Μία σημαντική αλλαγή που αναμένεται να επηρεάσει μεγάλο αριθμό δημοσίων υπαλλήλων με διαδοχική ασφάλιση αποσαφηνίζει πρόσφατη εγκύκλιος του ΕΦΚΑ. Σύμφωνα με τις νέες διευκρινίσεις, αρκετοί εργαζόμενοι του Δημοσίου που δεν καλύπτουν τις προϋποθέσεις για συνταξιοδότηση από τον τελευταίο τους φορέα, δεν θα βλέπουν πλέον την αίτησή τους να απορρίπτεται. Αντίθετα, το αίτημα θα μεταφέρεται στον προηγούμενο ασφαλιστικό φορέα – και μάλιστα με ευνοϊκότερα ηλικιακά όρια, τα οποία ξεκινούν από τα 52 για τους «παλαιούς» ασφαλισμένους και φτάνουν έως τα 62 για όσους ασφαλίστηκαν μετά το 1993.
Η διαδικασία αυτή ενισχύει σημαντικά τις δυνατότητες πρόωρης αποχώρησης, ειδικά για όσους έχουν εργαστεί σε περισσότερους από έναν ασφαλιστικούς φορείς μέσα στην επαγγελματική τους πορεία. Ουσιαστικά, η νέα εγκύκλιος ενεργοποιεί στην πράξη το πλεονέκτημα της διαδοχικής ασφάλισης, το οποίο πολλές φορές έμενε αναξιοποίητο λόγω των αυστηρών όρων του Δημοσίου.
Τι αλλάζει πρακτικά
Η εγκύκλιος ξεκαθαρίζει ότι όταν ο δημόσιος υπάλληλος δεν πληροί τον απαιτούμενο χρόνο ασφάλισης ή τα ηλικιακά όρια που θέτει το Δημόσιο, τότε η αίτηση δεν «μπλοκάρει», όπως συνέβαινε συχνά στο παρελθόν. Αντίθετα, αποστέλλεται στον προηγούμενο φορέα όπου ο ασφαλισμένος έχει πραγματοποιήσει τα περισσότερα χρόνια ασφάλισης. Εκεί, το συνταξιοδοτικό δικαίωμα εξετάζεται με βάση τις προϋποθέσεις του συγκεκριμένου ταμείου – το οποίο στις περισσότερες περιπτώσεις έχει χαμηλότερα όρια ηλικίας.
Αυτό σημαίνει ότι ένας υπάλληλος που έχει περάσει από το ΙΚΑ, για παράδειγμα, μπορεί να αξιοποιήσει τις διατάξεις του ΙΚΑ, ακόμη κι αν ο τελευταίος του φορέας είναι το Δημόσιο, αρκεί να έχει συμπληρώσει συγκεκριμένα ηλικιακά όρια που θέτει ο νόμος για να «ανοίξει» η διαδοχική ασφάλιση.
Οι ηλικιακές προϋποθέσεις – Ποιοι επωφελούνται
Η εγκύκλιος θέτει δύο βασικά όρια:
-
52ο έτος της ηλικίας για όσους ασφαλίστηκαν για πρώτη φορά πριν από την 31/12/1992.
-
62ο έτος για όσους εντάχθηκαν στην ασφάλιση από 01/01/1993 και μετά.
Αν ο ασφαλισμένος έχει φτάσει σε αυτά τα ηλικιακά όρια, τότε το αίτημά του μπορεί να εξεταστεί από τον προηγούμενο φορέα, ο οποίος ενδέχεται να διαθέτει πιο «χαλαρές» προϋποθέσεις συνταξιοδότησης.
Έτσι, οι παλαιοί ασφαλισμένοι –ιδίως όσοι έχουν συμπληρώσει σημαντικό χρόνο στο ΙΚΑ ή σε άλλο παλαιό ταμείο– αποκτούν πλέον τη δυνατότητα να συνταξιοδοτηθούν από το 52ο κιόλας έτος, εάν το προβλέπουν οι διατάξεις του προηγούμενου φορέα.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα – Με ανήλικο τέκνο
Η εγκύκλιος παραθέτει και ενδεικτικές περιπτώσεις, όπως εκείνη μιας εργαζόμενης η οποία είχε συνολικά 30 χρόνια ασφάλισης, εκ των οποίων 27 στο ΙΚΑ και μόλις 5 στο Δημόσιο. Αν και το Δημόσιο απαιτεί 25ετία μέχρι το 2012 για μητέρες ανηλίκων –προϋπόθεση που δεν καλύπτει– το ΙΚΑ προσφέρει διαφορετικό πλαίσιο: 5.500 ημέρες ασφάλισης και ανήλικο τέκνο έως το 2012.
Έτσι, η συγκεκριμένη ασφαλισμένη μπορεί να συνταξιοδοτηθεί με βάση το ΙΚΑ, υπό την προϋπόθεση ότι έχει συμπληρώσει το 52ο έτος της ηλικίας της. Με αυτόν τον τρόπο, κερδίζει σημαντικά νωρίτερα δικαίωμα αποχώρησης, αντί να περιορίζεται στο όριο των 62 ετών που θέτει το Δημόσιο.
Πότε εξετάζει την αίτηση το Δημόσιο
Η εγκύκλιος αναφέρει ότι το Δημόσιο θα εξετάζει το αίτημα συνταξιοδότησης όταν:
-
Ο ασφαλισμένος έχει τουλάχιστον 1.000 ημέρες ασφάλισης στο Δημόσιο, εκ των οποίων 300 την τελευταία πενταετία.
-
Ικανοποιεί όλες τις προϋποθέσεις που απαιτεί η νομοθεσία του Δημοσίου για συνταξιοδότηση, λαμβάνοντας υπόψη και τον διαδοχικό χρόνο.
Εάν ένας από τους δύο όρους δεν καλύπτεται, τότε η υπόθεση περνάει αυτόματα στον προηγούμενο φορέα με τον περισσότερο χρόνο ασφάλισης.
Τι ισχύει για αναπηρικές και χηρείας
Για τις συντάξεις αναπηρίας, η διαβίβαση του αιτήματος γίνεται μόνο εφόσον ο ασφαλισμένος έχει κριθεί ανάπηρος με το ποσοστό που προβλέπει ο τελευταίος φορέας.
Αντιθέτως, για τις συντάξεις λόγω θανάτου δεν υπάρχει καμία επιπλέον προϋπόθεση· το αίτημα μπορεί να γίνει δεκτό χωρίς περιορισμούς.
Γιατί η εγκύκλιος θεωρείται «ανάσα» για πολλούς
Η διαδοχική ασφάλιση υπήρξε για χρόνια ένα θολό και συχνά δυσλειτουργικό κομμάτι της συνταξιοδοτικής νομοθεσίας. Πολλοί εργαζόμενοι που είχαν μετακινηθεί από ιδιωτικό σε δημόσιο τομέα έβλεπαν τις αιτήσεις τους να απορρίπτονται, παρότι είχαν συγκεντρώσει σημαντικό χρόνο ασφάλισης σε άλλα ταμεία.
Με τις νέες οδηγίες του ΕΦΚΑ:
-
αποφεύγονται οι περιττές απορρίψεις,
-
επιταχύνεται η διαδικασία απονομής σύνταξης,
-
και κυρίως, ενεργοποιούνται ευνοϊκές διατάξεις παλαιότερων ταμείων, δίνοντας τη δυνατότητα πρόωρης αποχώρησης.
