Σε ισχύ η 10ετής παραγραφή οφειλών προς τον ΕΦΚΑ. Δείτε ποιοι ασφαλισμένοι μπορούν να διαγράψουν χρέη, πότε παραγράφονται οι εισφορές και πώς γίνεται η αίτηση.

Παραγράφονται χρέη στον ΕΦΚΑ: Ποιοι μπορούν να «σβήσουν» έως 10 χρόνια οφειλών και να ανοίξουν τον δρόμο για σύνταξη

Σημαντική ανάσα για χιλιάδες ασφαλισμένους και επαγγελματίες προσφέρει το ισχύον καθεστώς παραγραφής οφειλών προς τον e-ΕΦΚΑ, καθώς δίνει τη δυνατότητα διαγραφής μη βεβαιωμένων ασφαλιστικών χρεών, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Η εφαρμογή της διάταξης του νόμου 4997/2022 έχει ήδη αλλάξει τα δεδομένα για όσους έχουν παλαιές οφειλές προς τον ΕΦΚΑ και το ΚΕΑΟ, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις μπορεί να αποτελέσει το «κλειδί» για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος.

Ποιες οφειλές παραγράφονται

Με βάση το ισχύον πλαίσιο, ο χρόνος μέσα στον οποίο ο e-ΕΦΚΑ μπορεί να βεβαιώσει και να διεκδικήσει ασφαλιστικές εισφορές που δεν έχουν καταβληθεί μειώθηκε από τα 20 στα 10 χρόνια.

Αυτό σημαίνει ότι, εφόσον ο ασφαλισμένος δεν έχει ενημερωθεί νόμιμα για την ύπαρξη της οφειλής μέσα στο προβλεπόμενο διάστημα, η απαίτηση παραγράφεται.

Η ρύθμιση αφορά:

• εργοδότες,
• ελεύθερους επαγγελματίες,
• αυτοαπασχολούμενους,
• αγρότες.

Τι ισχύει για μισθωτούς και ελεύθερους επαγγελματίες

Για τους μισθωτούς, η παραγραφή οφειλών του εργοδότη δεν επηρεάζει τα ασφαλιστικά τους δικαιώματα, καθώς ο χρόνος ασφάλισης εξακολουθεί να αναγνωρίζεται κανονικά.

Αντίθετα, οι μη μισθωτοί που επιθυμούν να αξιοποιήσουν την παραγραφή θα πρέπει να υποβάλουν σχετική αίτηση στον e-ΕΦΚΑ, αποδεχόμενοι ότι ο ασφαλιστικός χρόνος που αντιστοιχεί στις παραγεγραμμένες εισφορές δεν θα υπολογιστεί.

Παράλληλα, έχουν τη δυνατότητα, εφόσον το επιθυμούν, να εξοφλήσουν ακόμη και παραγεγραμμένες εισφορές, ώστε να αναγνωριστεί ο αντίστοιχος ασφαλιστικός χρόνος για τη θεμελίωση ή την αύξηση της μελλοντικής σύνταξης.

Πότε ξεκινά η παραγραφή

Η παραγραφή αρχίζει από την 1η Ιανουαρίου του επόμενου έτους από εκείνο στο οποίο παρασχέθηκε η εργασία ή η ασφαλιστέα δραστηριότητα.

Εφόσον περάσουν δέκα χρόνια χωρίς ο ασφαλισμένος ή ο εργοδότης να λάβει νόμιμη ειδοποίηση από τον e-ΕΦΚΑ ή το ΚΕΑΟ, η οφειλή παραγράφεται.

Αξίζει να σημειωθεί ότι για ασφαλιστικές οφειλές που δημιουργούνται από την 1η Ιανουαρίου 2026 και μετά, το χρονικό διάστημα παραγραφής μειώνεται ακόμη περισσότερο και διαμορφώνεται στα πέντε έτη.

Πότε διακόπτεται η παραγραφή

Η προθεσμία δεν συνεχίζει να «τρέχει» όταν υπάρξει επίσημη ενημέρωση του οφειλέτη.

Η παραγραφή διακόπτεται με:

• κοινοποίηση επιστολής,
• ηλεκτρονική ειδοποίηση,
• επίδοση μέσω δικαστικού επιμελητή,
• λήψη μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης, όπως κατάσχεση ή πλειστηριασμός.

Μετά από οποιαδήποτε τέτοια ενέργεια, η προθεσμία αρχίζει να υπολογίζεται εκ νέου.

Τι γίνεται με όσους έχουν ήδη ρυθμίσει τις οφειλές

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η πρόβλεψη για ασφαλισμένους που έχουν ήδη εντάξει τις οφειλές τους σε ρύθμιση.

Εφόσον μέρος των χρεών εμπίπτει πλέον στην 10ετή παραγραφή, μπορεί να υποβληθεί αίτηση ώστε το παραγεγραμμένο ποσό να αφαιρεθεί από τη ρύθμιση, ενώ τα χρήματα που έχουν ήδη καταβληθεί να συμψηφιστούν με το υπόλοιπο της οφειλής.

Παράλληλα, διατηρείται η δυνατότητα συνέχισης της εξόφλησης, εφόσον ο ασφαλισμένος επιθυμεί να κατοχυρώσει τον αντίστοιχο ασφαλιστικό χρόνο.

Πώς γίνεται η αίτηση

Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να υποβάλουν αίτηση μέσω ηλεκτρονικού ραντεβού στις αρμόδιες Τοπικές Διευθύνσεις του e-ΕΦΚΑ, αξιοποιώντας τις ηλεκτρονικές υπηρεσίες του gov.gr ή της πλατφόρμας του e-ΕΦΚΑ.

Για οφειλές εργοδοτών από απασχόληση μισθωτών, η διαδικασία πραγματοποιείται επίσης στις κατά τόπον αρμόδιες υπηρεσίες του e-ΕΦΚΑ, ενώ για περιπτώσεις έκδοσης ασφαλιστικής ενημερότητας κατά τη μεταβίβαση ακινήτων αρμόδιο είναι το ΚΕΑΟ.

Τι προβλέπει ο νόμος

Η νομοθεσία ορίζει ότι όταν ο e-ΕΦΚΑ δεν βεβαιώσει και δεν κοινοποιήσει εμπρόθεσμα την απαίτησή του, η οφειλή παραγράφεται και δεν λαμβάνεται υπόψη ούτε για την έκδοση ασφαλιστικής ενημερότητας ούτε για τη βεβαίωση οφειλής.

Η παραγραφή δεν αποτελεί «χαριστική» διάταξη, αλλά μηχανισμό προστασίας της ασφάλειας δικαίου, διασφαλίζοντας ότι οι ασφαλισμένοι ενημερώνονται εγκαίρως για τις υποχρεώσεις τους και ότι ο ασφαλιστικός φορέας ασκεί τις απαιτήσεις του μέσα στα χρονικά όρια που προβλέπει ο νόμος.