Εφορία: Στο μικροσκόπιο χιλιάδες Έλληνες που δήλωσαν κάτοικοι εξωτερικού – Ποιοι κινδυνεύουν με αναδρομικούς φόρους

Στο στόχαστρο των φορολογικών αρχών μπαίνουν Έλληνες που έχουν μεταφέρει τη φορολογική τους κατοικία στο εξωτερικό, με την ΑΑΔΕ να εστιάζει σε περιπτώσεις όπου η μεταφορά ενδέχεται να είναι εικονική. Οι έλεγχοι αφορούν κυρίως πρόσωπα που εμφανίζονται ως κάτοικοι άλλων χωρών, ενώ στην πραγματικότητα εξακολουθούν να ζουν στην Ελλάδα.

Σκοπός των ελέγχων είναι να διαπιστωθεί εάν οι φορολογούμενοι έχουν πράγματι εγκατασταθεί στο εξωτερικό ή εάν χρησιμοποιούν τη μεταφορά φορολογικής κατοικίας προκειμένου να εξασφαλίσουν ευνοϊκότερη φορολογική μεταχείριση.

Στο επίκεντρο βρίσκονται περιπτώσεις μεταφοράς φορολογικής κατοικίας σε χώρες όπως η Βουλγαρία, η Κύπρος και η Μάλτα, οι οποίες συγκεντρώνουν ενδιαφέρον λόγω του φορολογικού τους καθεστώτος.

Ποιοι μπαίνουν στο στόχαστρο της ΑΑΔΕ

Οι φορολογικές αρχές εξετάζουν περιπτώσεις πολιτών που έχουν δηλώσει ότι κατοικούν μόνιμα στο εξωτερικό, χωρίς όμως να έχουν μεταφέρει εκεί το πραγματικό κέντρο της ζωής τους.

Η διάκριση έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς ένας φορολογικός κάτοικος Ελλάδας φορολογείται, κατά κανόνα, για το παγκόσμιο εισόδημά του, ενώ ο φορολογικός κάτοικος εξωτερικού υπάγεται στην ελληνική φορολογία για τα εισοδήματα που προκύπτουν στην Ελλάδα, με εφαρμογή και των σχετικών συμβάσεων αποφυγής διπλής φορολογίας.

Εφόσον διαπιστωθεί ότι η δηλωμένη μεταφορά δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, μπορεί να προκύψουν αναδρομικές φορολογικές υποχρεώσεις.

Οι 183 ημέρες και τα δικαιολογητικά

Βασικό στοιχείο που εξετάζεται είναι ο τόπος πραγματικής διαμονής του φορολογουμένου.

Το χρονικό κριτήριο των 183 ημερών έχει ιδιαίτερη σημασία για τον προσδιορισμό της φορολογικής κατοικίας. Παράλληλα, συνεκτιμώνται στοιχεία όπως η μόνιμη ή κύρια κατοικία, η συνήθης διαμονή και το κέντρο των ζωτικών συμφερόντων του προσώπου.

Οι φορολογούμενοι πρέπει να είναι σε θέση να τεκμηριώσουν τη μεταφορά της κατοικίας τους με τα προβλεπόμενα δικαιολογητικά.

Η απλή δήλωση μιας διεύθυνσης σε άλλη χώρα δεν αρκεί από μόνη της για να αποδείξει ότι κάποιος έχει εγκατασταθεί φορολογικά στο εξωτερικό.

Τι ισχύει για τα τεκμήρια και τα περιουσιακά στοιχεία

Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα αφορά τα τεκμήρια διαβίωσης και απόκτησης περιουσιακών στοιχείων.

Οι φορολογικοί κάτοικοι εξωτερικού υπάγονται σε ειδικούς κανόνες όσον αφορά τα τεκμήρια, με καθοριστικό παράγοντα το εάν αποκτούν πραγματικό εισόδημα στην Ελλάδα.

Η κατοχή ακινήτου, αυτοκινήτου ή άλλου περιουσιακού στοιχείου στη χώρα μας δεν σημαίνει αυτομάτως ότι αντιμετωπίζονται φορολογικά όπως οι κάτοικοι Ελλάδας.

Ωστόσο, η απόκτηση ελληνικού εισοδήματος, όπως από ενοίκια ή τόκους καταθέσεων, μπορεί να επηρεάζει την εφαρμογή των σχετικών διατάξεων.

Τι γίνεται με τις τραπεζικές καταθέσεις

Σημαντικό μέρος του ενδιαφέροντος των φορολογικών αρχών αφορά τις τραπεζικές καταθέσεις και την προέλευση των χρημάτων.

Οι φορολογικοί κάτοικοι εξωτερικού δεν υποχρεούνται να δηλώνουν στην Ελλάδα το σύνολο του παγκόσμιου εισοδήματός τους, όπως συμβαίνει με τους φορολογικούς κατοίκους Ελλάδας.

Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι οι καταθέσεις τους εξαιρούνται απολύτως από κάθε δυνατότητα ελέγχου ή διακρατικής ανταλλαγής φορολογικών πληροφοριών.

Η φορολογική κατοικία και η προέλευση των εισοδημάτων είναι κρίσιμα στοιχεία για τον προσδιορισμό των υποχρεώσεων κάθε φορολογουμένου.

Πληρώνουν ΕΝΦΙΑ όσοι κατοικούν στο εξωτερικό;

Η μεταφορά φορολογικής κατοικίας δεν απαλλάσσει τους ιδιοκτήτες ακινήτων στην Ελλάδα από τον ΕΝΦΙΑ.

Οι φορολογικοί κάτοικοι εξωτερικού που διαθέτουν ακίνητη περιουσία στη χώρα εξακολουθούν να έχουν τις αντίστοιχες φορολογικές υποχρεώσεις.

Επίσης, κατά την αγορά ακινήτου στην Ελλάδα εφαρμόζονται οι προβλεπόμενοι φόροι μεταβίβασης ή ΦΠΑ, όπου αυτός οφείλεται.

Υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις μπορεί να προβλέπεται απαλλαγή για απόκτηση πρώτης κατοικίας.

Πότε υπάρχει κίνδυνος αναδρομικών επιβαρύνσεων

Ο μεγαλύτερος κίνδυνος αφορά όσους έχουν εμφανιστεί ως φορολογικοί κάτοικοι εξωτερικού, ενώ τα πραγματικά δεδομένα δείχνουν ότι η φορολογική τους κατοικία παραμένει στην Ελλάδα.

Σε μια τέτοια περίπτωση, ο επαναπροσδιορισμός της φορολογικής κατοικίας μπορεί να οδηγήσει σε έλεγχο εισοδημάτων, εφαρμογή των προβλεπόμενων φορολογικών κανόνων και καταλογισμό πρόσθετων ποσών.

Το κρίσιμο στοιχείο δεν είναι μόνο η χώρα που αναγράφεται στο φορολογικό μητρώο, αλλά το πού βρίσκεται στην πραγματικότητα η φορολογική κατοικία του προσώπου.

Οι έλεγχοι επικεντρώνονται ακριβώς σε αυτή τη διαφορά, ανάμεσα στη δηλωμένη κατοικία και στην πραγματική εγκατάσταση του φορολογουμένου.