Ένα ευρύ πακέτο νομοθετικών παρεμβάσεων που αγγίζει ταυτόχρονα το οξύ πρόβλημα της στέγασης, τη λειτουργία της αγοράς ακινήτων και την κοινωνική συνοχή παρουσίασε η κυβέρνηση στο υπουργικό συμβούλιο που συνεδρίασε τη Δευτέρα το πρωί στο Μέγαρο Μαξίμου. Οι πρωτοβουλίες, τις οποίες ανέπτυξαν οι αρμόδιοι υπουργοί, εντάσσονται στο πλαίσιο των εξαγγελιών του Πρωθυπουργού και φιλοδοξούν να δώσουν απαντήσεις σε χρόνια αδιέξοδα, από την εκτίναξη των ενοικίων μέχρι τη στήριξη των πιο ευάλωτων κοινωνικών ομάδων.
Στον πυρήνα των μέτρων βρίσκεται η ανακούφιση συγκεκριμένων επαγγελματικών κατηγοριών που καλούνται να υπηρετήσουν μακριά από τον τόπο μόνιμης κατοικίας τους. Η κυβέρνηση προχωρά στην επιστροφή δύο ενοικίων, αντί ενός που ίσχυε μέχρι σήμερα, για εκπαιδευτικούς της δημόσιας εκπαίδευσης, γιατρούς και νοσηλευτές. Το μέτρο εφαρμόζεται χωρίς εισοδηματικά κριτήρια και αφορά όσους μισθώνουν κατοικία εκτός Περιφέρειας Αττικής –με εξαίρεση την Περιφερειακή Ενότητα Νήσων– και εκτός της Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, περίπου 50.000 εργαζόμενοι στον κρίσιμο αυτό πυλώνα του Δημοσίου αναμένεται να ωφεληθούν άμεσα.
Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση παρεμβαίνει δυναμικά στο πεδίο των βραχυχρόνιων μισθώσεων, επιχειρώντας να περιορίσει τις στρεβλώσεις που έχουν οδηγήσει σε δραματική συρρίκνωση της διαθέσιμης κατοικίας για μόνιμους κατοίκους. Στο στόχαστρο μπαίνει πλέον και η Α΄ Δημοτική Κοινότητα του Δήμου Θεσσαλονίκης, όπου εισάγονται περιορισμοί αντίστοιχοι με εκείνους που εφαρμόζονται ήδη στο 1ο, 2ο και 3ο Δημοτικό Διαμέρισμα του Δήμου Αθηναίων. Παράλληλα, προβλέπεται ότι σε περίπτωση μεταβίβασης ακινήτου που βρίσκεται σε περιοχή με ενεργούς περιορισμούς, το ακίνητο διαγράφεται αυτομάτως από το Μητρώο Ακινήτων Βραχυχρόνιας Διαμονής και δεν μπορεί να επανενταχθεί για όσο διάστημα ισχύει το σχετικό καθεστώς. Πρόκειται για ρύθμιση που στοχεύει να αποτρέψει την καταστρατήγηση των κανόνων μέσω αλλαγής ιδιοκτησίας.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και το νέο πρόγραμμα «Κατασκευάζω–Νοικιάζω» (Build to Rent), το οποίο φιλοδοξεί να αυξήσει ουσιαστικά το απόθεμα προσιτής κατοικίας. Μέσω του σχήματος αυτού, νομικά πρόσωπα που δραστηριοποιούνται στις κατασκευές ή στη διαχείριση ακινήτων αποκτούν τη δυνατότητα είτε να ανεγείρουν νέες κατοικίες είτε να μετατρέψουν υφιστάμενα κτίρια άλλης χρήσης σε οικιστικά. Η βασική προϋπόθεση είναι τα ακίνητα να διατεθούν αποκλειστικά για μακροχρόνια μίσθωση, διάρκειας τουλάχιστον δέκα ετών, με προκαθορισμένο ενοίκιο. Ως κίνητρο, το εισόδημα από τα ενοίκια θα εκπίπτει από τον φόρο εισοδήματος των εταιρειών που συμμετέχουν, ενισχύοντας τη βιωσιμότητα του εγχειρήματος.
Πέρα από τη στέγη, το υπό κατάθεση νομοσχέδιο περιλαμβάνει ένα εκτεταμένο πλέγμα ρυθμίσεων κοινωνικής πολιτικής. Στο πρώτο κεφάλαιο επιχειρείται ο εκσυγχρονισμός και η συστηματοποίηση του θεσμικού πλαισίου που διέπει τη λειτουργία, την πιστοποίηση και τη χρηματοδότηση των φορέων κοινωνικής φροντίδας, με στόχο την άρση επικαλύψεων και ασάφειας. Ακολουθεί η καθιέρωση ενιαίου κανονισμού για τα αναπηρικά επιδόματα του ΟΠΕΚΑ, ώστε να υπάρξει σαφήνεια και ίση μεταχείριση των δικαιούχων.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην ενδυνάμωση των ατόμων με αναπηρία. Θεσπίζεται ειδικό πρόγραμμα επιμόρφωσης για άτομα με αναπηρία όρασης, εστιάζοντας στην κινητικότητα, τον προσανατολισμό και τις δεξιότητες καθημερινής διαβίωσης, ενώ επεκτείνεται η εφαρμογή του θεσμού του «Προσωπικού Βοηθού». Παράλληλα, στην Εθνική Πύλη Αναπηρίας δημιουργούνται νέα μητρώα δομών και δικαιούχων, ενώ η Κάρτα Αναπηρίας χορηγείται πλέον και σε όσους λαμβάνουν αναπηρικά επιδόματα.
Το πακέτο ολοκληρώνεται με την αναμόρφωση και διεύρυνση του προγράμματος μετεγκατάστασης από την Περιφερειακή Ενότητα Έβρου προς περισσότερες ακριτικές περιοχές, στοχεύοντας τόσο στην ενίσχυση της περιφερειακής συνοχής όσο και στην αντιμετώπιση της δημογραφικής συρρίκνωσης.
Συνολικά, οι παρεμβάσεις επιχειρούν να αντικαταστήσουν ένα παρωχημένο, κατακερματισμένο και συχνά αντιφατικό πλαίσιο με ένα πιο λειτουργικό και ψηφιακά οργανωμένο σύστημα. Στόχος είναι η απλούστευση των διαδικασιών, η ενίσχυση της διαφάνειας και η αποτελεσματικότερη στήριξη όσων έχουν πραγματικά ανάγκη, σε μια περίοδο που η στέγη και η κοινωνική προστασία βρίσκονται στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης.
