Μια απόφαση που αναμένεται να προκαλέσει αλυσιδωτές αντιδράσεις και να επηρεάσει την καθημερινότητα δεκάδων χιλιάδων δημοσίων υπαλλήλων συζητείται αυτές τις μέρες στην Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ). Πρόκειται για την πιλοτική δίκη που θα ξεκαθαρίσει εάν τα καταργημένα επιδόματα εορτών και αδείας – ο γνωστός 13ος και 14ος μισθός – μπορούν να επιστρέψουν στις αποδοχές των εργαζομένων του Δημοσίου.
Η υπόθεση αφορά την προσφυγή ενός μονίμου υπαλλήλου κατά του Δημοσίου, διεκδικώντας αποζημίωση για τα Δώρα που, όπως υποστηρίζει, έπρεπε να του καταβληθούν για τα έτη 2023 και 2024. Ο ενάγων στηρίζεται σε βασικά επιχειρήματα: ότι η απουσία των Δώρων αντιβαίνει στο Σύνταγμα και στο δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ότι η μη επαναφορά τους παραβιάζει την ισότητα και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια.
Στο πλευρό του προσφεύγοντα υπαλλήλου τάσσεται η ΑΔΕΔΥ, η οποία έχει παρέμβει επίσημα υπέρ του, επισημαίνοντας ότι η συγκεκριμένη υπόθεση αφορά ευρύτερα όλο το σώμα των δημοσίων υπαλλήλων. Στόχος τους είναι να αποκατασταθεί η αδικία που επέβαλαν τα μνημόνια, όταν, υπό το βάρος της οικονομικής κρίσης, καταργήθηκαν τα επιδόματα αυτά.
Η εισήγηση που παρουσιάστηκε στο ΣτΕ – και την οποία αποκάλυψαν μέσα ενημέρωσης – αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο να κριθεί θετικά η επιστροφή των επιδομάτων. Το επίμαχο σημείο βρίσκεται στην ερμηνεία της ευρωπαϊκής Οδηγίας για τον κατώτατο μισθό (2022/2041/ΕΕ), η οποία προβλέπει την ίση μεταχείριση εργαζομένων στον ιδιωτικό και δημόσιο τομέα. Αν το ΣτΕ αποδεχτεί αυτή τη γραμμή, τότε οι δημόσιοι υπάλληλοι θα μπορούσαν να αξιώσουν πλήρεις Δώρα, όπως ισχύει στον ιδιωτικό τομέα.
Η υπόθεση είναι ιδιαιτέρως σημαντική, καθώς αφορά όχι μόνο την αποκατάσταση των Δώρων, αλλά και το ευρύτερο ζήτημα της οικονομικής αξιοπρέπειας και της ίσης μεταχείρισης. Ο προσφεύγων υποστηρίζει ότι η μη επαναφορά τους έρχεται σε αντίθεση με την αρχή της αναλογικότητας, ενώ προσβάλλει τη δυνατότητα των υπαλλήλων να διαβιώνουν αξιοπρεπώς. Η κυβέρνηση, από την πλευρά της, επιμένει πως η επιλογή να μην επανέλθουν τα Δώρα είναι απολύτως νόμιμη και βασίζεται στις σημερινές δημοσιονομικές ανάγκες.
Σημαντικό σημείο της διαμάχης είναι η οικονομική κατάσταση της χώρας. Ο εκπαιδευτικός που κατέθεσε την αγωγή υποστηρίζει ότι πλέον δεν υπάρχουν τα δημοσιονομικά αδιέξοδα της εποχής των μνημονίων, άρα δεν δικαιολογείται η μη επαναφορά των Δώρων. Από την άλλη πλευρά, το Δημόσιο προειδοποιεί ότι η επιστροφή τους θα είχε τεράστιο κόστος, που θα μπορούσε να φτάσει τα 2,68 δισ. ευρώ ετησίως – με σοβαρό κίνδυνο να εκτροχιαστεί η δημοσιονομική πορεία της χώρας.
Μάλιστα, το κράτος υπογραμμίζει ότι οι δημόσιοι υπάλληλοι βρίσκονται σε διαφορετικό καθεστώς απασχόλησης, λόγω της μονιμότητας και της ιδιαιτερότητας της υπηρεσιακής τους κατάστασης. Αυτό, σύμφωνα με το Δημόσιο, δικαιολογεί τη διαφορά στους μισθούς και τις πρόσθετες παροχές, σε σχέση με τον ιδιωτικό τομέα. Σημειώνει επίσης ότι η οδηγία της Ε.Ε. δεν επιβάλλει υποχρεωτικά την καταβολή Δώρων, αλλά αφήνει περιθώρια στα κράτη-μέλη να προσαρμόσουν τις αμοιβές με βάση την οικονομική τους δυνατότητα.
Η εισήγηση του εισηγητή Συμβούλου του ΣτΕ, Ι. Μιχαλακόπουλου, καλεί το Δικαστήριο να εξετάσει διεξοδικά το αν η συγκεκριμένη Οδηγία δημιουργεί δικαίωμα για την πλήρη εξίσωση μισθών και Δώρων. Αν κριθεί ότι οι διατάξεις της ισχύουν και για τους δημόσιους υπαλλήλους, θα ανοίξει ο δρόμος για την καταβολή 14 μισθών και στο Δημόσιο. Σε αντίθετη περίπτωση, το καθεστώς θα παραμείνει ως έχει σήμερα, με 12 μισθούς.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν το ΣτΕ θα αποφασίσει ότι η μη καταβολή των Δώρων παραβιάζει θεμελιώδη δικαιώματα ή αν θα κρίνει ότι πρόκειται για ζήτημα εσωτερικής δημοσιονομικής πολιτικής, που δεν αφορά άμεσα το δίκαιο της Ε.Ε. Η απόφαση του ΣτΕ δεν αναμένεται άμεσα, καθώς θα ακολουθήσουν διασκέψεις και ενδεχομένως θα χρειαστεί να εκδοθεί μετά το καλοκαίρι. Όμως το αποτέλεσμα θα είναι καθοριστικό – όχι μόνο για τους μισθούς των δημοσίων υπαλλήλων, αλλά και για την ίδια την αρχή της ισότητας απέναντι στους εργαζομένους.
Εκατοντάδες χιλιάδες δημόσιοι υπάλληλοι περιμένουν με αγωνία την κρίσιμη απόφαση, που θα καθορίσει αν θα δουν επιτέλους τα «χαμένα» Δώρα να επιστρέφουν στους λογαριασμούς τους. Το επόμενο διάστημα αναμένεται καυτό, με τις συνδικαλιστικές οργανώσεις να πιέζουν για τη δικαίωση των αιτημάτων τους και την κυβέρνηση να αναζητά ισορροπίες ανάμεσα στις οικονομικές ανάγκες της χώρας και στις απαιτήσεις των εργαζομένων του Δημοσίου.
Μάθετε τα πάντα για ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ – ΔΥΠΑ – ΟΠΕΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΦΚΑ εδώ
