Ανάσα ρευστότητας αναμένεται να πάρουν χιλιάδες αγρότες μέσα στις επόμενες εβδομάδες, καθώς το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης ετοιμάζει ένα κύμα πληρωμών που θα «πέσει» στην αγορά πριν το τέλος Νοεμβρίου. Το σχέδιο περιλαμβάνει δύο βασικές αγροτικές ενισχύσεις, αλλά και την έναρξη καταβολών για αποζημιώσεις και εκκρεμή προγράμματα, δίνοντας το στίγμα μιας ευρύτερης προσπάθειας στήριξης του πρωτογενούς τομέα.
Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα του Υπουργείου, οι παραγωγοί θα δουν χρήματα να πιστώνονται στους λογαριασμούς τους από δύο βασικές πηγές:
την προκαταβολή της Βασικής Ενίσχυσης 2025, και
την πληρωμή του “Μέτρου 23”, το οποίο αφορά αποζημιώσεις αγροτών που υπέστησαν ζημιές από φυσικές καταστροφές.
Το συνολικό ποσό που αναμένεται να διανεμηθεί μέσω του συγκεκριμένου μέτρου ξεπερνά τα 178 εκατομμύρια ευρώ, ενισχύοντας σημαντικά την οικονομική ανάσα των πληγέντων.
Πληρωμές – εξπρές και «ξεπαγώματα» εκκρεμοτήτων
Η κυβέρνηση, μετά και την πρόσφατη εξαγγελία του πρωθυπουργού για αύξηση 50% στο ανώτατο όριο επιστροφής ΕΦΚ πετρελαίου, στοχεύει να κλείσει το έτος με ένα εκτεταμένο πακέτο πληρωμών προς τους αγρότες.
Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, σε συνεργασία με τον ΕΛΓΑ και τον ΟΠΕΚΕΠΕ, έχει θέσει ως προτεραιότητα την επιτάχυνση όλων των εκκρεμών προγραμμάτων, ώστε τα χρήματα να φτάσουν στους δικαιούχους πριν το τέλος του 2025.
Ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Κώστας Τσιάρας παρουσίασε το αναλυτικό πλάνο των πληρωμών, υπογραμμίζοντας ότι μέσα στους επόμενους μήνες θα ολοκληρωθούν:
οι καταβολές οκτώ εκκρεμών προγραμμάτων, όπως τα «Σπάνιες Φυλές», «Κομφούζιο» και «Παλιά Βιολογικά»,
η εξόφληση της Βασικής Ενίσχυσης,
οι αποζημιώσεις του ΕΛΓΑ για ζημιές από παγετό,
και οι προκαταβολές για την ανασύσταση φυτικού κεφαλαίου στη Θεσσαλία, μετά την καταστροφική κακοκαιρία Daniel.
Στόχος, σύμφωνα με τον υπουργό, είναι να υπάρξει πλήρης ομαλοποίηση των πληρωμών και σταδιακή αποκατάσταση της εμπιστοσύνης μεταξύ κράτους και αγροτών.
ΟΠΕΚΕΠΕ: «Γρίφος» η νέα εποχή πληρωμών
Ο κ. Τσιάρας αναφέρθηκε ιδιαίτερα στη μεταρρύθμιση του ΟΠΕΚΕΠΕ, η οποία βρίσκεται σε εξέλιξη. Όπως εξήγησε, πρόκειται για μια «εξαιρετικά απαιτητική αλλά απολύτως αναγκαία» διαδικασία, που έχει στόχο τη διαφάνεια και την αξιοκρατία στις πληρωμές.
Οι καθυστερήσεις που παρατηρήθηκαν το προηγούμενο διάστημα, σύμφωνα με τον ίδιο, οφείλονται στις αυξημένες απαιτήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Με δύο επίσημες επιστολές, οι Βρυξέλλες έχουν ζητήσει να προηγούνται πλήρεις έλεγχοι πριν από κάθε καταβολή, ώστε να διασφαλιστεί ότι τα κονδύλια φτάνουν μόνο σε δικαιούχους και ότι δεν υπάρχει καμία παρατυπία στη ροή των κοινοτικών χρημάτων.
Αυτό το νέο σύστημα, αν και πιο αυστηρό, θεωρείται απαραίτητο για να εξασφαλιστεί η αδιάλειπτη ροή ευρωπαϊκών κονδυλίων προς την Ελλάδα και για να αποφευχθούν μελλοντικές κυρώσεις ή επιστροφές ποσών.
Προς σταθερότητα και ρευστότητα στον πρωτογενή τομέα
Με τις πληρωμές να προχωρούν και τα προγράμματα στήριξης να «τρέχουν» με ταχείς ρυθμούς, η κυβέρνηση επιχειρεί να δημιουργήσει ένα σταθερό πλαίσιο ρευστότητας για τους ανθρώπους της γης.
Η άμεση στόχευση είναι να ενισχυθούν οι αγρότες που αντιμετωπίζουν αυξημένα κόστη παραγωγής – από τα λιπάσματα μέχρι το καύσιμο – και να δοθεί οξυγόνο σε μια αγορά που παλεύει να σταθεί όρθια μετά από αλλεπάλληλες φυσικές καταστροφές και αυξήσεις.
Παράλληλα, προχωρούν και οι αποζημιώσεις μέσω ΕΛΓΑ για τις ζημιές που προκάλεσαν τα έντονα καιρικά φαινόμενα της χρονιάς, με έμφαση στις περιοχές που επλήγησαν περισσότερο. Οι πρώτες πληρωμές έχουν ήδη ξεκινήσει και αναμένεται να συνεχιστούν σε κύματα έως το τέλος του έτους.
Το μήνυμα του Υπουργείου: «Πληρωμές με συνέπεια, διαφάνεια και αξιοπιστία»
Ο υπουργός τόνισε ότι το νέο πλαίσιο δεν στοχεύει απλώς σε ταχύτερες καταβολές, αλλά στη δημιουργία ενός διαφανούς και αξιόπιστου μηχανισμού πληρωμών.
Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, «προχωρούμε σε μια συνολική επανεκκίνηση του ΟΠΕΚΕΠΕ, ώστε κάθε ευρώ που φεύγει από το κράτος να φτάνει εκεί που πραγματικά πρέπει».
Η κυβέρνηση φαίνεται αποφασισμένη να αποκαταστήσει τη σχέση εμπιστοσύνης με τον αγροτικό κόσμο, μετά από χρόνια καθυστερήσεων, γραφειοκρατικών εμποδίων και ασάφειας στα προγράμματα ενίσχυσης.
Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι πως τα επόμενα δύο χρόνια θα είναι μεταβατικά, με το 2026 να σηματοδοτεί την πλήρη μετάβαση σε ένα νέο, σταθερό μοντέλο πληρωμών.
Μια ανάσα αισιοδοξίας για τους παραγωγούς
Η «διπλή ανάσα» του Νοεμβρίου δίνει ένα θετικό μήνυμα στην ύπαιθρο. Παρότι οι προκλήσεις για τον αγροτικό τομέα παραμένουν μεγάλες – από τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής μέχρι τα κόστη ενέργειας – οι επικείμενες πληρωμές και η ενίσχυση της ρευστότητας δημιουργούν συνθήκες αισιοδοξίας.
Οι αγρότες περιμένουν πλέον οι υποσχέσεις να γίνουν πράξη. Αν οι πληρωμές προχωρήσουν όπως έχει ανακοινωθεί, ο Νοέμβριος θα μπορούσε να είναι ο μήνας που αλλάζει το κλίμα στην ελληνική ύπαιθρο.
