Μια νέα εποχή ελέγχων στις αγροτικές επιδοτήσεις φαίνεται να ξεκινά στην Ελλάδα. Με τη βοήθεια δορυφόρων, τεχνολογιών γεωεντοπισμού και εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης, οι αρχές σχεδιάζουν να παρακολουθούν με πολύ μεγαλύτερη ακρίβεια τις αγροτικές και κτηνοτροφικές εκτάσεις. Στόχος είναι να εντοπίζονται εγκαίρως λάθη, ανακριβείς δηλώσεις ή ακόμη και περιπτώσεις απάτης που οδηγούν σε παράνομη καταβολή ενισχύσεων.
Οι αλλαγές αυτές εντάσσονται στο νέο αναθεωρημένο Στρατηγικό Σχέδιο της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων για την περίοδο 2025-2029, το οποίο προβλέπει εκτεταμένο ψηφιακό μετασχηματισμό των ελέγχων και των διαδικασιών καταβολής αγροτικών ενισχύσεων.
Νέο ψηφιακό «μάτι» πάνω από τα χωράφια
Κεντρικό ρόλο στο νέο σύστημα θα έχει το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ). Μέσα από αυτό θα συγκεντρώνονται δεδομένα που αφορούν τις αγροτικές εκτάσεις, τη χρήση τους και τις δραστηριότητες που δηλώνονται από παραγωγούς και κτηνοτρόφους.
Τα στοιχεία αυτά θα διασταυρώνονται με δεδομένα γεωεντοπισμού και δορυφορικής παρακολούθησης. Με αυτόν τον τρόπο, οι αρχές θα μπορούν να επιβεβαιώνουν αν μια καλλιέργεια υπάρχει πράγματι στο σημείο που δηλώνεται ή αν μια έκταση χρησιμοποιείται όπως αναφέρεται στις αιτήσεις ενίσχυσης.
Η δημιουργία ενός σύγχρονου γεωχωρικού ψηφιακού χάρτη της χώρας αποτελεί βασικό στόχο του σχεδίου. Μέσω τεχνολογιών τεχνητής νοημοσύνης θα αναλύονται μεγάλοι όγκοι δεδομένων, ώστε να εντοπίζονται αποκλίσεις μεταξύ των δηλώσεων και της πραγματικής εικόνας στο πεδίο.
Τεχνητή νοημοσύνη για τον εντοπισμό παρατυπιών
Οι νέες εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης θα λειτουργούν ως ένα «έξυπνο φίλτρο» που θα εξετάζει τις αιτήσεις ενισχύσεων. Τα συστήματα θα αξιολογούν τις πληροφορίες που δηλώνονται, θα συγκρίνουν δεδομένα από πολλαπλές βάσεις και θα εντοπίζουν πιθανές ασυμφωνίες.
Αν για παράδειγμα δηλωθεί μια μεγάλη καλλιεργήσιμη έκταση ή μια συγκεκριμένη αγροτική δραστηριότητα που δεν επιβεβαιώνεται από τα δορυφορικά δεδομένα, το σύστημα θα μπορεί να σημάνει συναγερμό για περαιτέρω έλεγχο.
Με αυτόν τον τρόπο επιχειρείται να μειωθούν τα φαινόμενα καταχρηστικής είσπραξης επιδοτήσεων, αλλά και να επιταχυνθεί η διαδικασία ελέγχου για τις νόμιμες αιτήσεις.
Ψηφιακή καταγραφή ζωικού κεφαλαίου
Ένα ακόμη σημαντικό στοιχείο του σχεδίου αφορά την καταγραφή του ζωικού κεφαλαίου της χώρας. Προβλέπεται η δημιουργία μιας ενιαίας ψηφιακής βάσης δεδομένων όπου θα καταγράφονται και θα παρακολουθούνται τα ζώα εκτροφής.
Η βάση αυτή θα επιτρέπει καλύτερη ιχνηλασιμότητα και πιο αξιόπιστη παρακολούθηση των δηλώσεων που υποβάλλουν οι κτηνοτρόφοι. Παράλληλα θα διευκολύνει τις διασταυρώσεις στοιχείων μεταξύ διαφορετικών υπηρεσιών και συστημάτων.
Με την αξιοποίηση των δεδομένων αυτών οι αρμόδιες αρχές θα μπορούν να εντοπίζουν ταχύτερα ασυμφωνίες και να διασφαλίζουν ότι οι ενισχύσεις καταβάλλονται μόνο σε όσους πραγματικά τις δικαιούνται.
Διασταυρώσεις σε όλες τις αιτήσεις επιδοτήσεων
Σύμφωνα με το στρατηγικό σχέδιο, έως το 2029 στόχος είναι να πραγματοποιούνται ψηφιακές διασταυρώσεις σε όλες τις αιτήσεις που υποβάλλονται για αγροτικές ενισχύσεις μέσω του ΟΣΔΕ.
Για να επιτευχθεί αυτό προβλέπονται:
-
πλήρης ψηφιοποίηση των διαδικασιών ελέγχου και πληρωμής ενισχύσεων
-
αυτοματοποιημένη προσυμπλήρωση στοιχείων στις αιτήσεις
-
ανάπτυξη συστημάτων αυτοματοποιημένων ελέγχων
-
διασύνδεση πληροφοριακών συστημάτων μεταξύ διαφορετικών φορέων
-
αξιοποίηση ανάλυσης κινδύνου για στοχευμένους ελέγχους
Η νέα προσέγγιση αναμένεται να επιτρέπει ταχύτερη αξιολόγηση των αιτήσεων και πιο αποτελεσματική εκκαθάριση των πληρωμών.
Στόχος η έγκαιρη ανίχνευση απάτης
Ένα από τα βασικά ζητήματα που επιχειρεί να αντιμετωπίσει το σχέδιο είναι η έγκαιρη ανίχνευση μη συμμορφούμενων συμπεριφορών. Μέσω της συλλογής και ανάλυσης δεδομένων σε πραγματικό χρόνο θα είναι δυνατός ο εντοπισμός ύποπτων μοτίβων και παρατυπιών.
Παράλληλα θα ενεργοποιούνται μηχανισμοί για την ανάκτηση ποσών που έχουν καταβληθεί αχρεωστήτως ως επιδοτήσεις. Η χρήση προηγμένων τεχνολογιών θεωρείται κρίσιμη για την προστασία των δημόσιων πόρων και την ενίσχυση της διαφάνειας στο σύστημα ενισχύσεων.
Ευρύτερος στόχος: περισσότερη συμμόρφωση και λιγότερη φοροδιαφυγή
Το στρατηγικό σχέδιο της ΑΑΔΕ δεν περιορίζεται μόνο στον αγροτικό τομέα. Περιλαμβάνει μια σειρά από ευρύτερες παρεμβάσεις που αφορούν τη φορολογική συμμόρφωση και την αύξηση των δημόσιων εσόδων.
Μεταξύ των βασικών στόχων μέχρι το 2029 είναι:
-
αύξηση των εμπρόθεσμων δηλώσεων φόρου εισοδήματος στο 96%
-
επίτευξη ποσοστού 99% στις εμπρόθεσμες δηλώσεις ΦΠΑ
-
αύξηση των εμπρόθεσμων πληρωμών φόρων στο 90%
-
αυτοματοποιημένες επιστροφές φόρων εντός 30 ημερών για τη συντριπτική πλειονότητα των δικαιούχων
-
μείωση του κενού ΦΠΑ ώστε να προσεγγίσει τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Παράλληλα προγραμματίζεται η δημιουργία ενός κεντρικού μηχανισμού συντονισμού φορολογικών και τελωνειακών ελέγχων, ο οποίος θα αξιοποιεί τεχνικές τεχνητής νοημοσύνης και μηχανικής μάθησης για τον εντοπισμό φοροδιαφυγής, λαθρεμπορίου και οικονομικού εγκλήματος.
Η επόμενη μέρα για τον αγροτικό έλεγχο
Η ενσωμάτωση δορυφορικών δεδομένων, τεχνητής νοημοσύνης και ψηφιακών διασταυρώσεων σηματοδοτεί μια σημαντική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο θα παρακολουθούνται οι αγροτικές επιδοτήσεις τα επόμενα χρόνια.
Αν το σχέδιο εφαρμοστεί πλήρως, οι έλεγχοι θα γίνουν πιο γρήγοροι, πιο ακριβείς και λιγότερο εξαρτημένοι από παραδοσιακές διαδικασίες επιτόπιων επιθεωρήσεων.
Ταυτόχρονα, η αυξημένη διαφάνεια και η δυνατότητα συνεχούς παρακολούθησης των δεδομένων αναμένεται να περιορίσουν σημαντικά τα περιθώρια παρατυπιών, διασφαλίζοντας ότι οι ενισχύσεις καταλήγουν στους πραγματικούς δικαιούχους.
