Μια δίκη που μπορεί να αλλάξει τα πάντα για τους δημόσιους υπαλλήλους ανοίγει την ερχόμενη Παρασκευή στο Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ). Το θέμα δεν είναι άλλο από την πιθανή επιστροφή του 13ου και 14ου μισθού στο Δημόσιο – ένα ζήτημα που παραμένει «παγωμένο» από τα χρόνια των Μνημονίων, αλλά ίσως βρει νομικό έρεισμα μετά από χρόνια.
Η υπόθεση αφορά τα Δώρα που καταργήθηκαν την περίοδο της δημοσιονομικής κρίσης, αλλά τώρα επανέρχονται στο προσκήνιο με όπλο τη νέα κοινοτική οδηγία για την εξίσωση των κατώτατων αμοιβών σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα. Η δίκη αυτή δεν είναι μια απλή διαδικασία – θεωρείται πιλοτική, που σημαίνει ότι η απόφαση θα έχει δεσμευτική ισχύ και για άλλες αντίστοιχες υποθέσεις στο μέλλον.
Στο επίκεντρο βρίσκεται μια προσφυγή εκπαιδευτικού, ο οποίος ζητά να του καταβληθούν τα Δώρα για τα έτη 2023 και 2024. Το ποσό που διεκδικεί φτάνει τα 6.278 ευρώ, υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα δεν αντιμετωπίζει πλέον οικονομικό αδιέξοδο και δεν δικαιολογείται η συνέχιση της περικοπής των Δώρων.
Ποιο είναι το «παράθυρο» που ίσως ανοίξει;
Το «κλειδί» βρίσκεται στην εισήγηση που παρουσίασε ο εισηγητής δικαστής στο ΣτΕ. Σύμφωνα με το έγγραφο αυτό, το Ανώτατο Δικαστήριο καλείται να ερμηνεύσει αν η νέα οδηγία της Ε.Ε. (2022/2041) για τον κατώτατο μισθό σημαίνει πλήρη εξίσωση των μισθών και, συνεπώς, και των Δώρων στον δημόσιο και ιδιωτικό τομέα.
Αν το ΣτΕ αποφανθεί ότι η οδηγία επιτάσσει την ίση μεταχείριση, τότε οι δημόσιοι υπάλληλοι θα πρέπει να λαμβάνουν όχι μόνο 12 μισθούς, αλλά και δύο επιπλέον, όπως συμβαίνει στον ιδιωτικό τομέα. Με άλλα λόγια, το Δημόσιο θα πρέπει να ξαναδώσει Δώρα Χριστουγέννων και Πάσχα, αλλά και επίδομα αδείας – συνολικά 14 μισθούς.
Το σημείο-κλειδί είναι η ερμηνεία που θα δοθεί στην οδηγία: Αν αφορά μόνο το κατώτατο επίπεδο μισθών ή αν επεκτείνεται και στο συνολικό αριθμό αποδοχών (δηλαδή τους «έξτρα» μισθούς που προκύπτουν από τα Δώρα).
Πόσο θα κοστίσει αν το Δημόσιο υποχρεωθεί να επαναφέρει τα Δώρα;
Οι οικονομικές διαστάσεις του ζητήματος είναι τεράστιες. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, η επιστροφή των Δώρων θα επιβάρυνε τον κρατικό προϋπολογισμό κατά 2,68 δισ. ευρώ κάθε χρόνο. Αν και οι νέοι δημοσιονομικοί κανόνες αφήνουν περιθώρια για πρόσθετες δαπάνες έως 1 δισ. ευρώ, το ποσό που απαιτείται για δύο επιπλέον μισθούς υπερβαίνει αυτό το όριο κατά πολύ.
Το υπουργείο Οικονομικών τονίζει τον κίνδυνο δημοσιονομικού εκτροχιασμού, καθώς μια τέτοια αύξηση του μισθολογικού κόστους θα μπορούσε να ενεργοποιήσει ξανά τη διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος, η οποία οδήγησε και στα Μνημόνια.
Ποια είναι η θέση του Δημοσίου;
Η πλευρά του Δημοσίου επιχειρεί να μπλοκάρει την αξίωση των εργαζομένων, προβάλλοντας τρία βασικά επιχειρήματα:
1️⃣ Η οδηγία της Ε.Ε. δεν θεσπίζει ρητή υποχρέωση για την καταβολή Δώρων, αλλά μόνο για την εξίσωση των κατώτατων μισθών.
2️⃣ Δεν παραβιάζονται θεμελιώδη δικαιώματα, αφού η μη χορήγηση Δώρων εντάσσεται σε ζητήματα εσωτερικής πολιτικής και δεν εμπίπτει άμεσα στο δίκαιο της Ε.Ε.
3️⃣ Οι δημόσιοι υπάλληλοι έχουν διαφορετικό καθεστώς από τους ιδιωτικούς υπαλλήλους, λόγω μονιμότητας και ιδιαιτεροτήτων στην πρόσληψη και την υπηρεσιακή τους εξέλιξη. Συνεπώς, σύμφωνα με την επιχειρηματολογία του κράτους, η μη θεσμοθέτηση Δώρων είναι δικαιολογημένη.
Πότε αναμένονται οι εξελίξεις;
Η απόφαση του ΣτΕ δεν αναμένεται άμεσα. Αν και οι διασκέψεις του δικαστηρίου ενδέχεται να ολοκληρωθούν το καλοκαίρι, η δημοσίευση της απόφασης πιθανότατα θα καθυστερήσει – ίσως ακόμα και αρκετούς μήνες μετά.
Πάντως, η υπόθεση αυτή θα αποτελέσει «πιλότο» και για χιλιάδες άλλες παρόμοιες προσφυγές που ήδη έχουν ασκηθεί ή θα ασκηθούν. Αν το ΣτΕ κάνει δεκτή την ερμηνεία της κοινοτικής οδηγίας ως υποχρεωτική και για τα Δώρα, τότε ανοίγει ο δρόμος για μια πρωτοφανή ανατροπή στο μισθολόγιο του Δημοσίου.
Ποιοι θα επωφεληθούν;
Η θετική έκβαση για τους εργαζομένους θα αφορά πρωτίστως όσους αμείβονται με τα εισαγωγικά κλιμάκια και τους χαμηλόμισθους δημοσίους υπαλλήλους – εκείνους που βρίσκονται πιο κοντά στα όρια του κατώτατου μισθού. Αν και η δίκη ξεκίνησε με έναν εκπαιδευτικό, αφορά έμμεσα εκατοντάδες χιλιάδες εργαζομένους.
Το «παράθυρο» για τον 13ο και 14ο μισθό δεν είναι βέβαιο ότι θα ανοίξει διάπλατα, αλλά το γεγονός και μόνο ότι το ΣτΕ εξετάζει το θέμα γεννά ελπίδες για επαναφορά έστω και μερική. Το επόμενο διάστημα αναμένεται να φέρει εντάσεις, καθώς οι δημόσιοι υπάλληλοι και οι συνδικαλιστικές οργανώσεις τους περιμένουν με αγωνία τις αποφάσεις που θα καθορίσουν αν τα Δώρα θα παραμείνουν παρελθόν… ή θα ξαναμπούν στους τραπεζικούς τους λογαριασμούς.
Μάθετε τα πάντα για ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ – ΔΥΠΑ – ΟΠΕΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΦΚΑ εδώ
