση παροχών
Η μείωση του απαιτούμενου αριθμού ιδρυτών αποτελεί μία από τις πιο σημαντικές αλλαγές, καθώς ανοίγει τον δρόμο για περισσότερα επαγγελματικά ταμεία.
Περισσότερες επιλογές για εργαζόμενους σε μικρές επιχειρήσεις
Μέχρι σήμερα, πολλοί εργαζόμενοι σε μικρές εταιρείες δεν είχαν πρακτικά πρόσβαση σε επαγγελματικά ταμεία, καθώς η δημιουργία τους απαιτούσε μεγάλο αριθμό συμμετεχόντων.
Με το νέο σύστημα, θα μπορούν να εντάσσονται σε πολυεργοδοτικά ταμεία, στα οποία συμμετέχουν εργαζόμενοι από διαφορετικές επιχειρήσεις. Αυτό σημαίνει χαμηλότερο λειτουργικό κόστος και μεγαλύτερη ευελιξία στις επενδυτικές επιλογές.
Παράλληλα, η σχεδιαζόμενη ψηφιακή πλατφόρμα θα επιτρέπει στους ασφαλισμένους να ενημερώνονται εύκολα για τις αποδόσεις και τις παροχές των διαθέσιμων ταμείων, διευκολύνοντας τη σύγκριση μεταξύ διαφορετικών επιλογών.
Τι θα γίνει τελικά με τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης
Παρά τις συζητήσεις που έχουν κατά καιρούς ανοίξει γύρω από την αύξηση των ορίων ηλικίας, η κυβέρνηση δεν φαίνεται να προχωρά άμεσα σε αλλαγές.
Οι τελευταίες μελέτες δείχνουν ότι το προσδόκιμο ζωής δεν έχει επανέλθει πλήρως στα επίπεδα πριν από την πανδημία, γεγονός που καθυστερεί την ενεργοποίηση του μηχανισμού αναπροσαρμογής των ορίων.
Με βάση τη σημερινή εικόνα, τα γενικά όρια ηλικίας εκτιμάται ότι θα παραμείνουν σταθερά τουλάχιστον μέχρι το τέλος του 2027. Παρ’ όλα αυτά, δεν αποκλείεται να εξεταστούν προσαρμογές κατά την περίοδο 2028 έως 2030.
Η μεγάλη πρόκληση: το δημογραφικό
Η συζήτηση για το μέλλον του ασφαλιστικού συνδέεται άμεσα με τη δημογραφική εξέλιξη της χώρας. Η γήρανση του πληθυσμού και η μείωση των γεννήσεων δημιουργούν ισχυρές πιέσεις στο σύστημα.
Αντί όμως να επιλέξει άμεσες αυξήσεις στα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης, η κυβέρνηση επιχειρεί να ενισχύσει εναλλακτικές πηγές συνταξιοδοτικού εισοδήματος.
Η στρατηγική αυτή βασίζεται σε τρεις βασικούς άξονες:
-
ανάπτυξη του δεύτερου πυλώνα ασφάλισης
-
ενίσχυση της συμπληρωματικής ασφάλισης
-
διαφοροποίηση των πηγών εισοδήματος μετά τη συνταξιοδότηση
Το ερώτημα που μένει να απαντηθεί είναι αν το νέο μοντέλο θα καταφέρει να πείσει περισσότερους εργαζόμενους να συμμετάσχουν ενεργά, δημιουργώντας έτσι ένα πιο ανθεκτικό ασφαλιστικό σύστημα για τα επόμενα χρόνια.
