Η Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης φέτος αποκτά έναν ξεχωριστό χαρακτήρα. Πέρα από τις κλασικές ανακοινώσεις για την οικονομία και τις επενδύσεις, το βάρος πέφτει σε ένα από τα πιο καυτά ζητήματα της χώρας: το δημογραφικό. Η ελληνική κοινωνία γερνάει, οι γεννήσεις μειώνονται και το κράτος καλείται να πάρει δραστικά μέτρα για να μην μπει σε τροχιά πληθυσμιακής συρρίκνωσης.
Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες, η κυβέρνηση σχεδιάζει να παρουσιάσει στη ΔΕΘ ένα ολοκληρωμένο πακέτο στήριξης, το οποίο θα αγγίζει χιλιάδες οικογένειες. Στην καρδιά των ανακοινώσεων βρίσκεται η αύξηση του αφορολόγητου ορίου για γονείς με τρία ή περισσότερα παιδιά. Το μέτρο έρχεται ως συνέχεια της περσινής προσαύξησης των 1.000 ευρώ ανά παιδί, δίνοντας ακόμη μεγαλύτερη ανάσα στα νοικοκυριά που σηκώνουν το μεγαλύτερο βάρος της ανατροφής.
Μια νέα φιλοσοφία ενίσχυσης της οικογένειας
Δεν πρόκειται για μεμονωμένη παρέμβαση. Η κατεύθυνση είναι ξεκάθαρη: δημιουργία ενός σταθερού πλέγματος φορολογικών ελαφρύνσεων σε συνδυασμό με κοινωνικές παροχές, στέγη για νέους, αλλά και περισσότερες υποδομές. Με λίγα λόγια, μια ολιστική στρατηγική που θα μετατρέψει την Ελλάδα σε χώρα φιλική προς την οικογένεια.
Η κυβέρνηση έχει ήδη προχωρήσει τα τελευταία δύο χρόνια σε σειρά μέτρων που δείχνουν ότι το δημογραφικό αποτελεί κεντρική προτεραιότητα. Μεταξύ άλλων:
Οι τρίτεκνοι εξισώθηκαν με τους πολύτεκνους, αποκτώντας πλήρη πρόσβαση σε όλα τα προνόμια.
Αυξήθηκαν τα επιδόματα παιδιού, επεκτείνοντας το όφελος και σε οικογένειες με υψηλότερα εισοδήματα.
Ενεργοποιήθηκε πρόγραμμα στεγαστικής στήριξης για νέους γονείς κάτω των 40 ετών.
Η γονική άδεια αυξήθηκε από έξι σε εννέα μήνες.
Δημιουργήθηκαν νέοι βρεφονηπιακοί σταθμοί και επεκτάθηκαν οι υπηρεσίες φύλαξης παιδιών.
Γιατί τώρα;
Η Ελλάδα καταγράφει εδώ και χρόνια αρνητικό ισοζύγιο γεννήσεων-θανάτων. Αυτό σημαίνει ότι κάθε χρόνο οι απώλειες πληθυσμού υπερτερούν των γεννήσεων. Το αποτέλεσμα είναι η διαρκής γήρανση του πληθυσμού και η πίεση στο ασφαλιστικό και στο παραγωγικό δυναμικό της χώρας.
Η στήριξη της οικογένειας δεν είναι μόνο κοινωνικό ζήτημα, αλλά και θέμα εθνικής επιβίωσης. Χωρίς νέες γενιές, δεν μπορεί να υπάρξει ούτε ανάπτυξη ούτε βιώσιμο κράτος πρόνοιας. Γι’ αυτό και οι παρεμβάσεις που θα ανακοινωθούν στη ΔΕΘ θεωρούνται κομβικές.
Τι αλλάζει με το αφορολόγητο
Η επικείμενη αύξηση του αφορολόγητου για τις πολυμελείς οικογένειες δεν είναι μια απλή λογιστική διευκόλυνση. Στην πράξη, μεταφράζεται σε περισσότερα χρήματα που μένουν στο πορτοφόλι κάθε νοικοκυριού. Για παράδειγμα, μια οικογένεια με τρία παιδιά θα έχει σημαντικά μειωμένη φορολογική επιβάρυνση, κάτι που λειτουργεί ως έμμεσο εισοδηματικό κίνητρο.
Το μέτρο αυτό έρχεται να συμπληρώσει το υφιστάμενο δίκτυο επιδομάτων και παροχών. Έτσι, η κρατική στήριξη αποκτά διπλή διάσταση: άμεση ενίσχυση μέσω χρημάτων και έμμεση μέσω φοροαπαλλαγών.
Το “στοίχημα” της μακροπρόθεσμης στρατηγικής
Η κυβέρνηση επιμένει ότι η μάχη κατά της υπογεννητικότητας δεν είναι αγώνας δρόμου ταχύτητας, αλλά μαραθώνιος. Χρειάζεται συνέπεια, σταθερή πολιτική βούληση και συνεχή προσαρμογή στις κοινωνικές ανάγκες. Η αύξηση του αφορολόγητου, όσο σημαντική κι αν είναι, δεν αρκεί από μόνη της.
Αυτό που επιχειρείται είναι η οικοδόμηση ενός περιβάλλοντος όπου το να κάνει κάποιος παιδιά δεν θα σημαίνει οικονομικό αδιέξοδο, αλλά επιλογή ζωής που στηρίζεται από το κράτος. Η δημιουργία περισσότερων παιδικών σταθμών, οι ευκολίες στη στέγαση και οι γονικές άδειες είναι κομμάτια του ίδιου παζλ.
Οι προσδοκίες και οι προκλήσεις
Το μεγάλο ερώτημα, βέβαια, είναι αν όλα αυτά τα μέτρα θα αποδώσουν στον βαθμό που απαιτείται. Η εμπειρία από άλλες ευρωπαϊκές χώρες δείχνει ότι χρειάζονται πολλά χρόνια για να ανατραπεί μια βαθιά ριζωμένη τάση μείωσης των γεννήσεων. Ωστόσο, κάθε βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση μπορεί να κάνει τη διαφορά.
Αν συνδυαστεί η οικονομική ενίσχυση με καλύτερες συνθήκες ζωής, τότε η νέα γενιά γονέων θα νιώσει ότι δεν είναι μόνη της. Η επιτυχία ή η αποτυχία αυτής της στρατηγικής θα φανεί μέσα στην επόμενη δεκαετία.
Συμπέρασμα
Η ΔΕΘ φέτος δεν θα είναι απλώς ένα βήμα πολιτικών εξαγγελιών. Θα αποτελέσει το σημείο εκκίνησης για μια νέα πολιτική απέναντι στο δημογραφικό, το οποίο απειλεί την ίδια τη βιωσιμότητα της ελληνικής κοινωνίας.
Η αύξηση του αφορολόγητου για τις οικογένειες με τρία ή περισσότερα παιδιά είναι το πιο ηχηρό μήνυμα στήριξης. Όμως το πραγματικό στοίχημα είναι αν η χώρα θα καταφέρει να μετατρέψει αυτή τη σειρά μέτρων σε μια συνεκτική και αποτελεσματική πολιτική που θα αναστρέψει την υπογεννητικότητα.
Μένει να φανεί αν τα μέτρα που θα παρουσιαστούν θα δώσουν όχι μόνο ελπίδα, αλλά και πραγματικές λύσεις στα χιλιάδες νέα ζευγάρια που σκέφτονται να δημιουργήσουν οικογένεια.
