Φέτος, ένα ευχάριστο νέο περιμένει τους εργαζόμενους στον ιδιωτικό τομέα: το δώρο Χριστουγέννων θα φτάσει στις τσέπες τους λίγο νωρίτερα από το συνηθισμένο. Αν και η προθεσμία καταβολής ορίζεται τυπικά για τις 21 Δεκεμβρίου, η συγκεκριμένη ημερομηνία πέφτει Κυριακή, με αποτέλεσμα οι εργοδότες να υποχρεούνται να το πληρώσουν τηn Παρασκευή 19 Δεκεμβρίου. Έτσι, χιλιάδες μισθωτοί θα δουν χρήματα στους λογαριασμούς τους πριν καν ξεκινήσει το τελευταίο Σαββατοκύριακο πριν τις γιορτές.
Το δώρο Χριστουγέννων δεν αποτελεί «καλή θέληση» του εργοδότη, αλλά μια αδιαπραγμάτευτη υποχρέωση. Η μη καταβολή του συνιστά σοβαρή παράβαση και δίνει στον εργαζόμενο το δικαίωμα να απευθυνθεί άμεσα στην Επιθεώρηση Εργασίας. Η υπηρεσία έχει τη δυνατότητα να συντάξει μηνυτήρια αναφορά και, σε ορισμένες περιπτώσεις, να ενεργοποιήσει ακόμη και διαδικασία αυτοφώρου σε βάρος του εργοδότη. Οι καταγγελίες μπορούν να υποβληθούν είτε επώνυμα είτε ανώνυμα, με έναν απλό τρόπο: μέσω της γραμμής 1555 ή της ηλεκτρονικής πλατφόρμας της Επιθεώρησης Εργασίας.
Πώς μπορείτε να μάθετε το ακριβές ποσό που δικαιούστε
Κάθε χρόνο, η ΓΣΕΕ και το ΚΕ.Π.Ε.Α. προσφέρουν πρακτικές οδηγίες για το θέμα, δίνοντας τη δυνατότητα σε κάθε εργαζόμενο να υπολογίσει μόνος του το ποσό που του αναλογεί. Έχει δημιουργηθεί μάλιστα online εφαρμογή, όπου με μερικά απλά στοιχεία υπολογίζεται αυτόματα το δώρο Χριστουγέννων. Παράλληλα, υπάρχει και ενημερωτικό βίντεο που βοηθά όσους δυσκολεύονται να κατανοήσουν τον τρόπο υπολογισμού.
Ο οργανισμός υπενθυμίζει ότι το δικαίωμα στο δώρο Χριστουγέννων είναι κατοχυρωμένο στη νομοθεσία και ενισχυμένο περαιτέρω από την Εθνική Γενική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας του 2010. Η σχετική διάταξη χαρακτηρίζεται «δημοσίας τάξεως», που σημαίνει ότι καμία ιδιωτική συμφωνία—ρητή ή σιωπηρή—δεν μπορεί να αναιρέσει την υποχρέωση καταβολής του. Με άλλα λόγια, ακόμη κι αν ένας εργαζόμενος πιεστεί να «παραιτηθεί» από το δώρο, η παραίτηση αυτή δεν έχει καμία νομική ισχύ.
Ποιοι εργαζόμενοι το δικαιούνται
Το δώρο Χριστουγέννων αφορά όλους τους μισθωτούς του ιδιωτικού τομέα, ανεξάρτητα από τη μορφή της εργασίας τους. Είτε πρόκειται για πλήρη απασχόληση είτε για μερική, είτε για σύμβαση αορίστου είτε ορισμένου χρόνου, το δώρο είναι υποχρεωτικό. Το μόνο που χρειάζεται είναι η ύπαρξη σχέσης εξαρτημένης εργασίας.
Ο τρόπος υπολογισμού – Τι πρέπει να ξέρετε
Η περίοδος που λαμβάνεται υπόψη για τον υπολογισμό του δώρου Χριστουγέννων ξεκινά την 1η Μαΐου και ολοκληρώνεται στις 31 Δεκεμβρίου κάθε έτους. Όσοι εργαζόμενοι απασχολούνται αδιάλειπτα σε αυτό το διάστημα δικαιούνται το δώρο στο ακέραιο:
-
Έναν μηνιαίο μισθό, αν αμείβονται με μισθό
-
25 ημερομίσθια, αν αμείβονται με ημερομίσθιο
Για όσους δεν εργάστηκαν όλο το παραπάνω διάστημα, το δώρο υπολογίζεται αναλογικά. Η διάταξη που ισχύει προβλέπει ότι για κάθε 19 ημέρες εργασίας αντιστοιχούν:
-
2/25 του μηνιαίου μισθού ή
-
2 ημερομίσθια, ανάλογα με τον τρόπο αμοιβής
Ακόμη κι αν κάποιος εργάστηκε λιγότερο από 19 ημέρες, εξακολουθεί να δικαιούται το ανάλογο μικρότερο ποσό.
Στον χρόνο αυτόν προσμετρώνται επίσης οι περίοδοι νόμιμης άδειας, όπως η ετήσια άδεια και η άδεια μητρότητας. Ειδική μέριμνα υπάρχει για τις ημέρες ασθένειας: μετρούν μόνο τα λεγόμενα «τριήμερα ασθενείας», δηλαδή τα πρώτα τρία ημερολογιακά ημέρες ασθένειας όπου δεν καταβάλλεται επίδομα. Αντίθετα, τα διαστήματα όπου ο εργαζόμενος λαμβάνει επίδομα ασθένειας από τον ασφαλιστικό φορέα δεν προσμετρώνται στον υπολογισμό.
Ένα ακόμη σημαντικό σημείο: το δώρο Χριστουγέννων δεν μπορεί να δοθεί σε είδος. Πρέπει υποχρεωτικά να καταβληθεί σε χρήμα, στον τραπεζικό λογαριασμό ή με τον τρόπο που ο εργαζόμενος αμείβεται κανονικά.
Τι να κάνετε αν δεν καταβληθεί εγκαίρως
Σε περίπτωση μη καταβολής, ο εργαζόμενος δεν χρειάζεται να διστάσει. Η κλήση στο 1555 ή η online καταγγελία είναι απλή διαδικασία και οι υπηρεσίες της Επιθεώρησης Εργασίας μπορούν να κινηθούν άμεσα. Στις πιο σοβαρές περιπτώσεις, η μη καταβολή του δώρου μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε αυτόφωρη διαδικασία, κάτι που λειτουργεί αποτρεπτικά για εργοδότες που σκέφτονται να αγνοήσουν την υποχρέωση.
Το συμπέρασμα
Το δώρο Χριστουγέννων παραμένει μία από τις πιο σημαντικές παροχές του εργατικού δικαίου και γι’ αυτό προστατεύεται αυστηρά. Φέτος μάλιστα, έρχεται και νωρίτερα, προσφέροντας μια μικρή οικονομική ανάσα πριν τις γιορτές. Οι εργαζόμενοι καλό είναι να γνωρίζουν τι ακριβώς δικαιούνται, πώς υπολογίζεται και ποια είναι τα δικαιώματά τους σε περίπτωση παραβίασης.
