Περίπου 500 χήρες συνταξιούχοι είδαν ξαφνικά έως 1.184€ επιπλέον στους λογαριασμούς τους. Λίγες ώρες μετά ενημερώθηκαν ότι πρόκειται για λάθος του ΕΦΚΑ και θα επιστραφούν σε δόσεις.
Έως 1.184€ σε συντάξεις χηρείας – Το λάθος που δημιούργησε αναστάτωση
Μια απρόσμενη οικονομική «ανάσα» φάνηκε να παίρνουν τον Φεβρουάριο περίπου 500 χήρες συνταξιούχοι από τον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα, όταν διαπίστωσαν ότι στους τραπεζικούς τους λογαριασμούς είχαν πιστωθεί σημαντικά επιπλέον ποσά μαζί με τη σύνταξή τους.
Σε ορισμένες περιπτώσεις το ποσό που εμφανίστηκε στους λογαριασμούς έφτανε ακόμη και τα 1.184 ευρώ, γεγονός που προκάλεσε αρχικά ευχάριστη έκπληξη στους δικαιούχους.
Ωστόσο, η χαρά αυτή αποδείχθηκε προσωρινή. Μέσα σε λίγες ώρες οι συνταξιούχοι έλαβαν ενημέρωση από τον e-ΕΦΚΑ, σύμφωνα με την οποία τα χρήματα καταβλήθηκαν εκ παραδρομής και θα πρέπει να επιστραφούν.
Το τεχνικό σφάλμα που προκάλεσε τις επιπλέον πληρωμές
Σύμφωνα με πληροφορίες από στελέχη του ασφαλιστικού φορέα, η αιτία του προβλήματος ήταν τεχνικό σφάλμα στο μηχανογραφικό σύστημα.
Την ίδια περίοδο βρίσκονταν σε εξέλιξη πολλές παράλληλες εφαρμογές και διαδικασίες υπολογισμού συντάξεων, γεγονός που προκάλεσε προσωρινή δυσλειτουργία στο σύστημα πληρωμών.
Αποτέλεσμα ήταν να πιστωθούν σε ορισμένες συντάξεις ποσά μεγαλύτερα από αυτά που προβλέπονταν.
Το πρόβλημα εντοπίστηκε γρήγορα και ο οργανισμός προχώρησε άμεσα στην ενημέρωση των δικαιούχων, ώστε να γνωρίζουν ότι το επιπλέον ποσό δεν αποτελεί μόνιμη αύξηση αλλά λανθασμένη καταβολή.
Πώς θα επιστραφούν τα χρήματα
Η επιστροφή των ποσών δεν θα γίνει εφάπαξ, αλλά με σταδιακές κρατήσεις από τις επόμενες συντάξεις.
Η νομοθεσία προβλέπει ότι όταν καταβληθούν αχρεωστήτως χρήματα σε συνταξιούχους, αυτά μπορούν να ανακτηθούν με παρακράτηση έως του 1/10 της μηνιαίας σύνταξης.
Για παράδειγμα:
-
Αν μια χήρα συνταξιούχος λαμβάνει 900 ευρώ σύνταξη
-
Και πιστώθηκαν κατά λάθος 1.184 ευρώ
τότε η παρακράτηση θα είναι περίπου 90 ευρώ τον μήνα.
Σε αυτή την περίπτωση θα χρειαστούν περίπου 13 μήνες για να επιστραφεί ολόκληρο το ποσό.
Αξίζει να σημειωθεί ότι:
-
Στη σύνταξη Μαρτίου δεν έγινε καμία παρακράτηση
-
Είναι πιθανό να μην υπάρξει κράτηση ούτε στη σύνταξη Απριλίου
Οι παρακρατήσεις αναμένεται να ξεκινήσουν σε επόμενο στάδιο, αφού ολοκληρωθούν οι τεχνικές διαδικασίες του συστήματος.
Εκκρεμότητες και λάθη στις συντάξεις χηρείας
Το περιστατικό αυτό επαναφέρει στο προσκήνιο ένα ευρύτερο ζήτημα που αφορά τις συντάξεις χηρείας της περιόδου 2016-2019.
Πρόκειται για μια κατηγορία συντάξεων στις οποίες έχουν διαπιστωθεί λάθη στον τρόπο υπολογισμού τους.
Συγκεκριμένα, εκείνη την περίοδο η νομοθεσία προέβλεπε ότι η σύνταξη του επιζώντος συζύγου θα έπρεπε να αντιστοιχεί στο 50% της σύνταξης του θανόντος.
Στην πράξη όμως εφαρμόστηκε διαφορετική διαδικασία:
-
Ο ΕΦΚΑ πρώτα επανυπολόγιζε τη σύνταξη του θανόντος σε χαμηλότερο ποσό.
-
Στη συνέχεια έδινε το 50% αυτού του μειωμένου ποσού στη χήρα ή στον χήρο.
Αυτό είχε ως αποτέλεσμα οι δικαιούχοι να λαμβάνουν μικρότερη σύνταξη από αυτή που δικαιούνταν.
Η απόφαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου
Το ζήτημα έφτασε μέχρι τη Δικαιοσύνη, όπου το Ελεγκτικό Συνέδριο δικαίωσε προσφυγές που είχαν καταθέσει συνταξιούχοι.
Το δικαστήριο έκρινε ότι ο υπολογισμός έπρεπε να γίνεται πάνω στο αρχικό ποσό της σύνταξης του θανόντος και όχι μετά από επανυπολογισμό.
Παράδειγμα:
-
Σύνταξη θανόντος: 1.500 ευρώ
-
Ποσό που έπρεπε να λάβει ο επιζών σύζυγος (50%): 750 ευρώ
Στην πράξη όμως έγινε το εξής:
-
Επανυπολογισμός σύνταξης: 1.300 ευρώ
-
50% αυτού του ποσού: 650 ευρώ
Έτσι δημιουργήθηκε μια διαφορά 100 ευρώ τον μήνα, η οποία θα έπρεπε να καταβάλλεται από την αρχή της σύνταξης.
Οι διαφορές αυτές μπορεί να φτάνουν σε σημαντικά αναδρομικά ποσά για πολλούς δικαιούχους.
Ποιοι επηρεάζονται από τις διορθώσεις
Οι διορθώσεις αφορούν κυρίως συντάξεις λόγω θανάτου που απονεμήθηκαν στο διάστημα:
13 Μαΐου 2016 έως 30 Απριλίου 2019
και ειδικά περιπτώσεις όπου ο θανών είχε συνταξιοδοτηθεί πριν από το 2016.
Μέχρι στιγμής ο ΕΦΚΑ αναφέρει ότι θα αποκαταστήσει τα λάθη στις περιπτώσεις που έχουν δικαιωθεί δικαστικά.
Ωστόσο, πολλοί ειδικοί επισημαίνουν ότι για λόγους ισότητας θα πρέπει να εξεταστούν όλες οι συντάξεις χηρείας της συγκεκριμένης περιόδου.
Τι θεωρείται «αχρεωστήτως καταβληθέν ποσό»
Σύμφωνα με τον ορισμό του ΕΦΚΑ, αχρεωστήτως καταβληθέντα είναι τα ποσά που καταβάλλονται σε έναν ασφαλισμένο χωρίς να υπάρχει νόμιμη υποχρέωση πληρωμής.
Τέτοιες περιπτώσεις μπορεί να είναι:
-
λάθος υπολογισμός σύνταξης
-
τεχνικό σφάλμα πληρωμής
-
καταβολή επιδόματος που δεν δικαιούται ο συνταξιούχος
-
μη εφαρμογή νομοθετημένων περικοπών
Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις τα ποσά θεωρούνται οφειλή προς τον ασφαλιστικό φορέα και ανακτώνται μέσω παρακράτησης.
Η ουσία για τους συνταξιούχους
Για τις περίπου 500 χήρες συνταξιούχους που είδαν τα επιπλέον χρήματα στους λογαριασμούς τους, η υπόθεση αποδείχθηκε τελικά ένα σύντομο οικονομικό «δώρο» που θα χρειαστεί να επιστραφεί.
Παράλληλα όμως το περιστατικό ανέδειξε ξανά τα διαχρονικά προβλήματα στον υπολογισμό των συντάξεων χηρείας και την ανάγκη για πλήρη επανέλεγχο των παλαιότερων αποφάσεων.
Το επόμενο διάστημα αναμένεται να φανεί αν θα υπάρξει γενικότερη διόρθωση των παλαιών συντάξεων, κάτι που θα μπορούσε να οδηγήσει ακόμη και σε αυξήσεις ή αναδρομικά για πολλούς δικαιούχους.
