Το παρασκήνιο πίσω από τις κυβερνητικές αποφάσεις για τη ΔΕΘ του Σεπτεμβρίου αποκαλύπτει ένα πακέτο μέτρων που δεν μοιάζει με τα προηγούμενα. Με φόντο τη διεθνή αστάθεια, από την αναταραχή στη Μέση Ανατολή μέχρι την εμπορική «βόμβα» Τραμπ, το οικονομικό επιτελείο αναπροσαρμόζει τα πλάνα του. Πιο ευέλικτο, πιο στοχευμένο, αλλά και… γεμάτο εκπλήξεις, το νέο οικονομικό μείγμα αναμένεται να δώσει έμφαση στη μεσαία τάξη, χωρίς να ξεχνά τους πιο ευάλωτους.
Προτεραιότητα: η μεσαία τάξη (και οι κάλπες του 2027;)
Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας, Κυριάκος Πιερρακάκης, άφησε να εννοηθεί ότι η «λογική της ΔΕΘ» παραμένει σταθερή: στήριξη στη μεσαία τάξη με φόντο τη διατήρηση υψηλών ρυθμών ανάπτυξης. Ωστόσο, οι τρέχουσες συνθήκες επιβάλλουν ευελιξία. Το βασικό πακέτο θα ανακοινωθεί τον Σεπτέμβριο, αλλά εφεδρικά μέτρα ίσως κρατηθούν «στο συρτάρι» για μελλοντική χρήση – ενδεχομένως και για το εκλογικό 2027.
Ποιοι φόροι πέφτουν και ποιοι αλλάζουν
Με δημοσιονομικό χώρο που ξεπερνά τα 2,7 δισ. ευρώ, το πρώτο μέτωπο είναι η φορολογία εισοδήματος. Πιο συγκεκριμένα:
-
Νέα φορολογική κλίμακα: Προωθείται η εισαγωγή ενός ενδιάμεσου συντελεστή 15% για τα εισοδήματα από 10.001 έως 20.000 ευρώ, γεφυρώνοντας το χάσμα μεταξύ των σημερινών συντελεστών 9% και 22%.
-
Μειώσεις για μεσαία και υψηλά εισοδήματα: Εξετάζεται η πτώση του συντελεστή 44% ή η μεταφορά του σε υψηλότερα εισοδηματικά κλιμάκια (άνω των 60.000 ευρώ). Ανάλογες αλλαγές δρομολογούνται για εισοδήματα άνω των 30.000 ευρώ, με στόχο πιο δίκαιη κατανομή της φορολογικής επιβάρυνσης.
-
Τιμαριθμοποίηση: Μπαίνει ξανά στο τραπέζι η ιδέα προσαρμογής των φορολογικών ορίων με βάση τον πληθωρισμό, ώστε οι αυξήσεις στους μισθούς να μη μεταφράζονται αυτόματα σε βαρύτερη φορολογία.
Τέλος σε τεκμήρια και τέλος επιτηδεύματος
Η κυβέρνηση, με… όπλο την είσπραξη άνω των 2 δισ. ευρώ από φοροδιαφυγή, φέρνει σημαντικές ελαφρύνσεις:
-
Μείωση τεκμηρίων διαβίωσης κατά 30%, δίνοντας ανάσα σε φορολογούμενους με πραγματικά χαμηλότερα εισοδήματα από ό,τι τους αποδίδουν τα τεκμήρια.
-
Κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος, ενός φόρου που κουβαλάει βαριά μνημονιακή ιστορία και θεωρείται αντικίνητρο για την επιχειρηματικότητα.
Ακίνητα και ΕΝΦΙΑ: Μαστίγιο και καρότο
Η κρίση στέγης φέρνει παρεμβάσεις που στοχεύουν στην αύξηση της προσφοράς:
-
Κίνητρα με μείωση ΕΝΦΙΑ για όσους ανοίγουν κλειστά διαμερίσματα στην αγορά.
-
Αντικίνητρα για την αδράνεια, πιθανώς με αυξημένο ΕΝΦΙΑ για εκείνους που διατηρούν αχρησιμοποίητα ακίνητα.
-
Αναστολή φορολογικών ελαφρύνσεων στα ενοίκια, μέχρι να ελεγχθεί η παραοικονομία στις μισθώσεις και να ξεφύγει το μέσο ενοίκιο από τα χαμηλά των 255 ευρώ.
-
Νέα χρηματοδοτικά εργαλεία μέσω ΕΣΠΑ και αξιοποίηση ακινήτων από τράπεζες και την ΕΤΑΔ με στόχο νέες, πιο προσιτές κατοικίες.
Εισφορές: Μηδενικές για νέους και γυναίκες;
Η πρόταση-έκπληξη έρχεται από την Κομισιόν και αφορά την πλήρη κατάργηση ασφαλιστικών εισφορών για νέους και γυναίκες που εισέρχονται για πρώτη φορά στην αγορά εργασίας ή επιστρέφουν μετά από αποχή. Αν εφαρμοστεί, το μέτρο θα προσθέτει χρήματα απευθείας στον μισθό τους, διευκολύνοντας προσλήψεις και βελτιώνοντας τα διαθέσιμα εισοδήματα.
Ωστόσο, αυτό φαίνεται να μεταφέρεται για το 2026, ενώ ήδη μετράμε σωρευτική μείωση εισφορών 5,4% από το 2019 και άλλη μία μικρή (0,5%) δρομολογημένη για το 2027.
Συντάξεις: Τι θα γίνει με την προσωπική διαφορά
Απόφαση-κλειδί για 650.000 παλαιούς συνταξιούχους ετοιμάζεται στο παρασκήνιο. Το σενάριο της πλήρους ενσωμάτωσης της προσωπικής διαφοράς στις συντάξεις (ώστε να δουν αυξήσεις από το 2026) φαίνεται να συγκεντρώνει υποστηρικτές. Εναλλακτικά, εξετάζεται και σταδιακή μείωση της διαφοράς κατά 50%, ώστε οι αυξήσεις να ξεκινήσουν νωρίτερα.
Κοινός παρονομαστής και των δύο σεναρίων: η σταδιακή αποκατάσταση δικαιοσύνης μεταξύ παλαιών και νέων συνταξιούχων.
⚡ Πού… κολλάει το πακέτο
Ο διεθνής πληθωρισμός και το ενεργειακό ρίσκο συνεχίζουν να απειλούν τις ισορροπίες. Αν και προς το παρόν δεν φαίνεται να επαναλαμβάνεται το χάος του 2022, οι επιδοτήσεις ρεύματος για τους ευάλωτους ίσως χρειαστούν ξανά. Το ίδιο και παρεμβάσεις στα τρόφιμα, όπου οι τιμές συνεχίζουν να «τσιμπάνε».
Το αισιόδοξο σενάριο είναι πως δεν θα απαιτηθεί η εκ νέου επανασχεδίαση ολόκληρου του πακέτου. Το ρεαλιστικό όμως λέει ότι το περιβάλλον είναι ρευστό, και οι τελικές αποφάσεις θα ληφθούν κυριολεκτικά στο νήμα.
