Πολλοί βλέπουν δύο συντάξεις στον λογαριασμό τους, αλλά λίγοι γνωρίζουν πώς επηρεάζονται οι πληρωμές από κρατήσεις, προσωπική διαφορά και τις ειδικές διατάξεις για τις συντάξεις χηρείας.
Χιλιάδες συνταξιούχοι στην Ελλάδα λαμβάνουν κάθε μήνα περισσότερες από μία συνταξιοδοτικές παροχές. Ωστόσο, το γεγονός ότι καταβάλλονται δύο συντάξεις δεν σημαίνει πάντα ότι το τελικό ποσό που φτάνει στον τραπεζικό λογαριασμό είναι αυτό που αναμένουν οι δικαιούχοι.
Οι κανόνες που εφαρμόζονται στις περιπτώσεις πολλαπλών συντάξεων είναι αρκετά σύνθετοι και σε πολλές περιπτώσεις προκαλούν μειώσεις ή διαφοροποιήσεις στα ποσά που καταβάλλονται. Ιδιαίτερα προσεκτικοί θα πρέπει να είναι όσοι λαμβάνουν σύνταξη χηρείας παράλληλα με δική τους σύνταξη, καθώς εκεί εντοπίζονται οι περισσότερες μεταβολές.
Ποιοι συνταξιούχοι λαμβάνουν δύο συντάξεις
Η καταβολή δύο διαφορετικών συντάξεων δεν αποτελεί σπάνιο φαινόμενο. Αντίθετα, αφορά μεγάλο αριθμό δικαιούχων που έχουν ασφαλιστεί σε διαφορετικά καθεστώτα ή δικαιούνται παροχές από διαφορετικές αιτίες.
Συγκεκριμένα, δύο συντάξεις μπορεί να λαμβάνει κάποιος όταν:
- Διαθέτει δική του σύνταξη γήρατος και παράλληλα σύνταξη λόγω θανάτου συζύγου.
- Λαμβάνει σύνταξη αναπηρίας και ταυτόχρονα άλλη ασφαλιστική παροχή.
- Έχει συνταξιοδοτικά δικαιώματα από διαφορετικούς ασφαλιστικούς φορείς.
- Εισπράττει κύρια και επικουρική σύνταξη.
- Δικαιούται παροχές από διαδοχική ή παράλληλη ασφάλιση.
Η πιο συνηθισμένη περίπτωση είναι εκείνη των συνταξιούχων που λαμβάνουν δική τους σύνταξη και παράλληλα σύνταξη χηρείας μετά την απώλεια του συζύγου τους.
Τι αλλάζει στη σύνταξη χηρείας μετά την τριετία
Ένα από τα σημαντικότερα σημεία που πρέπει να γνωρίζουν οι δικαιούχοι αφορά τη σύνταξη χηρείας και τον τρόπο υπολογισμού της με την πάροδο του χρόνου.
Κατά τα πρώτα τρία χρόνια από την απονομή της, η σύνταξη χηρείας καταβάλλεται στο 70% της σύνταξης που λάμβανε ο θανών ασφαλισμένος ή συνταξιούχος.
Μετά την ολοκλήρωση της τριετίας, όμως, τα δεδομένα μπορεί να αλλάξουν. Εφόσον ο επιζών σύζυγος εργάζεται ή λαμβάνει δική του σύνταξη, προβλέπεται η δυνατότητα μείωσης της παροχής, με βάση το ισχύον θεσμικό πλαίσιο και τις αποφάσεις που εφαρμόζονται από τον e-ΕΦΚΑ.
Η εξέλιξη αυτή είναι καθοριστική για χιλιάδες νοικοκυριά, καθώς μπορεί να επηρεάσει αισθητά το τελικό εισόδημα που λαμβάνουν κάθε μήνα.
Η προσωπική διαφορά και οι αυξήσεις που δεν φαίνονται
Ένα ακόμη στοιχείο που δημιουργεί συχνά σύγχυση στους συνταξιούχους είναι η λεγόμενη προσωπική διαφορά.
Σε πολλές περιπτώσεις, οι αυξήσεις που ανακοινώνονται στις συντάξεις δεν μεταφράζονται σε αντίστοιχη αύξηση του ποσού που καταλήγει στην τσέπη του δικαιούχου. Αυτό συμβαίνει επειδή η αύξηση χρησιμοποιείται για να μειώσει την προσωπική διαφορά που έχει καταγραφεί στη σύνταξη.
Έτσι, αρκετοί συνταξιούχοι βλέπουν στα ενημερωτικά σημειώματα ότι έχουν λάβει αύξηση, χωρίς όμως να παρατηρούν ουσιαστική μεταβολή στο ποσό που πιστώνεται στον λογαριασμό τους.
Για τον λόγο αυτό θεωρείται απαραίτητος ο τακτικός έλεγχος των ενημερωτικών συντάξεων.
Πέντε σημεία που πρέπει να ελέγξουν άμεσα οι δικαιούχοι
Οι συνταξιούχοι που λαμβάνουν περισσότερες από μία παροχές καλό είναι να εξετάζουν προσεκτικά τα στοιχεία των πληρωμών τους.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στα εξής:
- Αν η δεύτερη σύνταξη επηρεάζει το ύψος της σύνταξης χηρείας.
- Αν εξακολουθεί να υπάρχει προσωπική διαφορά.
- Αν οι αυξήσεις αποτυπώνονται πραγματικά στις καταβολές.
- Αν εφαρμόζονται κρατήσεις που μειώνουν το καθαρό ποσό.
- Αν τα προσωπικά και ασφαλιστικά στοιχεία είναι σωστά καταχωρημένα στον e-ΕΦΚΑ.
Η έγκαιρη διαπίστωση τυχόν λαθών μπορεί να αποτρέψει καθυστερήσεις ή απώλειες χρημάτων.
Τι ισχύει για όσους συνεχίζουν να εργάζονται
Αρκετοί συνταξιούχοι εξακολουθούν να εργάζονται μετά τη συνταξιοδότησή τους. Στις περιπτώσεις αυτές υπάρχουν συγκεκριμένες υποχρεώσεις απέναντι στον e-ΕΦΚΑ.
Οι εργαζόμενοι συνταξιούχοι οφείλουν να δηλώνουν την επαγγελματική τους δραστηριότητα μέσω της ειδικής ηλεκτρονικής πλατφόρμας του φορέα.
Ωστόσο, υπάρχει σημαντική εξαίρεση για όσους λαμβάνουν σύνταξη λόγω θανάτου. Σύμφωνα με τις διευκρινίσεις του e-ΕΦΚΑ, οι συνταξιούχοι χηρείας που εργάζονται δεν υποχρεούνται να υποβάλουν σχετική δήλωση στην ειδική υπηρεσία εργαζόμενων συνταξιούχων και δεν επιβαρύνονται με τον αντίστοιχο πόρο.
Η συγκεκριμένη πρόβλεψη αποτελεί σημαντική διευκόλυνση για χιλιάδες δικαιούχους που παραμένουν ενεργοί στην αγορά εργασίας.
Τι πρέπει να κάνουν οι συνταξιούχοι
Οι ειδικοί συμβουλεύουν όσους λαμβάνουν δύο συντάξεις να ελέγχουν τακτικά τα ενημερωτικά τους σημειώματα και να παρακολουθούν κάθε αλλαγή που αφορά την προσωπική διαφορά, τις κρατήσεις και τις διατάξεις για τις συντάξεις χηρείας.
Η σωστή ενημέρωση μπορεί να αποτρέψει δυσάρεστες εκπλήξεις και να βοηθήσει τους δικαιούχους να γνωρίζουν ακριβώς τι δικαιούνται και γιατί το ποσό που καταβάλλεται κάθε μήνα ενδέχεται να διαφέρει από τις αρχικές προσδοκίες τους.
