Χιλιάδες οδηγοί αναρωτιούνται τι προβλέπει η νομοθεσία για τα ηλικιακά όρια στην οδήγηση. Ποιοι σταματούν στα 65, ποιοι στα 69 και τι ισχύει τελικά για τους οδηγούς Ι.Χ.
Η συζήτηση γύρω από τα ηλικιακά όρια των οδηγών επανέρχεται στο προσκήνιο, καθώς η γήρανση του πληθυσμού και η ανάγκη για μεγαλύτερη οδική ασφάλεια φέρνουν ξανά στο τραπέζι το ερώτημα: Υπάρχει ηλικία στην οποία χάνεται οριστικά το δίπλωμα οδήγησης;
Το θέμα απασχολεί όχι μόνο την Ελλάδα αλλά και ολόκληρη την Ευρώπη, καθώς οι χώρες αναζητούν τη χρυσή τομή ανάμεσα στην ασφάλεια των μετακινήσεων και στο δικαίωμα των ηλικιωμένων πολιτών να παραμένουν αυτόνομοι.
Οι δύο απόψεις για τους ηλικιωμένους οδηγούς
Από τη μία πλευρά, αρκετοί ειδικοί θεωρούν ότι οι οδηγοί προχωρημένης ηλικίας θα πρέπει να υποβάλλονται σε πιο συχνούς και αυστηρούς ελέγχους προκειμένου να διατηρούν την άδεια οδήγησής τους.
Από την άλλη, πολλοί υποστηρίζουν ότι η ηλικία από μόνη της δεν μπορεί να αποτελεί κριτήριο αποκλεισμού, καθώς η οδηγική ικανότητα διαφέρει σημαντικά από άνθρωπο σε άνθρωπο.
Η συζήτηση γίνεται ακόμη πιο σύνθετη λόγω του γεγονότος ότι δεν υπάρχει ενιαίο ευρωπαϊκό σύστημα ανανέωσης αδειών οδήγησης, με κάθε κράτος-μέλος να εφαρμόζει τους δικούς του κανόνες.
Ποιοι επαγγελματίες οδηγοί σταματούν στα 65 έτη
Στην Ελλάδα τα πιο αυστηρά ηλικιακά όρια αφορούν τους επαγγελματίες οδηγούς που μεταφέρουν επιβάτες.
Συγκεκριμένα, οι οδηγοί σχολικών λεωφορείων δεν μπορούν να συνεχίσουν να ασκούν το επάγγελμά τους μετά τη συμπλήρωση του 65ου έτους της ηλικίας τους.
Η συγκεκριμένη κατηγορία θεωρείται ιδιαίτερα ευαίσθητη, καθώς αφορά τη μεταφορά μαθητών και απαιτεί αυξημένα επίπεδα ασφάλειας.
Ποιοι μπορούν να οδηγούν έως τα 69 χρόνια
Για τους οδηγούς φορτηγών, τους οδηγούς λεωφορείων που δεν εκτελούν σχολικά δρομολόγια, αλλά και για τους οδηγούς ταξί, το ανώτατο ηλικιακό όριο φτάνει στα 69 έτη.
Ωστόσο, ειδικά για τους επαγγελματίες οδηγούς ταξί, μετά τη συμπλήρωση των 67 ετών απαιτείται ανανέωση της άδειας οδήγησης ανά διετία, συνοδευόμενη από τις προβλεπόμενες ιατρικές εξετάσεις.
Τι ισχύει για τους οδηγούς Ι.Χ.
Σε αντίθεση με τους επαγγελματίες οδηγούς, για τους κατόχους διπλώματος Ι.Χ. δεν υπάρχει ηλικιακό όριο που να οδηγεί αυτόματα στην οριστική αφαίρεση της άδειας οδήγησης.
Αυτό σημαίνει ότι ένας οδηγός μπορεί να συνεχίσει να οδηγεί και μετά τα 70, τα 80 ή ακόμη και τα 90 χρόνια, εφόσον πληροί τις απαραίτητες προϋποθέσεις υγείας και περνά επιτυχώς τις προβλεπόμενες διαδικασίες ανανέωσης.
Για τα παλαιά χάρτινα διπλώματα, αλλά και για πολλές άδειες νέου τύπου που είχαν εκδοθεί πριν από το 2013, η πρώτη υποχρεωτική ανανέωση πραγματοποιείται με τη συμπλήρωση του 65ου έτους της ηλικίας του οδηγού.
Αντίστοιχα, για τα διπλώματα σε μορφή κάρτας που εκδόθηκαν από τον Ιανουάριο του 2014 και μετά, η ανανέωση γίνεται μετά την πάροδο 15 ετών από την ημερομηνία έκδοσης.
Οι ιατρικές εξετάσεις είναι το «κλειδί»
Σε κάθε περίπτωση, η ανανέωση της άδειας οδήγησης συνοδεύεται από τις απαραίτητες ιατρικές εξετάσεις, μέσω των οποίων διαπιστώνεται αν ο οδηγός εξακολουθεί να διαθέτει την απαιτούμενη σωματική και πνευματική ικανότητα για ασφαλή οδήγηση.
Ουσιαστικά, το ελληνικό σύστημα δεν βασίζεται σε ένα απόλυτο ηλικιακό όριο για τους οδηγούς Ι.Χ., αλλά στην περιοδική αξιολόγηση της καταλληλότητας κάθε πολίτη.
Η μεγάλη πρόκληση των επόμενων ετών
Με τον μέσο όρο ηλικίας να αυξάνεται διαρκώς στην Ελλάδα και την Ευρώπη, το ζήτημα των ηλικιωμένων οδηγών αναμένεται να απασχολήσει ακόμη περισσότερο τις αρμόδιες αρχές τα επόμενα χρόνια.
Η πρόκληση είναι να διατηρηθεί η ισορροπία ανάμεσα στην οδική ασφάλεια και στο δικαίωμα των πολιτών μεγαλύτερης ηλικίας να παραμένουν ενεργοί και ανεξάρτητοι στις καθημερινές τους μετακινήσεις.
